ხუთშაბათი, თებერვალი 13, 2025
მთავარიპულსი TVთირ­კმლე­ბის ფუნ­ქცი­ე­ბი - ყვე­ლა ის ფუნ­ქცი­ა, რო­მელ­საც ნორ­მა­ში ორი თირ­კმე­ლი ას­რუ­ლებს, შე­იძ­ლე­ბა...

თირ­კმლე­ბის ფუნ­ქცი­ე­ბი – ყვე­ლა ის ფუნ­ქცი­ა, რო­მელ­საც ნორ­მა­ში ორი თირ­კმე­ლი ას­რუ­ლებს, შე­იძ­ლე­ბა ერ­თმა ჯან­მრთელ­მაც შე­ას­რუ­ლოს

თირ­კმლე­ბის ფუნ­ქცი­ე­ბი
ყვე­ლა ის ფუნ­ქცი­ა, რო­მელ­საც ნორ­მა­ში ორი თირ­კმე­ლი ას­რუ­ლებს, შე­იძ­ლე­ბა ერ­თმა ჯან­მრთელ­მაც შე­ას­რუ­ლოს. ზო­გი ადა­მი­ა­ნი ცა­ლი თირ­კმლით იბა­დე­ბა, ზო­გი კი დო­ნო­რი ხდე­ბა – ერთ თირ­კმელს გას­ცემს სხვის­თვის გა­და­სა­ნერ­გად. სხვა შემ­თხვე­ვა­ში შე­იძ­ლე­ბა ერ­თი თირ­კმე­ლი ტრავ­მამ ან და­ა­ვა­დე­ბამ ძა­ლი­ან მძი­მედ და­­აზი­ა­ნოს და მი­სი ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბა შეწყ­დეს.
თირ­კმლე­ბის ძი­რი­თა­დი ფუნ­ქცია ორ­გა­ნიზ­მში წყლი­სა და მი­ნე­რა­ლე­ბის (მათ შო­რის ელექ­ტრო­ლი­ტე­ბის) ბა­ლან­სის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა­ა. გარ­და ამი­სა, თირ­კმლებ­ში იფი­ლ­ტრე­ბა და თირ­კმლე­ბის გზით გა­მო­ი­ყო­ფა საკ­ვე­ბის, წამ­ლე­ბი­სა და მავ­ნე ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის (ტოქ­სი­ნე­ბის) გა­და­მუ­შა­ვე­ბის შე­დე­გად წარ­მოქ­მნი­ლი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი, აგ­რეთ­ვე, გა­მო­მუ­შავ­დე­ბა ზო­გი ჰორ­მო­ნი. თირ­კმლე­ბი არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის რე­გუ­ლა­ცი­ა­შიც მო­ნა­წი­ლე­ობს.
წყლი­სა და ელექ­ტრო­ლი­ტე­ბის ბა­ლან­სი: ადა­­­მი­­­ა­ნის­თვის წყლის რე­გუ­ლა­რუ­ლად მი­ღე­ბა სა­­სი­­ცოცხ­ლოდ აუ­ცი­ლე­ბე­ლი­ა. კი­დევ უფ­რო მე­­ტი წყა­ლი საკ­ვე­ბის გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სას (მე­ტა­ბო­­ლიზ­მი) გა­მო­ი­ყო­ფა. თუ მი­ღე­ბუ­ლი და გა­მო­ყო­­ფი­­ლი წყლის რა­ო­დე­ნო­ბა თა­ნა­ბა­რი არ არის, ის სწრა­ფად გროვ­დე­ბა სხე­ულ­ში, ადა­მი­ა­ნი ავად­­დე­ბა და შე­საძ­ლოა და­ი­ღუ­პოს კი­დეც. ჭარ­ბი