რა შემთხვევაში უჩერდება ბავშვს ბაღში რეგისტრაცია – რამდენი გაცდენის შემდეგ შეიძლება ბავშვი ბაღიდან ამოირიცხოს – დეტალები

მოვლენების აღწერა

თბილისის საჯარო საბავშვო ბაგა-ბაღებში ბავშვის ზედიზედ 10 სამუშაო დღის განმავლობაში ან ერთი თვის მანძილზე ჯამში 15 სამუშაო დღის განმავლობაში გამოუცხადებლობამ შესაძლოა მისი ელექტრონული რეგისტრაციის შეჩერება გამოიწვიოს. თუ შეჩერების შემდეგ მშობელი ან კანონიერი წარმომადგენელი მომდევნო ხუთ სამუშაო დღეში არ წარადგენს გაცდენის საპატიო მიზეზის დამადასტურებელ დოკუმენტს, რეგისტრაციის გაუქმებისა და ბავშვის ბაღიდან ამორიცხვის საფუძველი წარმოიშობა [1].

სკოლებში განსხვავებული წესი მოქმედებს. დაწყებითი, საბაზო და საშუალო საფეხურის მოსწავლეს სტატუსი უნდა შეუჩერდეს, თუ ის ზედიზედ 45 სასწავლო დღის განმავლობაში არ ცხადდება სკოლაში, არ მონაწილეობს სრულად ელექტრონული დისტანციური სწავლების გაკვეთილებში და შეფასებას არ იღებს. ამ პროცედურამდე სკოლას მოსწავლის სასწავლო პროცესში დაბრუნების მიზნით პრევენციული ღონისძიებების გატარება ევალება [2].

ორივე შემთხვევაში სამართლებრივი მნიშვნელობა აქვს არა მხოლოდ გაცდენების რაოდენობას, არამედ მოქმედი წესით გათვალისწინებულ პროცედურებსა და ვადებს. ბაღის რეგისტრაციის შეჩერება და მოსწავლის სტატუსის შეჩერება საბოლოო ამორიცხვას ან გარიცხვას ავტომატურად არ ნიშნავს.

კონტექსტი და ფონი

სკოლამდელი აღზრდისა და ზოგადი განათლების დაწესებულებებში დასწრების აღრიცხვა სასწავლო-სააღმზრდელო პროცესის ორგანიზების ნაწილია. ხანგრძლივი გამოუცხადებლობა შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ჯანმრთელობის პრობლემასთან, ოჯახურ გარემოებებთან, სოციალურ სირთულეებთან ან სხვა მიზეზებთან. ამიტომ მოქმედი წესები ითვალისწინებს როგორც დასწრების მონიტორინგს, ისე გარკვეულ პროცედურებს ბავშვის ან მოსწავლის მდგომარეობის გასარკვევად.

საბავშვო ბაღების შემთხვევაში რეგისტრაციის შეჩერების წესი განსაზღვრულია თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2023 წლის 30 ივნისის №27-43 დადგენილებით. დოკუმენტი არეგულირებს მუნიციპალიტეტის მართვაში არსებული სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების საჯარო დაწესებულებების მუშაობასთან დაკავშირებულ საკითხებს, მათ შორის ბავშვის რეგისტრაციას, მიღებასა და ამორიცხვას [1].

სკოლებში მოსწავლის სტატუსის შეჩერების პროცედურას განსაზღვრავს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2017 წლის 11 იანვრის №04/ნ ბრძანებით დამტკიცებული წესი, რომლის შესაბამისი დებულებები 2021 წლის 8 აპრილის ცვლილებით განახლდა [2].

მნიშვნელოვანია, რომ ბაღისა და სკოლის წესები ერთმანეთისგან განსხვავდება. ბაღში რეგისტრაციის შეჩერების საფუძველი შეიძლება გახდეს გაცდენების ორი ალტერნატიული კრიტერიუმიდან ერთ-ერთის შესრულება, სკოლაში კი სტატუსის შეჩერებისთვის მითითებულია ზედიზედ 45 სასწავლო დღე და დამატებითი პირობები.

დეტალები და ფაქტები

რა შემთხვევაში უჩერდება ბავშვს ბაღში რეგისტრაცია

მოქმედი წესის თანახმად, თბილისის საჯარო ბაგა-ბაღში რეგისტრაციის შეჩერების საფუძველია:

• ბავშვის ზედიზედ 10 სამუშაო დღის განმავლობაში გამოუცხადებლობა;

• ერთი თვის განმავლობაში ჯამში 15 სამუშაო დღის გაცდენა.

