აშშ-ის პრეზიდენტის ადმინისტრაცია განიხილავს სცენარს, რომლის მიხედვითაც გრენლანდიის თითოეულ მცხოვრებს ერთჯერადად 1 მილიონი დოლარი გადაეცემა იმ შემთხვევაში, თუ მოსახლეობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან მიერთებას დაუჭერს მხარს. ინფორმაცია ამის შესახებ ბრიტანულმა გამოცემამ Daily Mail-მა გაავრცელა. საკითხი შეეხებოდა არქტიკულ რეგიონში ამერიკის სტრატეგიულ ინტერესებს და, გამოცემის ცნობით, განიხილება როგორც ერთ-ერთი შესაძლო გზა აშშ-ის გეოპოლიტიკური მიზნების მისაღწევად.
მოვლენების აღწერა
მედიის ცნობით, ინიციატივა უკავშირდება **დონალდ ტრამპი**ის ადმინისტრაციის შიდა განხილვებს. Daily Mail-ის ინფორმაციით, გრენლანდიაში დაახლოებით 57 ათასი ადამიანი ცხოვრობს და თითოეულისთვის 1 მილიონი დოლარის გადახდის შემთხვევაში, საერთო თანხა დაახლოებით 57 მილიარდ დოლარს შეადგენდა. გამოცემა აღნიშნავს, რომ ეს იდეა არ წარმოადგენს ოფიციალურად დამტკიცებულ გეგმას, თუმცა განიხილება როგორც თეორიული შესაძლებლობა.
ამავე ინფორმაციით, ტრამპმა არქტიკისა და გრენლანდიის საკითხი ახსენა **ნატო**ს გენერალურ მდივანთან, **მარკ რუტე**თან გამართული მოლაპარაკებების შემდეგ და განაცხადა, რომ აშშ-მ გრენლანდიასთან და მთლიანად არქტიკასთან დაკავშირებული შესაძლო მომავალი შეთანხმებების საფუძვლები უკვე ჩაყარა.
კონტექსტი და ფონი
გრენლანდია, რომელიც დანიის სამეფოს შემადგენლობაშია, ბოლო წლებში სულ უფრო ხშირად ხვდება საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში. კუნძულის გეოგრაფიული მდებარეობა, ბუნებრივი რესურსები და არქტიკის რეგიონში მზარდი სამხედრო და ეკონომიკური ინტერესები მას სტრატეგიულ მნიშვნელობას ანიჭებს.
აშშ-ის მხრიდან გრენლანდიის მიმართ ინტერესს ისტორიული ფონი აქვს. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ამერიკა კუნძულს სამხედრო თვალსაზრისით მნიშვნელოვან სივრცედ განიხილავდა და დღემდე ინარჩუნებს სამხედრო ინფრასტრუქტურას. არქტიკაში კლიმატური ცვლილებების ფონზე ახალი საზღვაო მარშრუტების გახსნა და რესურსებზე წვდომა რეგიონს დამატებით მნიშვნელობას სძენს.
დეტალები და ფაქტები
Daily Mail-ის ინფორმაციით, მოსახლეობისთვის თანხის გადახდა განიხილება, როგორც ერთ-ერთი არატრადიციული გზა, რომლის მეშვეობითაც აშშ გრენლანდიის მიმართ საკუთარ სტრატეგიულ მიზნებს მიაღწევდა. გამოცემა მიუთითებს, რომ მთავარი მიზანი შესაძლოა არქტიკაში ამერიკული სამხედრო ყოფნის გაძლიერება იყოს.
ამასთანავე, სტატიაში ხაზგასმულია, რომ ტრამპის რიტორიკის ცვლილების მიუხედავად, **დანია**ს პოზიცია უცვლელია. ოფიციალური კოპენჰაგენი თანმიმდევრულად უარყოფს ნებისმიერ ვარიანტს, რომელიც გრენლანდიის გადაცემას ან გაყიდვას გულისხმობს და აცხადებს, რომ კუნძულის სტატუსთან დაკავშირებული ნებისმიერი გადაწყვეტილება დანიის თანხმობას საჭიროებს.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საერთაშორისო დონეზე გრენლანდიის საკითხი განიხილება უფრო ფართო არქტიკული კონტექსტის ნაწილად. რეგიონში ინტერესს იჩენენ არა მხოლოდ აშშ და დანია, არამედ სხვა სახელმწიფოებიც, რომლებიც ყურადღებით აკვირდებიან სამხედრო, ეკონომიკურ და გარემოსდაცვით პროცესებს. არქტიკაში სამხედრო ინფრასტრუქტურის გაფართოება ხშირად იწვევს დისკუსიებს უსაფრთხოების ბალანსზე და რეგიონული სტაბილურობის პერსპექტივებზე.
ნატოს ფარგლებში არქტიკული სივრცე განიხილება, როგორც მნიშვნელოვანი სტრატეგიული ზონა, თუმცა წევრ ქვეყნებს შორის განსხვავებული ხედვებია იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა გაძლიერდეს იქ უსაფრთხოება და სამხედრო ყოფნა.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
Daily Mail-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია გრენლანდიის მოსახლეობისთვის ფინანსური შეთავაზების შესახებ აჩვენებს, თუ რამდენად არატრადიციულ გზებს განიხილავს აშშ-ის ადმინისტრაცია არქტიკაში საკუთარი ინტერესების გასაძლიერებლად. მიუხედავად ამისა, საკითხი რჩება ჰიპოთეზურ დონეზე და მნიშვნელოვან წინააღმდეგობას აწყდება დანიის მკაფიო პოზიციის გამო. მიმდინარე დისკუსია კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს გრენლანდიისა და მთლიანად არქტიკის მზარდ სტრატეგიულ მნიშვნელობას და იმ დებატებს, რომლებიც გლობალურ პოლიტიკაში ტერიტორიული, უსაფრთხოების და სუვერენიტეტის საკითხებს უკავშირდება.
წყაროები
- Daily Mail. Trump administration considers paying Greenlanders to support US annexation. Available from: https://www.dailymail.co.uk
- Government of Denmark. Official statements on Greenland’s status and sovereignty. Available from: https://www.government.dk
