ვერონაში მდებარე ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტურისტული ობიექტი — ჯულიეტას აივანი — ვიზიტორებისთვის ფასიანი გახდა. იტალიის ქალაქის მუნიციპალიტეტის გადაწყვეტილებით, აივნის მონახულება 12 ევრო ეღირება, რაც მოიცავს იმავე შენობაში განთავსებული მუზეუმის დათვალიერებასაც. ცვლილება ძალაში უკვე შევიდა და მიზნად ისახავს ტურისტული ნაკადების რეგულირებასა და ისტორიული ძეგლის დაცვას.
მოვლენების აღწერა
ვერონას ისტორიულ ცენტრში მდებარე ჯულიეტას აივანი, რომელიც წლების განმავლობაში უფასოდ იყო ხელმისაწვდომი, ამიერიდან მხოლოდ ბილეთის შეძენის შემდეგ იქნება ხელმისაწვდომი. ადგილობრივი ხელისუფლების ინფორმაციით, ბილეთის ღირებულება ერთ ვიზიტორზე 12 ევროს შეადგენს და მასში შედის შენობაში არსებული მუზეუმის დათვალიერებაც [1].
ამასთან, აივანზე ასვლის უფლების მქონე ვიზიტორებისთვის მკაცრად განისაზღვრა დროითი ლიმიტი — ფოტოების გადასაღებად მათ მხოლოდ 60 წამი ექნებათ. აღნიშნული დროის გასვლის შემდეგ ვიზიტორები ვალდებული იქნებიან ტერიტორია დატოვონ. პარალელურად, უსაფრთხოების და ნაკადების მართვის მიზნით, შენობაში ერთდროულად დაშვებული ადამიანების რაოდენობა 130-დან 100-მდე შემცირდა.
კონტექსტი და ფონი
ჯულიეტას აივანი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობაა ვერონაში და ყოველწლიურად მილიონობით ტურისტს იზიდავს. ობიექტი განსაკუთრებულად ცნობილია როგორც რომანტიკული ადგილი, რომელიც უკავშირდება უილიამ შექსპირის ტრაგედიას „რომეო და ჯულიეტა“. მიუხედავად იმისა, რომ ლიტერატურული პერსონაჟები გამოგონილია, აივანი მრავალი წლის განმავლობაში იქცა სიყვარულის სიმბოლოდ და ტურისტული მარშრუტების განუყოფელ ნაწილად.
ბოლო წლებში ვერონა, ისევე როგორც იტალიის სხვა ტურისტული ქალაქები, აქტიურად განიხილავს გადატვირთული ტურიზმის პრობლემას. ვიზიტორების უკონტროლო ნაკადები საფრთხეს უქმნის როგორც კულტურულ მემკვიდრეობას, ისე ადგილობრივი მოსახლეობის ყოველდღიურ ცხოვრებას. ფასიანი შესვლის შემოღება სწორედ ამ კონტექსტში განიხილება.
დეტალები და ფაქტები
ისტორიული შენობა, სადაც ჯულიეტას აივანი მდებარეობს, XIII საუკუნით თარიღდება. მკვლევრების მიხედვით, იგი ეკუთვნოდა დელ კაპელოს ოჯახს, რომლის გვარიც ხშირად განიხილება შექსპირის ნაწარმოებში წარმოდგენილი კაპულეტების პროტოტიპად [2].
ადგილობრივი ხელისუფლების განცხადებით, ახალი წესების ამოქმედების ერთ-ერთი მთავარი მიზანია შენობის ინფრასტრუქტურის დაცვა და ვიზიტორებისთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა. ვიზიტორთა რაოდენობის შემცირება და დროის ლიმიტის დაწესება უნდა შეამციროს გადატვირთულობა, რომელიც განსაკუთრებით პიკურ სეზონებზე იქმნებოდა.
მუნიციპალიტეტის ინფორმაციით, შემოსული თანხა მოხმარდება შენობის მოვლას, რესტავრაციასა და ტურისტული სერვისების გაუმჯობესებას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ევროპის არაერთ ტურისტულ ქალაქში ბოლო წლებში მსგავსი რეგულაციები დაინერგა. მაგალითად, ვენეციამ შემოიღო ერთდღიანი ვიზიტორებისთვის გადასახადი, ხოლო პარიზში და ბარსელონაში რეგულირდება პოპულარულ ღირსშესანიშნაობებზე ერთდროული ვიზიტორების რაოდენობა [3].
საერთაშორისო პრაქტიკა აჩვენებს, რომ ფასიანი შესვლა და დროის ლიმიტები ხშირად გამოიყენება კულტურული მემკვიდრეობის დაცვისა და ტურისტული ნაკადების მართვისთვის, განსაკუთრებით იმ ობიექტებზე, რომლებიც მცირე სივრცეში დიდი რაოდენობის ვიზიტორებს იზიდავს.
საქართველოს კონტექსტი
ვერონაში მიღებული გადაწყვეტილება საინტერესო მაგალითია ტურიზმის მართვის თვალსაზრისით იმ ქვეყნებისთვისაც, სადაც ისტორიული და კულტურული ობიექტები ტურისტების მზარდ ნაკადს იღებს. საქართველოშიც აქტუალურია დისკუსია პოპულარული ღირსშესანიშნაობების დაცვასა და ტურიზმის მდგრად განვითარებაზე.
მსგავსი პრაქტიკის განხილვა მნიშვნელოვანია როგორც ტურიზმის სექტორისთვის, ისე კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მიმართულებით მომუშავე ინსტიტუტებისთვის. საკითხის გაშუქება და საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება შესაძლებელია საინფორმაციო პლატფორმებზე, მათ შორის https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
ჯულიეტას აივნის ფასიანი გახსნა ვერონაში წარმოადგენს ტურიზმის მართვისკენ გადადგმულ ნაბიჯს, რომელიც მიზნად ისახავს ისტორიული ობიექტის დაცვასა და ვიზიტორთა ნაკადების კონტროლს. დროის ლიმიტისა და ვიზიტორების რაოდენობის შემცირება მიუთითებს იმაზე, რომ ქალაქის ხელისუფლება ცდილობს ბალანსის დაცვას ტურისტულ ინტერესებსა და კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებას შორის. მსგავსი გადაწყვეტილებები საერთაშორისო პრაქტიკაშიც ფართოდ გამოიყენება და მათი ეფექტიანობა დიდწილად დამოკიდებულია განხორციელების ფორმასა და საზოგადოებრივი მხარდაჭერის დონეზე.
წყაროები
- Comune di Verona. Visitor regulations for Juliet’s House. Available from: https://www.comune.verona.it
- Encyclopaedia Britannica. Juliet’s House and historical background. Available from: https://www.britannica.com
- European Travel Commission. Managing overtourism in European cities. Available from: https://etc-corporate.org