რეგისტრაციის შეჩერება ელექტრონულ სისტემაში ავტომატურად ხდება შესაბამისი მე-10 ან მე-15 დღის 18:00 საათიდან. ამისთვის ბაღის დირექტორის ცალკე გადაწყვეტილება საჭირო არ არის [1].

თუმცა, რეგისტრაციის შეჩერება არ ნიშნავს, რომ ბავშვი იმავე მომენტში ბაღიდან ამორიცხულია. მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს ჯერ კიდევ აქვს შესაძლებლობა, დადგენილი ვადის განმავლობაში წარადგინოს გაცდენის საპატიო მიზეზის დამადასტურებელი დოკუმენტი.

როდის უქმდება ბაღში რეგისტრაცია

თუ რეგისტრაციის შეჩერების შემდეგ მშობელი ან კანონიერი წარმომადგენელი მომდევნო ხუთ სამუშაო დღეში არ წარადგენს შესაბამის დოკუმენტს, ეს ბავშვის ამორიცხვისა და რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველია.

ამორიცხვა ბაღის დირექტორის შესაბამისი ბრძანებით ფორმდება. შესაბამისად, ელექტრონულ სისტემაში რეგისტრაციის შეჩერება და ბავშვის ამორიცხვა ორი განსხვავებული ეტაპია.

რა ითვლება ბაღში გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზად

წესში საპატიო მიზეზებად ჩამოთვლილია:

• ბავშვის ავადმყოფობა;

• ბავშვის ოჯახის წევრის ავადმყოფობა;

• ოჯახის წევრის გარდაცვალება;

• სტიქიური უბედურება;

• სხვა ფორსმაჟორული გარემოება, მათ შორის პანდემია.

საპატიო მიზეზების ჩამონათვალი ამ შემთხვევებით არ შემოიფარგლება. სხვა განსაკუთრებულ გარემოებას ინდივიდუალურად ბაღის დირექტორი აფასებს [1].

თუ მშობელი დადგენილ ვადაში წარადგენს შესაბამის დამადასტურებელ დოკუმენტს და რეგისტრაცია მხოლოდ შეჩერებულია, მისი აღდგენა არსებული სარეგისტრაციო ანკეტის გააქტიურებით ხდება. თუ რეგისტრაცია უკვე გაუქმებულია, იმავე ან სხვა თბილისის საჯარო ბაღის მომსახურების მისაღებად ბავშვის ხელახლა რეგისტრაციაა საჭირო.

რამდენი გაცდენის შემდეგ უჩერდება მოსწავლეს სტატუსი

სკოლაში მოქმედი წესი სხვა კრიტერიუმს ადგენს. დაწყებითი, საბაზო და საშუალო საფეხურის მოსწავლეს სტატუსი უნდა შეუჩერდეს, თუ ის ზედიზედ 45 სასწავლო დღის განმავლობაში:

• არ ცხადდება სკოლაში;

• არ მონაწილეობს სრულად ელექტრონული დისტანციური სწავლების გაკვეთილებში;

• არ იღებს შეფასებას.

ეს პირობები ერთად განიხილება. შესაბამისად, მხოლოდ გაცდენების რაოდენობის დათვლა საკმარისი არ არის — უნდა შეფასდეს, შეესაბამება თუ არა კონკრეტული შემთხვევა ნორმატიული აქტით განსაზღვრულ საფუძველს [2].

რა ვალდებულებები აქვს სკოლას სტატუსის შეჩერებამდე

სკოლას ევალება, მოსწავლის სასწავლო პროცესიდან ჩამოშორების თავიდან ასაცილებლად, სტატუსის შეჩერებამდე პრევენციული ღონისძიებები განახორციელოს.

თუ მოსწავლე ზედიზედ 10 სასწავლო დღეს აცდენს, კლასის დამრიგებელი წერილობით ანგარიშს ამზადებს. მასში უნდა აისახოს გაცდენის მიზეზების დასადგენად და მოსწავლის სასწავლო პროცესში დასაბრუნებლად გატარებული ღონისძიებები, ასევე მათი შედეგები.

იგივე ვალდებულება მოქმედებს ზედიზედ 20 სასწავლო დღის გაცდენის შემთხვევაშიც. სკოლა ამ ანგარიშს შესაბამის საგანმანათლებლო რესურსცენტრს მოთხოვნის შემთხვევაში წარუდგენს.

