საქართველოში მსუბუქი ავტომობილების მართვის მოწმობის მიღების წესები იცვლება.
შინაგან საქმეთა მინისტრის, სულხან თამაზაშვილი მიერ ხელმოწერილი ახალი ბრძანების თანახმად, თეორიულ და პრაქტიკულ გამოცდებზე საგამოცდო ბარიერი კანდიდატებისთვის უფრო მოქნილი ხდება. ცვლილებები ეტაპობრივად ამოქმედდება და შეეხება როგორც შეცდომების დასაშვებ რაოდენობას, ისე გამოცდების რიგების მართვის სისტემას.
მოვლენების აღწერა
ახალი რეგულაციების მიხედვით, B კატეგორიისა და B1 ქვეკატეგორიის მართვის უფლების მისაღებ თეორიულ გამოცდაზე დასაშვები შეცდომების რაოდენობა იზრდება.
ამ დრომდე მოქმედი წესით, 30-კითხვიან ტესტში კანდიდატს მხოლოდ 3 შეცდომის დაშვების უფლება ჰქონდა, რაც ნიშნავდა, რომ გამოცდის ჩასაბარებლად მინიმუმ 27 სწორი პასუხი იყო საჭირო. ახალი წესის თანახმად, 2026 წლის 15 ივნისიდან დასაშვები შეცდომების რაოდენობა 5-მდე გაიზრდება, ხოლო მინიმალური გამსვლელი ზღვარი 25 სწორ პასუხამდე შემცირდება.
თეორიული გამოცდის ხანგრძლივობა უცვლელი დარჩება და კვლავ 30 წუთით განისაზღვრება.
ცვლილებები შეეხო პრაქტიკული გამოცდის მეორე ეტაპსაც, რომელიც რეალურ საგზაო პირობებში, ქალაქის მარშრუტზე ტარდება. აქამდე კანდიდატი გამოცდაზე ჩაჭრილად ითვლებოდა 12 მსუბუქი შეცდომის დაგროვების შემთხვევაში. ახალი რეგულაციით ეს ზღვარი 15-მდე იზრდება.
ბრძანებაში ასევე განსაზღვრულია ახალი მიდგომა ტექნიკური ან ნერვიულობის ფონზე დაშვებული მცირე ხარვეზების მიმართ. თუ კანდიდატი მოძრაობის დაწყებამდე უსაფრთხოების რომელიმე პროცედურას არასრულად ან არასწორად შეასრულებს, გამომცდელი მას დაუყოვნებლივ არ დაუფიქსირებს შეცდომას და მისცემს შესაძლებლობას, მინიშნების საფუძველზე ხარვეზი გამოასწოროს.
ცვლილებები შეეხო პრაქტიკული გამოცდის რიგების მართვის სისტემასაც. მომსახურების სააგენტო უფლებამოსილი ხდება დანერგოს სპეციალური ალგორითმი, რომელიც კანდიდატების რიგში განაწილებას სხვადასხვა კრიტერიუმის მიხედვით განსაზღვრავს.
კონტექსტი და ფონი
მართვის მოწმობის მიღების პროცესი საქართველოში ბოლო წლებში ეტაპობრივად მკაცრდებოდა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეეხო პრაქტიკული გამოცდის მეორე ეტაპს, რომელიც ქალაქში რეალურ მოძრაობაში ტარდება.
რეფორმის მიზანი ოფიციალური განმარტებების მიხედვით იყო:
- საგზაო უსაფრთხოების გაუმჯობესება;
- მძღოლების პრაქტიკული უნარების უკეთ შეფასება;
- ავარიების პრევენცია.
თუმცა გამოცდების სირთულე და რიგების ხანგრძლივობა მოქალაქეების მხრიდან ხშირად კრიტიკის საგანი ხდებოდა. კანდიდატების ნაწილი მიუთითებდა, რომ პრაქტიკული გამოცდის ჩაბარება განსაკუთრებით რთული იყო როგორც მაღალი სტრესის, ისე ტექნიკური ხარვეზების გამო.
ბოლო წლებში არაერთხელ გაჩნდა საკითხი, რომ გამოცდების სისტემას მეტი მოქნილობა და ადაპტირებული შეფასების კრიტერიუმები სჭირდებოდა.
ამ კონტექსტში ახალი ცვლილებები აღიქმება როგორც მცდელობა, შეინარჩუნოს საგზაო უსაფრთხოების სტანდარტები და ამავე დროს შეამციროს იმ კანდიდატების რაოდენობა, რომლებიც გამოცდაზე შედარებით მცირე შეცდომების გამო ვერ გადიან.
დეტალები და ფაქტები
შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში შემავალი მომსახურების სააგენტოს ინფორმაციით, ცვლილებები რამდენიმე ძირითად მიმართულებას მოიცავს.
თეორიულ გამოცდაზე:
- კითხვების რაოდენობა კვლავ 30 იქნება;
- გამოცდის დრო არ იცვლება;
- დასაშვები შეცდომები 3-დან 5-მდე იზრდება;
- გამსვლელი ზღვარი 27-დან 25 სწორ პასუხამდე მცირდება.
