საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცა ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმის ეროვნული კონცეფცია, რომელიც სკოლებში სწავლაზე ორიენტირებული გარემოს გაუმჯობესებას, უსაფრთხოების გაძლიერებას და ახალი რეგულაციების შემოღებას ითვალისწინებს, მათ შორის მობილური ტელეფონების გამოყენების წესის შემუშავებასა და დაწყებით საფეხურზე სასკოლო ფორმის სავალდებულო დანერგვას 2026-2027 სასწავლო წლიდან [1].
მოვლენების აღწერა
დამტკიცებული ეროვნული კონცეფციის მიხედვით, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში შემუშავდება მობილური ტელეფონების გამოყენების წესი, რომლის მიზანია მოსწავლეთა კონცენტრაციის გაძლიერება და სასწავლო პროცესის უწყვეტობის დაცვა. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ ეს რეგულაცია უნდა დაეხმაროს სკოლებს კომუნიკაციისა და ქცევის უფრო ჯანსაღი მოდელის ჩამოყალიბებაში.
კონცეფცია ასევე ითვალისწინებს უსაფრთხო სასკოლო გარემოს უზრუნველყოფას ბულინგის პრევენციის მიმართულებით. ამ მიზნით დაგეგმილია რეგულარული საინფორმაციო კამპანიების ჩატარება მოსწავლეთა ცნობიერების ასამაღლებლად, ხოლო მასწავლებლებისთვის — დამატებითი გადამზადების პროგრამების გაძლიერება, რათა მათ შეძლონ ბულინგის შემთხვევების იდენტიფიცირება და სათანადო რეაგირება კონკრეტულ სიტუაციებში.
დოკუმენტში ასევე წერია, რომ გაიზრდება მანდატურების, ფსიქოლოგებისა და სოციალური მუშაკების რაოდენობა და ყველა სკოლა უზრუნველყოფილი იქნება შესაბამისი სერვისით.
კონტექსტი და ფონი
ზოგადი განათლების რეფორმის კონცეფციის დამტკიცება უკავშირდება განათლების სისტემაში მიმდინარე საჭიროებებს, რომლებიც მოიცავს როგორც სასწავლო ხარისხის გაუმჯობესებას, ისე მოსწავლეთა უსაფრთხოებისა და კეთილდღეობის მხარდაჭერას.
ბოლო წლებში საერთაშორისო დონეზე სულ უფრო აქტუალური გახდა სკოლებში მობილური ტელეფონების გამოყენების რეგულირების საკითხი, რადგან სხვადასხვა კვლევები მიუთითებს, რომ ტექნოლოგიების უკონტროლო გამოყენებამ შესაძლოა შეამციროს მოსწავლეთა კონცენტრაცია და გავლენა მოახდინოს აკადემიურ შედეგებზე [2].
ამასთან, ბულინგის პრევენცია და ფსიქოსოციალური მხარდაჭერის სერვისების განვითარება წარმოადგენს თანამედროვე განათლების სისტემების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პრიორიტეტს, რადგან უსაფრთხო გარემო აუცილებელია მოსწავლეთა სრულფასოვანი განვითარებისათვის [3].
დეტალები და ფაქტები
დოკუმენტის მიხედვით, 2026-2027 სასწავლო წლიდან დაწყებითი საფეხურის (I-VI კლასები) მოსწავლეებისთვის სავალდებულო გახდება სასკოლო ფორმის ტარება.
კონცეფციაში აღნიშნულია, რომ სასკოლო ფორმა ხელს შეუწყობს:
მოსწავლეთა შორის სოციალური და ეკონომიკური განსხვავებების ვიზუალურად გამოხატვის შესაძლებლობის შემცირებას
სწავლაზე ორიენტირებული გარემოს შექმნას
სასწავლო დაწესებულების მიმართ მიკუთვნებულობის განცდის გაძლიერებას
გარდა ამისა, დოკუმენტი ხაზს უსვამს, რომ მობილური ტელეფონების გამოყენების წესის მიზანია არა ტექნოლოგიების აკრძალვა, არამედ მათი მართვა სასწავლო პროცესის ინტერესებიდან გამომდინარე.
