რძის პროდუქტების ეტიკეტირების წესში დაგეგმილი ცვლილებები მიზნად ისახავს მომხმარებლისთვის პროდუქტის წარმომავლობისა და შემადგენლობის შესახებ ინფორმაციის უფრო მკაფიო და წაკითხვად მიწოდებას. შესაბამისი ცვლილებები „რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ“ ტექნიკურ რეგლამენტში იგეგმება და ითვალისწინებს რძის, რძის ნაწარმისა და რძის შემცველი პროდუქტებისთვის დამატებითი, ფერადი მანიშნებლების დანერგვას. საკითხზე კომენტარი გააკეთა ყველის მწარმოებელთა ასოციაციის ხელმძღვანელმა ანა ჩიკვაიძემ.
მოვლენების აღწერა
რძის პროდუქტების ეტიკეტირებასთან დაკავშირებული ცვლილებების შესახებ ანა ჩიკვაიძემ „პალიტრანიუსისა“ და რადიო „პალიტრას“ გადაცემაში „საქმე“ ისაუბრა. მისი განცხადებით, მომხმარებელს უნდა ჰქონდეს მკაფიო და წაკითხვადი ინფორმაცია იმის შესახებ, ნედლ რძეზე დამზადებულ პროდუქტს ყიდულობს თუ აღდგენილ რძეზე.
როგორც ცნობილია, ტექნიკურ რეგლამენტში დაგეგმილი ცვლილებების ფარგლებში, პროდუქციის ეტიკეტზე განთავსდება სამი ფერის — მწვანე, ყვითელი და წითელი — მანიშნებლები, რომლებიც პროდუქტის შემადგენლობის მიხედვით განსხვავებულ კატეგორიებს აღნიშნავს.
ანა ჩიკვაიძის თქმით, არსებული ეტიკეტები ხშირად იმდენად წვრილი შრიფტით არის შესრულებული, რომ მომხმარებელს რეალური ინფორმაციის ამოკითხვა უჭირს. მისი განმარტებით, დაგეგმილი ცვლილებები ავალდებულებს მწარმოებლებს, ტექსტი იყოს მკაფიო და ადვილად წასაკითხი.
კონტექსტი და ფონი
რძისა და რძის ნაწარმის წარმოება და რეალიზაცია საქართველოში რეგულირდება ტექნიკური რეგლამენტით, რომელიც განსაზღვრავს უსაფრთხოების, ხარისხისა და ეტიკეტირების მოთხოვნებს. ბოლო წლებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა მომხმარებლის ინფორმირებულობასა და გამჭვირვალობას.
რძის ბაზარზე წარმოდგენილია როგორც ნედლ რძეზე დამზადებული პროდუქტები, ისე აღდგენილი რძისგან წარმოებული ნაწარმი. აღდგენილი რძე, როგორც წესი, მზადდება რძის ფხვნილისა და წყლის შერევით. ორივე ფორმას რეგულაციით არსებობის უფლება აქვს, თუმცა მათი წარმოების ტექნოლოგია და საბოლოო პროდუქტის მახასიათებლები განსხვავდება.
საზოგადოებრივი ინტერესიდან გამომდინარე, მომხმარებელთა ნაწილი ითხოვს უფრო მკაფიოდ გამიჯნულ და ხაზგასმულ ინფორმაციას პროდუქტის ტიპის შესახებ. სწორედ ამ მოთხოვნაზე პასუხად განიხილება ეტიკეტირების წესის ცვლილება.
დეტალები და ფაქტები
ანა ჩიკვაიძის განცხადებით, ახალი ცვლილებები პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ ეტიკეტზე ინფორმაცია უნდა იყოს მკაფიო და ხაზგასმული. მისი თქმით, მომხმარებელს უნდა შეეძლოს ერთმნიშვნელოვნად განსაზღვროს, ნედლ რძეზე დამზადებულ პროდუქტს იძენს თუ აღდგენილ რძეზე.