პრაქტიკული გამოცდის მეორე ეტაპზე:
- მსუბუქი შეცდომების ლიმიტი 12-დან 15-მდე იზრდება;
- კანდიდატს მცირე ტექნიკური ხარვეზის გამოსწორების შესაძლებლობა ექნება;
- გამომცდელს ევალება სიტყვიერი მინიშნება გარკვეულ შემთხვევებში.
რიგების მართვის ახალი ალგორითმი პრიორიტეტს მიანიჭებს:
- პირველად გასულ კანდიდატებს;
- მათ, ვისაც ნაკლები მცდელობა აქვს გამოყენებული;
- იმ პირებს, რომლებიც დიდი ხნის განმავლობაში ელოდებიან გამოცდის თარიღს.
ცვლილებები შეეხო საგამოცდო მარშრუტებსაც. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმაციით, გორსა და ბათუმში პრაქტიკული გამოცდის მარშრუტები შეიცვალა.
ოფიციალური განმარტებით, ცვლილებების მიზანია:
- გამოცდის პროცესის ოპტიმიზაცია;
- კანდიდატებისთვის უფრო თანაბარი პირობების შექმნა;
- მომსახურების ეფექტიანობის გაზრდა.
მართვის მოწმობის გამოცდების საკითხი საქართველოში მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესის თემად რჩება, რასაც ხშირად აშუქებს SheniAmbebi.ge.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში მართვის მოწმობის გამოცდის სისტემა ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. რიგ ქვეყნებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა პრაქტიკულ უნარებს, ხოლო თეორიულ ნაწილში კანდიდატებს შედარებით მეტი შეცდომის დაშვების უფლება აქვთ.
მაგალითად:
- ზოგიერთ ევროპულ ქვეყანაში პრაქტიკული გამოცდის შეფასება ეტაპობრივად მიმდინარეობს;
- რიგ ქვეყნებში კანდიდატს მცირე ტექნიკური შეცდომების გამოსწორების შესაძლებლობა ეძლევა;
- რამდენიმე სახელმწიფოში შეფასების პროცესში გამოიყენება ციფრული ალგორითმები და ავტომატიზებული რიგების სისტემა.
საგზაო უსაფრთხოების საერთაშორისო ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მართვის მოწმობის სისტემა ეფექტიანია მაშინ, როდესაც იგი ერთდროულად უზრუნველყოფს:
- უსაფრთხოების მაღალ სტანდარტს;
- სამართლიან შეფასებას;
- ადმინისტრაციული პროცესების გამჭვირვალობას.
ევროკავშირის ქვეყნებში ბოლო წლებში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა კანდიდატების პრაქტიკულ მზადყოფნას რეალური საგზაო გარემოსთვის და არა მხოლოდ ფორმალური ტესტირების შედეგებს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ავტომობილების რაოდენობის ზრდასთან ერთად იზრდება ინტერესიც მართვის მოწმობის მიღების მიმართ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, მომსახურების სააგენტოებში გამოცდებზე მოთხოვნა ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა.
პრაქტიკული გამოცდების რიგები მოქალაქეების ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად სახელდებოდა. კანდიდატების ნაწილი აცხადებდა, რომ გამოცდის თარიღის მიღებას ზოგჯერ რამდენიმე თვე სჭირდებოდა.
ახალი ალგორითმის ამოქმედება შესაძლოა დაკავშირებული იყოს სწორედ ამ პრობლემის ნაწილობრივ მოგვარებასთან.
ამავე დროს, საკითხი აქტუალურია საგზაო უსაფრთხოების მიმართულებითაც. საქართველოში ავტოსაგზაო შემთხვევები კვლავ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება, რის გამოც გამოცდების სტანდარტების ცვლილება მუდმივად საზოგადოებრივი განხილვის საგანია.
სპეციალისტების ნაწილის შეფასებით, მნიშვნელოვანია, რომ სისტემის გამარტივებამ არ გამოიწვიოს მძღოლების პრაქტიკული მომზადების ხარისხის შემცირება.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
მართვის მოწმობის გამოცდების ახალი წესები საქართველოში შეფასების სისტემის უფრო მოქნილი მოდელისკენ გადადგმულ ნაბიჯად განიხილება. ცვლილებები ამარტივებს როგორც თეორიულ, ისე პრაქტიკულ ეტაპებზე არსებული მოთხოვნების ნაწილს და დამატებით მექანიზმებს აწესებს კანდიდატების რიგების სამართავად.
რეგულაციების მთავარი მიმართულება ორიენტირებულია ადმინისტრაციული პროცესის ოპტიმიზაციასა და შეფასების შედარებით ადაპტირებულ მოდელზე, თუმცა საკითხი კვლავ უკავშირდება საგზაო უსაფრთხოების სტანდარტების შენარჩუნების აუცილებლობას.
ცვლილებების ეფექტიანობა, სავარაუდოდ, პრაქტიკაში მათი ამოქმედების შემდეგ შეფასდება, განსაკუთრებით რიგების მართვის სისტემისა და პრაქტიკული გამოცდის ახალი კრიტერიუმების ნაწილში.
წყაროები
- საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო. მართვის მოწმობის გამოცდებთან დაკავშირებული ახალი რეგულაციები. ხელმისაწვდომია:
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო. მართვის უფლების მისაღები გამოცდების წესები და ცვლილებები. ხელმისაწვდომია:
მომსახურების სააგენტო
