თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის შესაძლო გაერთიანებასთან დაკავშირებით აკადემიურ წრეებში კრიტიკული შეფასებები გამოითქვა. თსუ-ს პროფესორმა ლევან გორდეზიანმა განაცხადა, რომ უნივერსიტეტების გაერთიანება „ძალიან ცუდია“ და მსგავსი გადაწყვეტილებები არ უნდა მიიღებოდეს აკადემიურ საზოგადოებასთან კონსულტაციის გარეშე, რადგან მისი შეფასებით, პროცესი უფრო კონტროლის მექანიზმის გაძლიერებას უკავშირდება და არა განათლების სისტემის გაუმჯობესებას.
მოვლენების აღწერა – ფაქტობრივი აღწერა – ძირითადი გარემოებები – დადასტურებული ინფორმაცია
თსუ-ს პროფესორმა ლევან გორდეზიანმა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის გაერთიანების საკითხზე საუბრისას აღნიშნა, რომ მსგავსი გადაწყვეტილება მიუღებელია, თუ იგი უნივერსიტეტებთან და აკადემიურ საზოგადოებასთან წინასწარი განხილვის გარეშე მიიღება.
მისი თქმით, მიზანი „ერთადერთია — კონტროლი“, ხოლო გაერთიანება შესაძლოა უკავშირდებოდეს დროებითი მმართველობის დანიშვნას, რომელიც არსებული ადმინისტრაციების პირობებში „დრაკონული ცვლილებების“ გატარებას ვერ ახერხებდა.
პროფესორის შეფასებით, ორი უნივერსიტეტის გაერთიანება წარმოადგენს სისტემურ ცვლილებას, რომელსაც შესაძლოა მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდეს როგორც მართვაზე, ისე აკადემიურ გარემოზე.
კონტექსტი და ფონი – ისტორიული, სოციალური, პოლიტიკური ან სამეცნიერო კონტექსტი – რატომ არის ეს ამბავი მნიშვნელოვანი ფართო აუდიტორიისთვის
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ქვეყნის უმსხვილეს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებს შორის არიან, რომელთაც მნიშვნელოვანი ისტორიული და საზოგადოებრივი როლი აქვთ.
უმაღლესი განათლების სისტემაში მსგავსი სტრუქტურული ცვლილებები ხშირად დაკავშირებულია მართვის მოდელებთან, რესურსების განაწილებასთან და უნივერსიტეტების ავტონომიის საკითხთან.
აკადემიური საზოგადოებისთვის უნივერსიტეტების დამოუკიდებლობა და თვითმმართველობა ერთ-ერთ ფუნდამენტურ პრინციპად ითვლება, რაც განსაზღვრავს განათლების ხარისხსა და კვლევითი საქმიანობის თავისუფლებას.
დეტალები და ფაქტები – კონკრეტული მონაცემები, განცხადებები, ციტატები – რიცხვების ახსნა მარტივ ენაზე – ინფორმაციის გადამოწმებული წყაროები
ლევან გორდეზიანის განცხადებით, უნივერსიტეტების გაერთიანება არ უნდა ხდებოდეს „უნივერსიტეტებთან და აკადემიურ საზოგადოებასთან საუბრის გარეშე“.
მისი შეფასებით, გადაწყვეტილების მთავარი მიზანი არის „კონტროლი“, ხოლო გაერთიანების შედეგად შესაძლოა დაინიშნოს დროებითი მმართველობა, რომელიც სავარაუდოდ უფრო მკაცრ ცვლილებებს გაატარებს.
პროფესორმა ასევე განათლების რეფორმის მიმდინარე პროცესები გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ რაც დღეს ხდება, ეწინააღმდეგება განათლების სისტემის არსს, რომელიც თავისუფლად მოაზროვნე და განათლებული მოქალაქის ჩამოყალიბებას უნდა ემსახურებოდეს.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა – როგორ განიხილება მსგავსი საკითხი სხვა ქვეყნებში ან რეგიონებში – ოფიციალური ორგანიზაციების, ინსტიტუტების ან მთავრობების პოზიციები (თუ რელევანტურია)
საერთაშორისო პრაქტიკაში უნივერსიტეტების გაერთიანება ხშირად განიხილება როგორც ადმინისტრაციული ოპტიმიზაციის ინსტრუმენტი, თუმცა ევროპის უნივერსიტეტების ასოციაცია ხაზს უსვამს, რომ ასეთი ცვლილებები უნდა განხორციელდეს გამჭვირვალედ და აკადემიური თავისუფლების დაცვით [1].
იუნესკოს პოზიციით, უმაღლესი განათლების სისტემის რეფორმა უნდა ეფუძნებოდეს უნივერსიტეტების ავტონომიასა და აკადემიური საზოგადოების ჩართულობას [2].
ამგვარი მიდგომები მნიშვნელოვანია, რათა სტრუქტურულმა ცვლილებებმა არ დააზიანოს განათლების ხარისხი და კვლევითი გარემო.
საქართველოს კონტექსტი (თუ რელევანტურია) – რას ნიშნავს ეს ამბავი საქართველოსთვის – შესაძლო გავლენა საზოგადოებაზე, პოლიტიკაზე, ეკონომიკაზე ან გარემოზე
საქართველოში უმაღლესი განათლების სისტემა ბოლო წლებში არაერთი რეფორმის პროცესშია, რაც ეხება როგორც დაფინანსებას, ისე უნივერსიტეტების მართვის მოდელებს.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ტექნიკური უნივერსიტეტის გაერთიანება შესაძლოა გახდეს ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური ცვლილება, რომელსაც გავლენა ექნება ათასობით სტუდენტზე, აკადემიურ პერსონალსა და განათლების პოლიტიკაზე.
საზოგადოებრივი ინტერესის გათვალისწინებით, მსგავსი საკითხები აქტიურად განიხილება მედიაში, მათ შორის საინფორმაციო პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის შესაძლო გაერთიანება აკადემიურ საზოგადოებაში მნიშვნელოვან კითხვებს აჩენს. პროფესორ ლევან გორდეზიანის შეფასებით, პროცესი შესაძლოა უკავშირდებოდეს კონტროლის გაძლიერებას და დროებითი მმართველობის დანიშვნას, რაც უნივერსიტეტების ავტონომიის საკითხს კიდევ უფრო აქტუალურს ხდის.
მომავალი განვითარება დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად გამჭვირვალედ და ჩართულობით წარიმართება გადაწყვეტილების მიღების პროცესი და რა გავლენას მოახდენს ეს საქართველოს უმაღლესი განათლების სისტემაზე.
წყაროები
- European University Association. University autonomy and governance. https://eua.eu
- UNESCO. Academic freedom and institutional autonomy in higher education. https://www.unesco.org