რა­ო­დე­ნო­ბით წყა­ლი გა­ნა­ზა­ვებს ორ­გა­ნიზ­მში ელექ­­ტრო­ლი­ტებს, წყლის რა­ო­დე­ნო­ბის შემ­ცი­რე­ბი­სას კი, პი­რი­ქით, მა­თი კონ­ცენ­ტრა­ცია იზ­რდე­ბა. ამა­ვე დროს, ელექ­ტრო­ლი­ტე­ბის კონ­ცენ­ტრა­ცი­ის მუ­დ­­­მი­ვო­ბა ძა­ლი­ან დი­დი სი­ზუს­ტით უნ­და იყოს შე­­ნარ­­ჩუ­ნე­ბუ­ლი, რა­საც თირ­კმლე­ბი უზ­რუნ­ველ­­ყოფს.
სის­ხლი გლო­მე­რუ­ლა­ში მა­ღა­ლი წნე­ვით შე­დის. მი­სი თხე­ვა­დი ნა­წი­ლის დი­დი რა­ო­დე­ნო­ბა გო­რ­­გლის მცი­რე ზო­მის ფო­რებ­ში იფილ­ტრე­ბა, უჯ­რე­დე­ბი და დი­დი მო­ლე­კუ­ლე­ბი, მა­გა­ლი­თად ცი­ლე­ბი, სის­ხლძარ­ღვში რჩე­ბა. გამ­ჭვირ­ვა­ლე, გა­ფილ­ტრუ­ლი სითხე ბო­უ­მე­ნის სივ­რცე­ში გა­და­დის და იქი­დან მი­ლა­კე­ბით გა­ე­დი­ნე­ბა. ზრდას­რულ, ჯან­მრთელ ადა­მი­ა­ნებ­ში თირ­კმლე­ბის მი­­ლა­­კებ­ში დღე­ში 180 ლიტ­რი გა­ფილ­ტრუ­ლი სი­თხე გა­ივ­ლის. იგი თით­ქმის მთლი­ა­ნად (ე­ლექ­ტრ­ო­­ლი­ტე­ბის ჩათ­ვლით) უკან შე­ი­წო­ვე­ბა თირ­კ­მე­ლ­ში­ვე. მი­სი და­ახ­ლო­ე­ბით 1,5%-2% შარ­დის სა­­ხით გა­მო­ი­ყო­ფა. უკუ­შე­წო­ვის გან­სა­ხორ­ცი­ე­ლებ­ლად ნეფ­რო­ნის სხვა­დას­ხვა ნა­წი­ლი აქ­ტი­უ­რად გა­მოჰ­ყოფს ან შე­ი­წოვს სხვა­დას­ხვა ელექ­ტრო­ლი­ტს, რომ­ელ­საც თან წყა­ლიც „მიჰ­ყვე­ბა“. ნეფ­რო­ნის ზო­გი ნა­წი­ლი, სა­ჭი­რო­ე­ბი­სა­მებრ, ცვლის წყლის გა­ტა­რე­ბის პრო­ცესს, რი­თიც უკუ­შე­წო­ვი­ლი სითხ­ის რა­ო­დე­ნო­ბა რე­გუ­ლირ­დე­ბა. ეს საკ­მა­ოდ რთუ­ლი და მრა­ვალ­სა­ფე­ხუ­რი­ა­ნი პრო­ცე­სი­ა.
მი­ლა­კის პირ­ველ ნა­წილ­ში (პროქ­სი­მა­ლუ­რი კლაკ­ნი­ლი მი­ლა­კი) ნატ­რი­უ­მის, წყლის, გლუ­კო­ზი­სა და სხვა გა­ფილ­ტრუ­ლი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის უდი­დე­სი ნა­წი­ლი უკან შე­ი­წო­ვე­ბა და სისხლს უბ­რუნ­დე­ბა. მი­ლა­კის შემ­დეგ ნა­წილ­ში (ჰენ­ლეს მარ­ყუ­ჟი) ნატ­რი­უ­მი, კა­ლი­უ­მი და ქლო­რი გა­რეთ გა­ე­დი­ნე­ბა და, შე­სა­ბა­მი­სად, დარ­ჩე­ნი­ლი სითხე უფ­რო მე­ტად არის გან­ზა­ვე­ბუ­ლი. ის გა­ივ­ლის მი­ლა­კის მომ­დევ­ნო ნა­წილს (დის­ტა­ლურ კლაკ­ნილ მი­ლაკს), სა­დაც დარ­ჩე­ნი­ლი ნატ­რი­უ­მის უდი­დე­სი ნა­წი­ლი მი­ლა­კი­დან გა­რეთ გა­ე­დი­ნე­ბა კა­ლი­უ­მი­სა და მჟა­ვას სა­ნაც­ვლოდ, რომ­ლე­ბიც მი­ლაკ­ში შე­დის.
