მეცნიერთა ახალი კვლევა მიანიშნებს, რომ დეპრესია შესაძლოა ტვინში ახალი ნერვული უჯრედების წარმოქმნის პროცესს აფერხებდეს. თუმცა მკვლევრები ფრთხილად არიან დასკვნებში და ხაზს უსვამენ, რომ ეს კავშირი ჯერ მიზეზ-შედეგობრივად დამტკიცებული არ არის.
კვლევის ფოკუსი ჰიპოკამპზე — ტვინის იმ უბანზე — გამახვილდა, რომელიც მეხსიერებას, სწავლასა და ემოციების გადამუშავებას უკავშირდება. ჰიპოკამპი განსაკუთრებულია იმით, რომ აქ ახალი ნეირონების წარმოქმნა — ეგრეთ წოდებული ნეიროგენეზი — ადამიანის მთელი სიცოცხლის განმავლობაში გრძელდება.
კვლევისთვის გუნდმა 30 გარდაცვლილი ადამიანის ტვინის ქსოვილი გამოიყენა: 19 მათგანს დეპრესიის დიაგნოზი არ ჰქონდა, ხოლო 11-ს — ჰქონდა. მნიშვნელოვანია, რომ კვლევაში ჩართული არცერთი ადამიანი გარდაცვალებამდე სამი თვის განმავლობაში ანტიდეპრესანტებს არ ღებულობდა, რაც შედეგებზე მედიკამენტების ზეგავლენას გამორიცხავს.
მეცნიერებმა დაახლოებით ნახევარი მილიონი ტვინის უჯრედი გენეტიკური აქტივობის მიხედვით შეისწავლეს და დაჯგუფეს. გაირკვა, რომ დეპრესიის მქონე ადამიანების ჰიპოკამპში ნერვული ღეროვანი უჯრედები შედარებით მეტი იყო, ხოლო შუალედური — ნახევრად განვითარებული — უჯრედები ნაკლები. ეს სურათი მეცნიერებს იმის ვარაუდის საფუძველს აძლევს, რომ სწორედ ღეროვანი უჯრედების სრულ ნეირონებად გარდაქმნის ეტაპზე ხდება პროცესის შეფერხება.
გარდა ამისა, მკვლევრებმა განსხვავებები დააფიქსირეს იმ გენების აქტივობაშიც, რომლებიც სტრესის რეაქციებს, იმუნურ სისტემასა და ნეირონებს შორის კავშირების ჩამოყალიბებას უკავშირდება. ეს ცვლილებები, სავარაუდოდ, ტვინის ადაპტირების უნარს — ნეიროპლასტიკურობას — ასუსტებს.
ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია, რადგან დეპრესიის გაგება სულ უფრო გადადის სეროტონინის დეფიციტის მარტივი ახსნის მიღმა. სულ უფრო მეტი მტკიცებულება მიუთითებს, რომ ტვინის ცვლილების, ანუ ნეიროპლასტიკურობის შეზღუდვა შესაძლოა ამ დაავადების ერთ-ერთი მთავარი კომპონენტია.
მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ მომავალი კვლევები გაარკვევს — შესაძლებელია თუ არა ნეიროგენეზის მიზანმიმართულად გააქტიურება და ამ გზით დეპრესიის სიმპტომების შემსუბუქება. თუ ეს შესაძლებელი აღმოჩნდა, კვლევის ავტორები თვლიან, რომ ეს ფსიქიკური ჯანმრთელობის მკურნალობაში სრულიად ახალ მიმართულებას გახსნის.
Sheni Ambebi News
წყარო: primetime.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). მეცნიერები დეპრესიასა და ტვინში ახალი ნეირონების წარმოქმნის კავშირს იკვლევენ. 26 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/მეცნიერები-დეპრესიასა-და/
