კოსმოსური კვლევის სამყაროში უჩვეულო მოვლენა დაფიქსირდა: მამა-შვილმა, კენ და კელი ჩაფინებმა, წელიწადზე მეტი შრომის შემდეგ გაშიფრეს სიგნალი, რომელიც 2023 წლის მაისში ევროპის კოსმოსური სააგენტოს (ESA) აპარატმა ExoMars Trace Gas Orbiter-მა დააფიქსირა მარსის ორბიტაზე ყოფნისას.
სიგნალი თავდაპირველად სამ სხვადასხვა ობსერვატორიაში დამუშავდა, შემდეგ კი მონაცემები ინტერნეტში გაიგზავნა — ამ გადაწყვეტილების მიზანი იყო, რომ მთელი მსოფლიოს მეცნიერ-მოყვარულებს შეეძლოთ კოდის გატეხვის მცდელობა. ათასობით ადამიანი ჩაერთო ამ პროცესში, მაგრამ სწორედ ჩაფინების ოჯახმა შეძლო წინ წასვლა.
კელი ჩაფინმა აღიარა, რომ სიგნალის შინაარსზე წინასწარი წარმოდგენა არ ჰქონდა. როდესაც კომპიუტერულმა სიმულაციებმა კლასტერების სახის გამოსახულება მოაწოდა, მან ისინი მაშინვე ამინომჟავებად იცნო — ეს ცოდნა სკოლის ქიმიის გაკვეთილებიდან ახსოვდა. სწორედ ეს არის ის, რაც სიგნალში ამ დროისთვის დადასტურებულია: მასში მოძრავი ამინომჟავების სტრუქტურა ფიქსირდება.
ESA-მ ეს შედეგი 2024 წლის 22 ოქტომბერს გამოაცხადა. სიგნალი კი ივნისში გაიშიფრა, მას შემდეგ, რაც ჩაფინებმა ათასობით საათი დახარჯეს ექსპერიმენტებსა და რთულ მათემატიკურ გამოთვლებში.
თუმცა, მეცნიერების წინაშე კვლავ დიდი კითხვა დგას: რა მნიშვნელობა აქვს ამ სიგნალს და ვინ ან რა მისი წყაროა? იმ შემთხვევაში, თუ დადასტურდება, რომ სიგნალი სხვა ცივილიზაციისგან მომდინარეობს, ეს კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა იქნება. ამჟამად მეცნიერები ამინომჟავების არსსა და წარმოშობაზე მუშაობენ და პასუხს ყველაზე ღრმა კოსმოსურ თავსატეხზე ეძებენ.
Sheni Ambebi News
წყარო: primetime.ge