რამ­დე­ნი­მე ნეფ­რო­ნის მი­ლა­კე­ბი­დან სითხე შემ­კრებ სა­დი­ნარ­ში გროვ­დე­ბა. სა­დი­ნა­რებ­ში ის შე­იძ­ლე­ბა გან­ზა­ვე­ბუ­ლი დარ­ჩეს ან წყა­ლი უკან, სის­ხლში გა­და­ვი­დეს, რის შე­დე­გა­დაც უფ­რო კონ­ცენ­ტრი­რე­ბუ­ლი შარ­დი წარ­მო­იქ­მნე­ბა. წყლის უკუ­შე­წო­ვა რამ­დე­ნი­მე ჰორ­მო­ნით რე­გუ­ლირ­დე­ბა, მათ შო­რის ან­ტი­დი­უ­რე­ზუ­ლი ჰორ­მო­ნით (რო­მელ­საც ჰი­პო­ფი­ზი წარ­მოქ­მნის). ეს ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი ეხ­მა­რე­ბა თირ­კმელს ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბა­ში, შარ­დის შე­მად­გენ­ლო­ბის კონ­ტროლ­ში, წყლის და ელექ­ტრო­ლი­ტე­ბის ბა­ლან­სის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა­ში.
ფილ­ტრა­ცია და გა­მო­ყო­ფა: ორ­გა­ნიზ­მში სა­კ­ვე­ბის გა­და­მუ­შა­ვე­ბის პრო­ცეს­ში ნარ­ჩე­ნი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი წარ­მო­იქ­მნე­ბა, რომ­ლე­ბიც სხე­უ­ლი­დან უნ­და გა­მო­ი­ყოს. მათ შო­რის ერ­თ-ერ­თი ძი­რი­თა­დია შარ­დო­ვა­ნა, რო­მე­ლიც ცი­ლე­ბის გა­და­მუ­შა­ვე­ბის შე­დე­გად გროვ­დე­ბა. ის თა­ვი­სუფ­ლად გა­და­დის გლო­მე­რუ­ლა­დან მი­ლა­კო­ვან სითხ­ე­ში და რად­გა­ნაც, რო­გორც წე­სი, უკან არ შე­ი­წო­ვე­ბა, შარ­დით გა­მო­ი­ყო­ფა.
სხვა არა­სა­სურ­ვე­ლი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბი, რო­გო­რი­ცაა მე­ტა­ბო­ლიზ­მის შე­დე­გად წარ­მოქ­მნი­ლი მჟა­ვე­ბი, ბევ­რი ტოქ­სი­ნი და წა­მა­ლი, შარ­დში გა­მო­იყო­ფა თირ­კმლე­ბის მი­ლა­კე­ბის უჯ­რე­დე­ბის მი­ერ (ი­სი­ნი შარ­დის და­მა­ხა­სი­ა­თე­ბელ სუნს გა­ნა­პი­რო­ბე­ბენ).
არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის რე­გუ­ლი­რე­ბა: თირ­კ­მ­ლე­­ბის კი­დევ ერ­თი ფუნ­ქცია არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის რე­­გუ­ლა­ცი­ა­ა, რაც ზედ­მე­ტი ნატ­რი­უ­მის ორ­გა­ნიზ­მი­დან გა­მო­ყო­ფის გზით ხორ­ცი­ელ­დე­ბა. თუ ნატ­რი­უ­მი მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით გა­მო­ი­ყო, წნე­ვა, რო­გორც წე­სი, მა­ტუ­ლობს. რე­გუ­ლა­ცი­ის კი­დევ ერ­თი გზაა სპე­ცი­ფი­კუ­რი ფერ­მენ­ტის, რე­ნი­ნის, გა­მო­ყო­ფა. რო­ცა წნე­ვა ნორ­მა­ზე დაბ­ლა ეცე­მა, თირ­კმლე­ბი სის­ხლში გად­მო­ის­ვრი­ან ამ ნივ­თი­ე­რე­ბას, რის შე­დე­გად აქ­ტი­ურ­დე­ბა რე­ნინ­-ან­გი­ო­ტენ­ზინ­-ალ­დოს­ტე­რო­ნის სის­ტე­მა, რო­მე­ლიც წნე­ვის მო­მა­ტე­ბას გა­ნა­პი­რო­ბებს. თირ­კმლე­ბის უკ­მა­რი­სო­ბის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნებ­ში არ­ტე­რი­უ­ლი წნე­ვის რე­გუ­ლი­რე­ბის უნა­რი დაქ­ვე­ი­თე­ბუ­ლია და წნე­ვა ხში­რად მა­ღა­ლი­ა.
ჰორ­მო­ნე­ბის გა­მო­მუ­შა­ვე­ბა: ჰორ­მო­ნე­ბის გა­მო­ყო­ფის გზით თირ­კმლე­ბი სხვა მნიშ­ვნე­ლო­ვან ფუნ­ქცი­ებ­­საც ას­რუ­ლებს, მა­გა­ლი­თად, არე­გუ­ლი­რებს სის­ხლის წი­თე­ლი უჯ­რე­დე­ბის წარ­მოქ­მნას, ძვლე­ბის ზრდა­სა და გან­ვი­თა­რე­ბას.
თირ­კმ­ლებ­ში გა­მომ­უ­შავ­დე­ბა ჰორ­მო­ნი ერით­­რო­პო­ე­ტი­ნი, რო­მე­ლიც ძვლის ტვინ­ში სის­ხლის წი­თე­ლი უჯ­რე­დე­ბის წარ­მოქ­მნას უწყ­ობს ხელს, რომ­ლე­ბიც შემ­დეგ ძვლის ტვი­ნი­დან სის­ხლში გად­მო­დის.
ჯან­მრთე­ლი ძვლე­ბის ზრდა და გან­ვი­თა­რე­ბა რთუ­ლი პრო­ცე­სი­ა, რო­მე­ლიც ორ­გა­ნო­თა რამ­დე­ნი­მე სის­ტე­მა­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი, მათ შო­რის თირ­კმლებ­ზე. მა­თი მეშ­ვე­ო­ბით რე­გუ­ლირ­დე­ბა კალ­ცი­უ­მი­სა და ფოს­ფო­რის შემ­ცვე­ლო­ბა, ანუ იმ მი­ნე­რა­ლე­ბი­სა, რომ­ლე­ბიც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია ძვლე­ბის სი­ჯან­სა­ღის­თვის. თირ­კმლე­ბი ამას კან­ში წა­რ­მოქ­მნი­ლი და საკ­ვე­ბით მი­ღე­ბუ­ლი D ვი­ტა­მი­ნის აქ­ტი­ურ ფორ­მა­ში (კალ­ციტ­რი­ო­ლი) გა­დაყ­ვა­ნით უზ­რუნ­ველ­ყო­ფენ. კალ­ციტ­რი­ო­ლი მოქ­მე­დებს რო­გორც ჰორ­მო­ნი და ას­ტი­მუ­ლი­რებს კალ­ცი­უ­მი­სა და ფოს­ფო­რის შე­წო­ვას წვრილ ნაწ­ლავ­ში.

