საქართველოში ჰაერის დაბინძურების საკითხი კვლავ აქტუალური რჩება, რის შესახებაც პულმონოლოგმა ოთარ გაბრიჭიძემ განაცხადა, რომ ატმოსფეროში სხვადასხვა აირის, აეროზოლისა და ქიმიური ნივთიერებების უკონტროლო გაფრქვევა უკავშირდება რესპირატორული დაავადებების ზრდას. ამ ფონზე, 12 თებერვალს გამართულ მთავრობის სხდომაზე პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ წარადგინა ინიციატივა, რომელიც 6 წელზე მეტი ასაკის ავტომობილების იმპორტის აკრძალვას ითვალისწინებს და მიზნად ისახავს ეკოლოგიური მდგომარეობისა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
მოვლენების აღწერა
პულმონოლოგი ოთარ გაბრიჭიძე აცხადებს, რომ ჰაერის დაბინძურება თანამედროვე გარემოში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება და მისი გავლენა განსაკუთრებით აისახება სასუნთქი სისტემის დაავადებების ზრდაზე. მისი თქმით, ატმოსფეროში სხვადასხვა ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებების გავრცელება ზრდის როგორც მწვავე, ასევე ქრონიკული რესპირატორული პათოლოგიების რისკს.
„ჰაერის დაბინძურება დღესდღეობით წინა პლანზეა წამოწეული და შემცირების ტენდენცია სამწუხაროდ, ნაკლებად ისახება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სხვადასხვა აირის, აეროზოლების, ქიმიური თუ ბიოლოგიური მოლეკულების უკონტროლო გამოთავისუფლება. იზრდება მათ შორის რესპირატორული სისტემის როგორც ქრონიკულად მიმდინარე, აგრეთვე მწვავედ გამოწვეული პრობლემები. ეს შეიძლება იყოს ფილტვების სხვადასხვა ობსტრუქციული დაავადება, სხვადასხვა აეროზოლის ზემოქმედებით გამოწვეული პნევმონიტები, აგრეთვე მწვავე რესპირატორული, როგორც ბაქტერიული, ისე ვირუსული ინფექციები“, — განაცხადა ოთარ გაბრიჭიძემ.
ამასთან, 12 თებერვალს გამართულ მთავრობის სხდომაზე პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ წარადგინა კანონპროექტი, რომელიც ითვალისწინებს 6 წელზე მეტი ასაკის ავტომობილების იმპორტის აკრძალვას. მისი განცხადებით, აღნიშნული ინიციატივა დაკავშირებულია გარემოს დაცვისა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესების მიზანთან.
„წარვადგინეთ კანონპროექტი, რომელიც ითვალისწინებს 6 წელზე მეტი წლოვანების ავტომობილების შემოყვანაზე აკრძალვის დაწესებას, ეს მნიშვნელოვანია ეკოლოგიისთვის, ადამიანების ჯანმრთელობისა და ადამიანების კომფორტული გადაადგილებისთვის“, — განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.
კონტექსტი და ფონი
ჰაერის დაბინძურება წარმოადგენს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რისკ ფაქტორს. ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ჰაერის დაბინძურება დაკავშირებულია რესპირატორული, გულსისხლძარღვთა და სხვა ქრონიკული დაავადებების განვითარებასთან [1].
ჰაერში არსებული მავნე ნივთიერებები, მათ შორის მიკროსკოპული ნაწილაკები და ქიმიური ნაერთები, პირდაპირ გავლენას ახდენენ ფილტვების ფუნქციაზე და ზრდიან ინფექციური და ქრონიკული დაავადებების განვითარების ალბათობას.
ურბანულ გარემოში ჰაერის დაბინძურების ერთ-ერთ მთავარ წყაროს წარმოადგენს სატრანსპორტო სექტორი, განსაკუთრებით მოძველებული ავტომობილები, რომლებიც უფრო მეტ მავნე ნივთიერებას გამოყოფენ.
დეტალები და ფაქტები
სპეციალისტების განცხადებით, ჰაერის დაბინძურება შეიძლება უკავშირდებოდეს სხვადასხვა რესპირატორულ დაავადებას, მათ შორის:
- ქრონიკულ ობსტრუქციულ ფილტვის დაავადებას,
- პნევმონიტს,
- მწვავე რესპირატორულ ინფექციებს,
- ფილტვის ფუნქციის დარღვევას.
ჰაერში არსებული მავნე ნაწილაკები და ქიმიური ნივთიერებები აღწევენ სასუნთქ გზებში და იწვევენ ანთებით პროცესებს, რაც დროთა განმავლობაში შეიძლება გადაიზარდოს ქრონიკულ დაავადებებში.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ჰაერის დაბინძურება ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანის ჯანმრთელობაზე ახდენს გავლენას და წარმოადგენს დაავადებების განვითარების მნიშვნელოვან რისკ ფაქტორს [1].
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საერთაშორისო დონეზე ჰაერის დაბინძურების შემცირება წარმოადგენს გარემოს დაცვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას. მრავალი ქვეყანა ახორციელებს რეგულაციებს, რომლებიც მიზნად ისახავს სატრანსპორტო სექტორიდან გამონაბოლქვის შემცირებას.
ევროპის გარემოს სააგენტოს მონაცემებით, სატრანსპორტო სექტორი წარმოადგენს ჰაერის დაბინძურების ერთ-ერთ ძირითად წყაროს, რის გამოც ევროკავშირის ქვეყნებში განხორციელდა რეგულაციები, რომლებიც ხელს უწყობს ეკოლოგიურად უსაფრთხო სატრანსპორტო საშუალებების გამოყენებას [2].
ეს რეგულაციები დაკავშირებულია გარემოს დაცვისა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესების მიზანთან.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ჰაერის დაბინძურება რჩება მნიშვნელოვან გამოწვევად, განსაკუთრებით ურბანულ გარემოში. სატრანსპორტო სექტორი წარმოადგენს ერთ-ერთ ძირითად ფაქტორს, რომელიც გავლენას ახდენს ჰაერის ხარისხზე.
მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ინიციატივა, რომელიც ითვალისწინებს ძველი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვას, განიხილება, როგორც ერთ-ერთი ღონისძიება, რომელიც მიზნად ისახავს ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესებას.
ამ თემასთან დაკავშირებული სიახლეები და ოფიციალური განცხადებები ხელმისაწვდომია საინფორმაციო პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც ქვეყნდება გარემოს დაცვისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საკითხებთან დაკავშირებული ინფორმაცია.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
სპეციალისტების განცხადებით, ჰაერის დაბინძურება უკავშირდება რესპირატორული დაავადებების ზრდას და წარმოადგენს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მნიშვნელოვან გამოწვევას. ამ ფონზე, სატრანსპორტო სექტორის რეგულირება განიხილება, როგორც ერთ-ერთი მექანიზმი, რომელიც მიზნად ისახავს ჰაერის დაბინძურების შემცირებას.
მთავრობის მიერ წარმოდგენილი ინიციატივა, რომელიც ეხება ძველი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვას, უკავშირდება გარემოს დაცვისა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესების მიზანს და წარმოადგენს ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესების მიმართულებით ერთ-ერთ ნაბიჯს.
წყაროები
- World Health Organization. Ambient air pollution and health. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ambient-(outdoor)-air-quality-and-health
- European Environment Agency. Air pollution sources. Available from: https://www.eea.europa.eu/themes/air/air-pollution-sources
