2026 წლის იანვარ-აპრილის მონაცემებით, საქართველოში როგორც პომიდვრის, ისე კიტრის იმპორტი შემცირდა.
სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემები აჩვენებს, რომ შემცირება ფიქსირდება როგორც იმპორტირებული პროდუქციის მოცულობაში, ისე ზოგ შემთხვევაში ღირებულებაშიც. ამავე პერიოდში თურქეთი ორივე პროდუქტის მთავარი მომწოდებელი ქვეყანა დარჩა [1].
მოვლენების აღწერა
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური-ს მონაცემებით, 2026 წლის პირველი ოთხი თვის განმავლობაში საქართველოში პომიდვრის იმპორტი წლიურად 10.6%-ით შემცირდა.
ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, მიმდინარე წლის იანვარ-აპრილში ქვეყანაში შემოვიდა:
- 11 349 ტონა პომიდორი;
- საერთო ღირებულებით 8.229 მილიონი დოლარი.
შედარებისთვის, 2025 წლის იმავე პერიოდში საქართველოში იმპორტირებული იყო:
- 12 921 ტონა პომიდორი;
- 9.206 მილიონი დოლარის ღირებულებით.
მონაცემები აჩვენებს, რომ შემცირების მიუხედავად, პომიდვრის საშუალო საიმპორტო ფასი მცირედით გაიზარდა. თუ 2025 წელს 1 კილოგრამის საშუალო ფასი დაახლოებით 71 ცენტი იყო, 2026 წელს ეს მაჩვენებელი 73 ცენტამდე გაიზარდა.
კიტრის იმპორტის მიმართულებითაც წლიური კლება ფიქსირდება. კერძოდ:
- 2025 წლის იანვარ-აპრილში საქართველოში შემოვიდა 8 867 ტონა კიტრი;
- 2026 წლის იმავე პერიოდში — 7 935 ტონა.
ღირებულებით კიტრის იმპორტი:
- 2025 წელს — 5.975 მილიონ დოლარს შეადგენდა;
- 2026 წელს — 5.084 მილიონ დოლარს.
ამ შემთხვევაში საშუალო საიმპორტო ფასი შემცირდა — 67 ცენტიდან 64 ცენტამდე.
კონტექსტი და ფონი
ბოსტნეულის იმპორტი საქართველოში მნიშვნელოვან ეკონომიკურ და სოციალურ საკითხს წარმოადგენს, რადგან ადგილობრივი ბაზარი სეზონურ პერიოდებში მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული იმპორტირებულ პროდუქციაზე.
პომიდორი და კიტრი ქვეყნის სამომხმარებლო ბაზარზე ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი სასურსათო პროდუქტებია. განსაკუთრებით ზამთრისა და ადრეული გაზაფხულის პერიოდში ადგილობრივი წარმოება სრულად ვერ აკმაყოფილებს მოთხოვნას, რის გამოც იმპორტის მოცულობა იზრდება.
ბოლო წლებში თურქეთი საქართველოსთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ერთ-ერთ უმსხვილეს მომწოდებლად ჩამოყალიბდა. ამას ხელს უწყობს:
- გეოგრაფიული სიახლოვე;
- სატრანსპორტო ხარჯების შედარებით დაბალი მაჩვენებელი;
- სავაჭრო კავშირების ინტენსივობა;
- სეზონური მიწოდების სტაბილურობა.
ეკონომისტები აღნიშნავენ, რომ იმპორტის მოცულობაზე გავლენას ახდენს რამდენიმე ფაქტორი:
- ადგილობრივი მოსავლის მოცულობა;
- კლიმატური პირობები;
- საერთაშორისო ბაზარზე ფასების ცვლილება;
- ტრანსპორტირების ხარჯები;
- გაცვლითი კურსის დინამიკა.
დეტალები და ფაქტები
სტატისტიკის მიხედვით, 2026 წლის იანვარ-აპრილში საქართველოში იმპორტირებული პომიდვრის დაახლოებით 67% თურქეთიდან შემოვიდა.
ძირითადი სავაჭრო პარტნიორები პომიდვრის მიმართულებით იყვნენ:
- თურქეთი — 7 686 ტონა, 5.520 მილიონი დოლარი;
- თურქმენეთი — 1 517 ტონა, 1.218 მილიონი დოლარი;
- აზერბაიჯანი — 1 381 ტონა, 982.8 ათასი დოლარი;
- ირანი — 753 ტონა, 498.5 ათასი დოლარი;
- იორდანია — 10 ტონა, 6.7 ათასი დოლარი.
კიტრის შემთხვევაში თურქეთის წილი კიდევ უფრო მაღალი — 77% იყო.