თირ­კმლე­ბი­სა და სა­შარ­დე გზე­ბის ბი­ო­ლო­გია

წყარო: ჯანმრთელობის ენციკლოპედია. მერკის სახელმძღვანელო:
ჯანმრთელობის საშინაო ცნობარი. (გამომცემლობა პალიტრა L)

#datashvil    #drpkhakadze  #sheniganatleba

მასალის გამოყენების პირობები
author avatar
SheniEkimi.ge
#drpkhakadze
მსგავსი სიახლეები
პამუკალე: თურქეთის ცხელი წყაროები, სადაც ლეგენდის თანახმად კლეოპატრა ბანაობდა

პამუკალე: თურქეთის ცხელი წყაროები, სადაც ლეგენდის თანახმად კლეოპატრა ბანაობდა

12 February, 2025
არც კვარაცხელია ჰყავს და აღარც ნერეში – კონტეს “ნაპოლიში” პრობლემები არ ელევა

არც კვარაცხელია ჰყავს და აღარც ნერეში – კონტეს “ნაპოლიში” პრობლემები არ ელევა

12 თებერვალი 2025
რა ტიპის განათებები უნდა გამოვიყენოთ სააბაზანოში

რა ტიპის განათებები უნდა გამოვიყენოთ სააბაზანოში

თებერვალი 12, 2025
სვანეთში უძველესი ისტორიის მქონე დღესასწაული, ლამპრობა წელსაც, ტრადიციულად, ხალხმრავალ გარემოში აღინიშნა

სვანეთში უძველესი ისტორიის მქონე დღესასწაული, ლამპრობა წელსაც, ტრადიციულად, ხალხმრავალ გარემოში აღინიშნა

თებერვალი 12, 2025
ხიდზე გადასვლისას იმდენი ხალხი შეიკრიბა, რომ ამ ჭყლეტაში ბავშვი მდინარეში გადავარდა… – სვეტიცხოვლის სასწაული, რომელსაც ასობით ადამიანმა იხილა

ხიდზე გადასვლისას იმდენი ხალხი შეიკრიბა, რომ ამ ჭყლეტაში ბავშვი მდინარეში გადავარდა… – სვეტიცხოვლის სასწაული, რომელსაც ასობით ადამიანმა იხილა

12 თებერვალი 2025
სვანეთში უძველესი ისტორიის მქონე დღესასწაული, ლამპრობა წელსაც, ტრადიციულად, ხალხმრავალ გარემოში აღინიშნა

სვანეთში უძველესი ისტორიის მქონე დღესასწაული, ლამპრობა წელსაც, ტრადიციულად, ხალხმრავალ გარემოში აღინიშნა

თებერვალი 12, 2025
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
სწორი კვების ფორმულა: როგორ შევინარჩუნოთ ჯანსაღი წონა და ენერგია

სწორი კვების ფორმულა: როგორ შევინარჩუნოთ ჯანსაღი წონა და ენერგია

თებერვალი 12, 2025
სახის ნიღაბი როგორ მოვამზადოთ საბავშვო ფაფისგან

სახის ნიღაბი როგორ მოვამზადოთ საბავშვო ფაფისგან

თებერვალი 12, 2025
რატომ არის ლონდონი საცხოვრებლად საუკეთესო ქალაქი

რატომ არის ლონდონი საცხოვრებლად საუკეთესო ქალაქი

12 თებერვალი 2025
კომპანია სრული რესურსით ჩართულია, რომ ყველა აბონენტს გაზი 23:00 საათამდე მივაწოდოთ — „თბილისი ენერჯი“

კომპანია სრული რესურსით ჩართულია, რომ ყველა აბონენტს გაზი 23:00 საათამდე მივაწოდოთ — „თბილისი ენერჯი“

თებერვალი 12, 2025
ქართული პავილიონი საერთაშორისო გამოფენაზე – FRUIT LOGISTICA 2025-ზე იყო წარმოდგენილი

ქართული პავილიონი საერთაშორისო გამოფენაზე – FRUIT LOGISTICA 2025-ზე იყო წარმოდგენილი

თებერვალი 12, 2025
მედიაჰოლდინგი “შენი”, გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, 30M+ ნახვით, საქართველოში ლიდერი, დამოუკიდებელი მედიაა

მედიაჰოლდინგი “შენი”, გიორგი ფხაკაძის ხელმძღვანელობით, 30M+ ნახვით, საქართველოში ლიდერი, დამოუკიდებელი მედიაა

თებერვალი 4, 2025
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები

Verified by MonsterInsights