ღირს თუ არა პურის რაციონიდან ამოღება წონის დაკლებისთვის – სარგებელი, რისკები და სწორი არჩევანი
პური საუკუნეების განმავლობაში ადამიანის კვების ერთ-ერთი ძირითადი კომპონენტია და მისი სრულად ამოღება რაციონიდან ხშირად საკამათო თემად რჩება. განსაკუთრებით აქტუალურია ეს საკითხი მათთვის, ვინც წონის დაკლებას ცდილობს. თუმცა, სანამ საბოლოო გადაწყვეტილებას მიიღებთ, მნიშვნელოვანია გაიგოთ, რა სარგებელი აქვს პურს და რა შემთხვევაში შეიძლება მისი შეზღუდვა მართლაც საჭირო გახდეს. დამატებით შეგიძლიათ გაეცნოთ ჩვენს სტატიას ჯანსაღი კვების პრინციპების შესახებ, რომელიც ამ თემას უფრო ფართოდ განიხილავს.
პურის კვებითი ღირებულება
პური მნიშვნელოვანი საკვები პროდუქტია, რომელიც ორგანიზმს აწვდის:
უჯრედისს, რომელიც საჭმლის მონელებას უწყობს ხელს
B ჯგუფის ვიტამინებს (მაგალითად, B1 და B6), რომლებიც ნერვული და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ნორმალურ ფუნქციონირებაში მონაწილეობს
მინერალებს: კალიუმს, კალციუმს, მაგნიუმს, ფტორს და სხვა
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ პურის სახეობიდან გამომდინარე, მისი კვებითი ღირებულება მნიშვნელოვნად იცვლება. ამაზე დეტალურად შეგიძლიათ წაიკითხოთ მთელმარცვლოვანი პროდუქტების მნიშვნელობაზე.
კალორიულობა და გლიკემიური ინდექსი
პურის კალორიულობა საშუალოდ 250–300 კილოკალორიაა 100 გრამზე, რაც არცთუ მაღალი მაჩვენებელია. თუმცა, მთავარი პრობლემა ხშირად არა კალორიებში, არამედ გლიკემიურ ინდექსშია.
თეთრი პური: გლიკემიური ინდექსი 85–90
რძიანი შოკოლადი: დაახლოებით 70
ჭვავის პური: 40–50
70-ზე მაღალი მაჩვენებელი ითვლება მაღალ გლიკემიურ ინდექსად, რაც ნიშნავს, რომ ასეთი საკვები სწრაფად ზრდის სისხლში შაქრის დონეს. მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ გლიკემიური ინდექსის შესახებ განმარტება.
როგორ მოქმედებს თეთრი პური წონაზე
თეთრი პურის მიღებისას ორგანიზმში ხდება:
სისხლში შაქრის სწრაფი მატება
ინსულინის ძლიერი გამოყოფა
შემდეგ შაქრის მკვეთრი ვარდნა
ეს პროცესი იწვევს შიმშილის სწრაფ დაბრუნებას და მადის სტიმულირებას. შედეგად, ადამიანი უფრო ხშირად და მეტს მიირთმევს, რაც საბოლოოდ წონის მატებას უწყობს ხელს. თუ ცხოვრების სტილი ნაკლებად აქტიურია, თეთრი პურის რეგულარული მოხმარება მართლაც შეიძლება გახდეს ზედმეტი კილოგრამების ერთ-ერთი მიზეზი.
მთელმარცვლოვანი პური – უკეთესი ალტერნატივა
მთელმარცვლოვანი პური მნიშვნელოვნად განსხვავდება თეთრი პურისგან. ის შეიცავს:
მეტ უჯრედისს
უფრო დაბალ გლიკემიურ ინდექსს
ნელა ათვისებად ნახშირწყლებს
ამ თვისებების გამო, იგი უფრო ხანგრძლივად ინარჩუნებს დანაყრების შეგრძნებას და ნაკლებად იწვევს შიმშილის სწრაფ დაბრუნებას. სწორედ ამიტომ, დიეტის დროს სრულად პურის გამორიცხვის ნაცვლად, ხშირად რეკომენდებულია მისი ჩანაცვლება მთელმარცვლოვანი ვარიანტით. თემაზე დამატებითი რჩევები შეგიძლიათ ნახოთ დიეტური მენიუს შედგენის გზამკვლევში.
პურის სრულად ამოღების შესაძლო შედეგები
პურის მთლიანად ამოღება რაციონიდან შეიძლება უარყოფითად აისახოს ორგანიზმზე, განსაკუთრებით თუ საქმე ეხება მთელმარცვლოვან პურს.
100 გრამი ასეთი პური შეიცავს:
ვიტამინ B1-ის დღიური ნორმის თითქმის ნახევარს (1.1–1.2 მგ)
ამ ვიტამინის ნაკლებობა შეიძლება გამოიხატოს:
გაღიზიანებადობით
სწრაფი დაღლილობით
კუნთების სისუსტით
გარდა ამისა, პური შეიცავს:
ვიტამინ PP-ს (ნიაცინი), რომელიც ტვინის ფუნქციონირებასთან არის დაკავშირებული
ვიტამინ B2-ს, რომლის დეფიციტმაც შეიძლება უძილობა გამოიწვიოს
ამ თემაზე დამატებითი ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ ვიტამინების როლზე კვებაში.
დასკვნა – უნდა ამოვიღოთ თუ არა პური?
პურის რაციონიდან სრულად ამოღება უნივერსალური გადაწყვეტილება არ არის.
თეთრი პური, მაღალი გლიკემიური ინდექსის გამო, მართლაც შეიძლება შეზღუდვას საჭიროებდეს
მთელმარცვლოვანი პური კი, პირიქით, შეიძლება იყოს დაბალანსებული კვების ნაწილი, მათ შორის დიეტის დროსაც
ყველაზე სწორი მიდგომა არის არა სრული უარი, არამედ სწორი არჩევანი და ზომიერება. კვების ბალანსზე მეტი ინფორმაციისთვის გაეცანით კვების ბალანსის მნიშვნელობის შესახებ სტატიას.
წყაროები
Slavin JL. Whole grains and human health. Nutrition Research Reviews. 2004;17(1):99–110.
Jenkins DJA, Wolever TMS, Taylor RH. Glycemic index of foods: a physiological basis for carbohydrate exchange. American Journal of Clinical Nutrition. 1981;34(3):362–366.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. Carbohydrates in human nutrition. FAO Food and Nutrition Paper. 1998;66.
Whole Grains Council. Health benefits of whole grains. Boston: Oldways Preservation Trust; 2014.