მისივე განმარტებით, ნედლ რძეზე დამზადებულ პროდუქტს აქვს უპირატესობა ხარისხის თვალსაზრისით. ამასთან, მან აღნიშნა, რომ აღდგენილი რძის გამოყენება რეგულაციით დაშვებულია და იგი კატეგორიულად აკრძალული არ არის. თუმცა, მისი თქმით, ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებული იყოს დაბალი ხარისხის ან საეჭვო წარმოშობის ცხიმები, მათ შორის მცენარეული ცხიმები, რაც პროდუქტის ხარისხზე გავლენას ახდენს.
ჩიკვაიძემ ასევე აღნიშნა, რომ ბოლო პერიოდში გაიმართა შეხვედრები სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარმომადგენლებთან, სადაც განიხილეს რეგულაციის დეტალები. მისი თქმით, ცვლილებების ინიციატივა აქტიურად მუშავდება და პროცესში ჩართული არიან დარგის სპეციალისტები.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ევროკავშირის ქვეყნებში რძისა და რძის პროდუქტების ეტიკეტირება მკაცრად რეგულირდება და მომხმარებლის ინფორმირება ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად მიიჩნევა. პროდუქტის შემადგენლობა, წარმოშობა და გამოყენებული ინგრედიენტები მკაფიოდ უნდა იყოს მითითებული ეტიკეტზე.
ბევრ ქვეყანაში პრაქტიკაა ფერადი ან ვიზუალური მანიშნებლების გამოყენება, რაც მომხმარებელს ეხმარება სწრაფად გაარჩიოს პროდუქტის კატეგორია. მსგავსი მიდგომა მიზნად ისახავს ინფორმაციის გამჭვირვალობას და შეცდომაში შეყვანის რისკის შემცირებას.
რეგულაციები, როგორც წესი, არ კრძალავს აღდგენილი რძის გამოყენებას, თუმცა მოითხოვს მის მკაფიოდ აღნიშვნას ეტიკეტზე. ეს უზრუნველყოფს სამართლიან კონკურენციას და მომხმარებლის ინფორმირებულ არჩევანს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოს ბაზარზე რძისა და რძის პროდუქტების მრავალფეროვანი ასორტიმენტია წარმოდგენილი. მომხმარებლის მხრიდან მოთხოვნა იზრდება გამჭვირვალობისა და ხარისხის მკაფიო აღნიშვნის მიმართულებით.
დაგეგმილი ცვლილებები შეიძლება იქცეს მნიშვნელოვან ნაბიჯად როგორც მომხმარებლის უფლებების დაცვის, ისე ადგილობრივი მწარმოებლების კონკურენტუნარიანობის ზრდის კუთხით. თუ ეტიკეტირება გახდება უფრო მკაფიო და გასაგები, მომხმარებელი შეძლებს ინფორმირებულ გადაწყვეტილებას.
სურსათის უვნებლობისა და ხარისხის რეგულირების საკითხები აქტუალურია როგორც ბიზნესისთვის, ისე საზოგადოებისთვის. ამ თემაზე ანალიტიკური მასალები პერიოდულად ქვეყნდება https://www.sheniambebi.ge-ზე, სადაც განხილულია აგროსექტორში მიმდინარე რეგულაციური ცვლილებები.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
რძის პროდუქტების ეტიკეტირების წესში დაგეგმილი ცვლილებები მიზნად ისახავს ინფორმაციის გამჭვირვალობის გაზრდას და მომხმარებლისთვის არჩევანის გამარტივებას. ნედლ და აღდგენილ რძეზე დამზადებული პროდუქტების მკაფიო გამიჯვნა შეიძლება გახდეს ბაზრის უფრო სტრუქტურირებული და გამჭვირვალე ფუნქციონირების საფუძველი.
დარგის წარმომადგენლები ცვლილებებს აფასებენ, როგორც შესაძლებლობას, მომხმარებლისთვის გახდეს უფრო გასაგები პროდუქტის წარმომავლობა და შემადგენლობა. საბოლოო შედეგი დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად ეფექტიანად განხორციელდება რეგულაციის პრაქტიკაში დანერგვა და მონიტორინგი.
წყაროები
- საქართველოს მთავრობის დადგენილება „რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ [Internet]. ხელმისაწვდომია: https://matsne.gov.ge
- European Commission. Food information to consumers legislation [Internet]. Available from: https://food.ec.europa.eu/safety/labelling-and-nutrition_en