ბულინგის პრევენციის მიმართულებით კონცეფცია ითვალისწინებს როგორც ცნობიერების ამაღლებას მოსწავლეებში, ისე მასწავლებლების გადამზადებას, რათა მათ ჰქონდეთ პრაქტიკული უნარები კონფლიქტურ სიტუაციებში რეაგირებისთვის.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
საერთაშორისო პრაქტიკაში სკოლებში მობილური ტელეფონების გამოყენების რეგულირება სხვადასხვა ფორმით ხორციელდება. UNESCO აღნიშნავს, რომ რიგ ქვეყნებში მსგავსი პოლიტიკა მიზნად ისახავს მოსწავლეთა ყურადღების გაუმჯობესებას და სასწავლო პროცესში ჩართულობის გაზრდას [2].
OECD-ის შეფასებით, სკოლებში უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის სერვისების ხელმისაწვდომობა პირდაპირ კავშირშია მოსწავლეთა აკადემიურ წარმატებასთან და სოციალური უნარების განვითარებასთან [3].
ევროპულ ქვეყნებში ასევე ფართოდ გამოიყენება სასკოლო ფორმის პრაქტიკა, რომელიც ხშირად განიხილება როგორც ინსტრუმენტი თანასწორობისა და დისციპლინის ხელშეწყობისთვის, თუმცა პოლიტიკის შედეგები დამოკიდებულია კონკრეტულ სოციალურ კონტექსტზე [4].
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის ზოგადი განათლების სისტემის რეფორმის კონცეფციის დამტკიცება წარმოადგენს მნიშვნელოვან ნაბიჯს, რადგან სკოლებში უსაფრთხოების, ფსიქოსოციალური მხარდაჭერისა და სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება ფართო საზოგადოებრივ გავლენას ახდენს.
დაწყებით საფეხურზე სასკოლო ფორმის სავალდებულო დანერგვა შესაძლოა გახდეს ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ცვლილება განათლების ყოველდღიურ პრაქტიკაში. ასევე მნიშვნელოვანი იქნება მობილური ტელეფონების გამოყენების წესის რეალური განხორციელება, რადგან სკოლებს მოუწევთ ბალანსის დაცვა თანამედროვე ტექნოლოგიებსა და სასწავლო დისციპლინას შორის.
აღნიშნული ცვლილებები და მათი პრაქტიკული განხორციელება განათლების სისტემაში ფართო საზოგადოებრივი განხილვის საგანია და შესაბამის ინფორმაციას მკითხველი შეუძლია გაეცნოს ასევე პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
საქართველოს მთავრობის მიერ ზოგადი განათლების რეფორმის ეროვნული კონცეფციის დამტკიცება მოიცავს რამდენიმე მნიშვნელოვან მიმართულებას, მათ შორის სასწავლო გარემოს გაუმჯობესებას, უსაფრთხოების გაძლიერებას და ახალი წესების დანერგვას სკოლებში.
მობილური ტელეფონების გამოყენების რეგულაცია, ბულინგის პრევენციის ღონისძიებების გაძლიერება და დაწყებით საფეხურზე სასკოლო ფორმის სავალდებულო დანერგვა წარმოადგენს იმ ნაბიჯებს, რომლებიც მიზნად ისახავს უფრო ორგანიზებული და უსაფრთხო სასკოლო სივრცის შექმნას.
კონცეფციის პრაქტიკული განხორციელება და მისი გავლენა მოსწავლეებსა და სკოლების ყოველდღიურობაზე მომდევნო წლებში უფრო ნათლად გამოჩნდება.
წყაროები
- Government of Georgia. National Concept of General Education System Reform. Official document. Available from: https://www.gov.ge
- UNESCO. Global Education Monitoring Report: Technology and learning environments. Available from: https://www.unesco.org
- OECD. Education and student well-being: Safe learning environments. Available from: https://www.oecd.org
- European Commission. School policies and student equality measures. Available from: https://education.ec.europa.eu
