საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ განაცხადა, რომ საქართველოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის ბოლო პერიოდში კომუნიკაცია გახშირდა და მაისის ბოლოსთვის დაგეგმილია დამატებითი კონტაქტები, სადაც კონკრეტული დეტალები განიხილება.
პრემიერის კომენტარი უკავშირდებოდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის ყოფილი თანამშრომლის, ირაკლი შაიშმელაშვილის საკითხს, რომელმაც, გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-ში პოლიტიკური თავშესაფარი მიიღო.
მოვლენების აღწერა
ირაკლი კობახიძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, რომ საქართველოს ხელისუფლებისთვის პრიორიტეტულია ამერიკელ პარტნიორებთან ურთიერთობა და არა კონკრეტული პირის საკითხი, რომელმაც სხვა ქვეყანაში თავშესაფარი მიიღო.
პრემიერ-მინისტრის თქმით, ბოლო პერიოდში ქართულ და ამერიკულ მხარეებს შორის კომუნიკაცია გააქტიურდა. მან აღნიშნა, რომ პირადად ჰქონდა სატელეფონო საუბარი ამერიკელ სენატორ მარკო რუბიოსთან და უახლოეს პერიოდში დამატებითი კონტაქტებიც იგეგმება.
კობახიძემ ასევე კომენტარი გააკეთა ირაკლი შაიშმელაშვილის საკითხზე, რომელიც შინაგან საქმეთა სამინისტროს განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის ოპერატიული დაგეგმვის სამმართველოს ყოფილი ხელმძღვანელი იყო. პრემიერის განცხადებით, კონკრეტული პირის პოლიტიკური თავშესაფრის საკითხი ხელისუფლებისთვის პრიორიტეტული თემა არ არის.
მისივე თქმით, ადამიანები სხვადასხვა საფუძვლით ითხოვენ თავშესაფარს სხვა ქვეყნებში და ხშირად აცხადებენ, რომ საკუთარ ქვეყანაში იდევნებიან.
პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, რომ მაისის ბოლოს დაგეგმილი კომუნიკაციის ფარგლებში განიხილება კონკრეტული საკითხები, თუმცა დამატებითი დეტალები ამ ეტაპზე არ დაუკონკრეტებია.
კონტექსტი და ფონი
საქართველოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის ურთიერთობები ბოლო წლებში პოლიტიკური და დიპლომატიური განხილვების ერთ-ერთ მთავარ თემად რჩება. ორ ქვეყანას შორის თანამშრომლობა მოიცავს თავდაცვის, უსაფრთხოების, ეკონომიკისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარების მიმართულებებს [1].
ამავე დროს, ბოლო პერიოდში ურთიერთობების ირგვლივ არაერთი საჯარო განცხადება გაკეთდა როგორც ქართული, ისე ამერიკული მხარის წარმომადგენლების მხრიდან. სხვადასხვა საკითხზე პოლიტიკური შეფასებები განსაკუთრებით გააქტიურდა მას შემდეგ, რაც საქართველოში შიდა პოლიტიკური პროცესები საერთაშორისო პარტნიორების ყურადღების ცენტრში მოექცა.
ირაკლი შაიშმელაშვილის საქმე დამატებით ყურადღებას იწვევს იმის გამო, რომ საუბარია ყოფილი მაღალჩინოსნის მიერ პოლიტიკური თავშესაფრის მიღებაზე. საერთაშორისო პრაქტიკაში პოლიტიკური თავშესაფარი, როგორც წესი, გაიცემა იმ პირებზე, რომლებიც აცხადებენ, რომ საკუთარ ქვეყანაში დევნის საფრთხე ემუქრებათ [2].
თუმცა თავშესაფრის მინიჭება ყოველთვის არ ნიშნავს იმ ბრალდებების ავტომატურ დადასტურებას, რომელსაც განმცხადებელი აყენებს. მსგავსი საქმეები ინდივიდუალურად განიხილება შესაბამისი ქვეყნის საიმიგრაციო და სამართლებრივი პროცედურების ფარგლებში.
დეტალები და ფაქტები
ჟურნალისტების კითხვაზე პასუხისას ირაკლი კობახიძემ აღნიშნა, რომ:
„ბოლო დროს გვაქვს გახშირებული კომუნიკაცია ამერიკელ პარტნიორებთან, მე პირადად სატელეფონო საუბარი მქონდა რუბიოსთან, იგეგმება შემდგომი კომუნიკაცია, კონკრეტული დეტალების განხილვა“.
პრემიერმა ასევე განაცხადა, რომ:
„საერთოდ არ არის საინტერესო კონკრეტული პირი, რომელიც ჩაბარდა ლტოლვილად სხვა ქვეყანას“.
კობახიძის თქმით, ადამიანები ხშირად სხვადასხვა მიზეზით ითხოვენ თავშესაფარს უცხო ქვეყნებში და შესაბამისი სტატუსის მისაღებად საკუთარ ისტორიებს სხვადასხვა ფორმით წარადგენენ.
პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი შაიშმელაშვილი აღწერა როგორც ყოფილი თანამშრომელი განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტში და განაცხადა, რომ იგი გავლენიან ფიგურად არ მიაჩნია.
ამ ეტაპზე ოფიციალურად არ გავრცელებულა:
- აშშ-ის შესაბამისი უწყებების დეტალური განმარტება;
- თავშესაფრის მინიჭების სამართლებრივი საფუძვლები;
- დამატებითი დოკუმენტური ინფორმაცია საქმის შესახებ.