2026 წლის იანვარ-აპრილში კიტრის მთავარი იმპორტიორი ქვეყნები იყვნენ:
- თურქეთი — 5 643 ტონა, 3.911 მილიონი დოლარი;
- ირანი — 2 149 ტონა, 1.081 მილიონი დოლარი;
- აზერბაიჯანი — 93 ტონა, 68.2 ათასი დოლარი;
- უზბეკეთი — 43 ტონა, 21.5 ათასი დოლარი;
- იორდანია — 5.6 ტონა, 2.7 ათასი დოლარი.
მიუხედავად იმისა, რომ კიტრის იმპორტი შემცირდა, ფასის კლება მიუთითებს, რომ საერთაშორისო ბაზარზე პროდუქციის ღირებულება შედარებით დაბალი იყო ან მიწოდების პირობები შეიცვალა.
პომიდვრის შემთხვევაში კი, მოცულობის შემცირების პარალელურად, ფასის მცირედი ზრდა დაფიქსირდა.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
სურსათის საერთაშორისო ბაზარზე ბოსტნეულის ფასები ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული:
- კლიმატურ ცვლილებებზე;
- ენერგომატარებლების ღირებულებაზე;
- ლოგისტიკურ ხარჯებზე;
- რეგიონულ სავაჭრო პოლიტიკაზე.
Food and Agriculture Organization-ის შეფასებით, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ბაზარი განსაკუთრებით მგრძნობიარეა ამინდისა და ტრანსპორტირების ხარჯების ცვლილებების მიმართ [2].
რეგიონში თურქეთი ბოსტნეულის ერთ-ერთ უმსხვილეს ექსპორტიორად რჩება. ქვეყნის სასათბურე მეურნეობები აქტიურად ამარაგებენ როგორც სამხრეთ კავკასიის, ისე ახლო აღმოსავლეთის ბაზრებს.
ამავე დროს, საერთაშორისო ბაზრებზე ბოლო წლებში გაიზარდა ინტერესი:
- ადგილობრივი წარმოების გაძლიერების;
- სასურსათო უსაფრთხოების;
- იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირების მიმართ.
ევროპისა და აზიის რამდენიმე ქვეყანაში სახელმწიფოები ცდილობენ სეზონური პროდუქციის ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერას, რათა გლობალური ბაზრის რყევებზე დამოკიდებულება შეამცირონ.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში სასურსათო უსაფრთხოების საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია იმ ფონზე, როდესაც რიგი პროდუქტების შემთხვევაში ქვეყანა მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული იმპორტზე.
ბოსტნეულის ადგილობრივი წარმოება სეზონურად იზრდება, თუმცა წლის გარკვეულ პერიოდში იმპორტირებული პროდუქცია კვლავ დომინირებს.
სპეციალისტების შეფასებით, იმპორტის მოცულობის შემცირება შეიძლება რამდენიმე ფაქტორს უკავშირდებოდეს:
- ადგილობრივი წარმოების ზრდას;
- მოთხოვნის ცვლილებას;
- ფასების დინამიკას;
- რეგიონულ სავაჭრო პირობებს.
ამავე დროს, თურქეთზე მაღალი დამოკიდებულება გარკვეულ ეკონომიკურ რისკებსაც ქმნის, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ შეიცვლება:
- სავაჭრო პირობები;
- სატრანსპორტო ხარჯები;
- ექსპორტის პოლიტიკა.
სოფლის მეურნეობისა და სასურსათო ბაზრების საკითხები აქტიურად შუქდება ქართულ მედიაში, მათ შორის SheniAmbebi.ge-ზე, სადაც რეგულარულად ქვეყნდება მონაცემები იმპორტის, ფასებისა და ბაზრის ტენდენციების შესახებ.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
2026 წლის პირველი ოთხი თვის მონაცემები აჩვენებს, რომ საქართველოში პომიდვრისა და კიტრის იმპორტი წლიურად შემცირდა, თუმცა ორივე პროდუქტის ბაზარზე თურქეთი კვლავ მთავარი მომწოდებელია.
სტატისტიკა მიუთითებს განსხვავებულ ტენდენციებზე ფასების მიმართულებით — პომიდვრის საშუალო საიმპორტო ფასი მცირედით გაიზარდა, ხოლო კიტრის შემთხვევაში შემცირდა.
ბაზრის მიმდინარე დინამიკა ასახავს როგორც რეგიონული სავაჭრო პროცესების გავლენას, ისე ადგილობრივი მოთხოვნისა და მიწოდების ცვლილებებს. უახლოეს პერიოდში მნიშვნელოვანი იქნება დაკვირვება იმაზე, რამდენად შეძლებს ადგილობრივი წარმოება იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირებას და როგორ განვითარდება ფასების ტენდენცია რეგიონულ ბაზრებზე.
წყაროები
- საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. საგარეო ვაჭრობის სტატისტიკური მონაცემები, 2026 წლის იანვარ-აპრილი. ხელმისაწვდომია:
საქსტატი - Food and Agriculture Organization. Global food commodity market trends. Available from:
FAO Food Markets