საჯარო განცხადებების ფონზე ყურადღება განსაკუთრებით გადატანილია საქართველოსა და აშშ-ს შორის დაგეგმილ კომუნიკაციაზე, რომლის შესახებაც პრემიერ-მინისტრმა მაისის ბოლოსთვის დააანონსა.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
პოლიტიკური თავშესაფრის საკითხი საერთაშორისო სამართლისა და მიგრაციული პოლიტიკის ნაწილია. სხვადასხვა ქვეყანა თავშესაფრის მაძიებელთა საქმეებს ინდივიდუალურად განიხილავს და გადაწყვეტილებებს ეროვნული კანონმდებლობისა და საერთაშორისო კონვენციების საფუძველზე იღებს [2].
აშშ-ში თავშესაფრის მინიჭების პროცედურა მოიცავს:
- ინდივიდუალური საქმის შეფასებას;
- განმცხადებლის ჩვენებების ანალიზს;
- უსაფრთხოების შემოწმებებს;
- სამართლებრივ განხილვას.
საერთაშორისო პრაქტიკაში ყოფილი სახელმწიფო მოხელეების ან ძალოვანი უწყებების წარმომადგენლების მიერ თავშესაფრის მოთხოვნა პერიოდულად ფიქსირდება სხვადასხვა ქვეყანაში. მსგავსი შემთხვევები ხშირად დამატებით პოლიტიკურ და დიპლომატიურ ყურადღებასაც იწვევს.
ამასთან, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ კონკრეტული პირის თავშესაფრის საქმე ავტომატურად არ განსაზღვრავს ორ სახელმწიფოს შორის ოფიციალურ ურთიერთობებს. დიპლომატიური კავშირები, როგორც წესი, ფართო პოლიტიკურ და სტრატეგიულ საკითხებზეა დაფუძნებული.
რეგიონული უსაფრთხოების, შავი ზღვის თანამშრომლობისა და გეოპოლიტიკური პროცესების ფონზე საქართველო–აშშ-ის ურთიერთობები კვლავ საერთაშორისო ინტერესის საგნად რჩება [3].
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის ამერიკის შეერთებული შტატები ერთ-ერთ მთავარ სტრატეგიულ პარტნიორად მიიჩნევა. თანამშრომლობა მოიცავს როგორც უსაფრთხოების, ისე ეკონომიკურ და ინსტიტუციურ მიმართულებებს.
ბოლო წლებში ქართულ პოლიტიკურ სივრცეში არაერთხელ გახდა განხილვის საგანი დასავლელ პარტნიორებთან ურთიერთობების დინამიკა, განსაკუთრებით ევროკავშირსა და აშშ-სთან თანამშრომლობის კონტექსტში.
პრემიერ-მინისტრის განცხადება კომუნიკაციის გააქტიურების შესახებ იმ პერიოდში გაკეთდა, როდესაც საერთაშორისო პარტნიორებთან პოლიტიკური კონტაქტები კვლავ აქტიურად განიხილება.
ექსპერტების ნაწილის შეფასებით, მსგავსი განცხადებები მიუთითებს, რომ ორივე მხარე ცდილობს კომუნიკაციის შენარჩუნებასა და კონკრეტული საკითხების განხილვას დიპლომატიური არხებით.
საქართველოს შიდა პოლიტიკურ პროცესებთან, საერთაშორისო ურთიერთობებსა და რეგიონულ თემებთან დაკავშირებული საკითხები პერიოდულად შუქდება პლატფორმაზე SheniAmbebi.ge, სადაც ქვეყნდება ინფორმაცია როგორც ადგილობრივი, ისე საგარეო პოლიტიკური პროცესების შესახებ.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
ირაკლი კობახიძის განცხადებები აჩვენებს, რომ საქართველოს ხელისუფლება ყურადღებას ამახვილებს ამერიკის შეერთებულ შტატებთან მიმდინარე კომუნიკაციაზე და არა კონკრეტული ყოფილი თანამდებობის პირის თავშესაფრის საკითხზე.
პრემიერ-მინისტრის შეფასებით, მთავარი მნიშვნელობა ენიჭება ორმხრივი ურთიერთობების გაგრძელებასა და დაგეგმილ დიპლომატიურ კონტაქტებს, რომლებიც მაისის ბოლოსთვის არის დაანონსებული.
ამ ეტაპზე საჯაროდ ცნობილი ინფორმაცია ძირითადად პოლიტიკური განცხადებებით შემოიფარგლება და დამატებითი დეტალები, მათ შორის აშშ-ის ოფიციალური პოზიცია ან დაგეგმილი მოლაპარაკებების კონკრეტული საკითხები, ჯერ არ გავრცელებულა.
პოლიტიკური თავშესაფრის ინდივიდუალური საქმეები საერთაშორისო პრაქტიკაში პერიოდულად გვხვდება, თუმცა სახელმწიფოებს შორის ურთიერთობები, როგორც წესი, უფრო ფართო სტრატეგიულ და დიპლომატიურ საკითხებზეა დაფუძნებული. სწორედ ამ კონტექსტში განიხილება საქართველოსა და აშშ-ს შორის მიმდინარე კომუნიკაციაც.
წყაროები
- U.S. Department of State. U.S. Relations With Georgia. Available from: U.S. Department of State – Georgia Relations
- United Nations High Commissioner for Refugees. Asylum and Refugee Status Determination. Available from: UNHCR Asylum Information
- Congressional Research Service. Georgia: Background and U.S. Policy. Available from: Congressional Research Service – Georgia