თუ მოსწავლე ზედიზედ 20 სასწავლო დღის შემდეგაც არ ერთვება სასწავლო პროცესში, შემთხვევის მართვაში კლასის დამრიგებელთან ერთად უნდა ჩაერთოს ზოგადსაგანმანათლებლო სისტემის სოციალური მუშაკი, თუ ასეთი სპეციალისტი არსებობს. მოსწავლის სასწავლო პროცესში ჩაურთველობის შემთხვევის მასთან გადაცემიდან არაუგვიანეს ორი სამუშაო დღისა სოციალური მუშაკი ოჯახში ვიზიტს ახორციელებს. მისი მიზანია, გამოიკვლიოს სასწავლო პროცესში ჩართვის შეფერხების მიზეზები და შეაფასოს მანამდე გატარებული ღონისძიებების შედეგები [2].

როგორ ფორმდება მოსწავლის სტატუსის შეჩერება

მოსწავლის სტატუსის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებას სკოლის დირექტორი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით იღებს. სკოლა ვალდებულია გადაწყვეტილების შესახებ მშობელს ან კანონიერ წარმომადგენელს ორი სამუშაო დღის განმავლობაში აცნობოს. შესაბამისი აქტი და ინფორმაცია სტატუსის შეჩერების შესახებ ზოგადი განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემაშიც უნდა აისახოს [2].

თუ შემთხვევის შესწავლისას გაჩნდა საფუძვლიანი ეჭვი, რომ მოსწავლის გამოუცხადებლობა ან დისტანციურ გაკვეთილებში მონაწილეობაზე უარი არასრულწლოვნის სწავლის უფლების შეზღუდვის შედეგია, სკოლამ არსებული კანონმდებლობის შესაბამისად უნდა იმოქმედოს.

სტატუსის შეჩერება არ ნიშნავს მოსწავლის საბოლოო გარიცხვას. სტატუსის აღსადგენად მშობელმა ან კანონიერ წარმომადგენელმა შესაბამის სკოლას უნდა მიმართოს. აღდგენის შემდეგ მოსწავლე, როგორც წესი, სწავლას იმავე კლასში აგრძელებს, თუ კანონმდებლობით გათვალისწინებული გარემოებები სხვა გადაწყვეტილებას არ მოითხოვს.

საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა

ბავშვთა განათლებაში დასწრების მონიტორინგი მნიშვნელოვანია როგორც სკოლამდელ, ისე სასკოლო საფეხურზე. ხანგრძლივი გამოუცხადებლობა შეიძლება მიუთითებდეს ჯანმრთელობის, ოჯახური მდგომარეობის, სოციალური დაცვის ან განათლებაზე ხელმისაწვდომობის პრობლემაზე.

საქართველოს წესებში ამ საკითხისადმი ორი განსხვავებული მიდგომა ჩანს. ბაღებში რეგისტრაციის შეჩერება ელექტრონულ სისტემაში განსაზღვრული ვადების მიხედვით ხდება, ხოლო სკოლებში მოსწავლის სტატუსის შეჩერებამდე დაწესებულია ეტაპობრივი პრევენციული ღონისძიებები, მათ შორის წერილობითი ანგარიშები და, საჭიროების შემთხვევაში, სოციალური მუშაკის ჩართვა.

ეს განსხვავება უკავშირდება დაწესებულებების ფუნქციებსა და შესაბამისი სამართლებრივი წესების შინაარსს. ორივე შემთხვევაში გადამწყვეტია, რომ დაწესებულებამ იმოქმედოს მოქმედი ნორმების ფარგლებში და გადაწყვეტილების მიღებისას სათანადოდ გაითვალისწინოს ბავშვის ან მოსწავლის კონკრეტული მდგომარეობა.

საქართველოს კონტექსტი

საქართველოს მშობლებისთვის პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს ბაღისა და სკოლისგან მიღებული შეტყობინებების დროულად გაცნობას, გაცდენის მიზეზის დამადასტურებელი დოკუმენტების შენახვასა და შესაბამისი ვადების დაცვას.

ბაღის შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რეგისტრაციის შეჩერების შესახებ ინფორმაციის მიღების შემდეგ ხუთი სამუშაო დღის ვადა. სკოლაში კი მშობელმა უნდა გაითვალისწინოს, რომ სტატუსის შეჩერებამდე დაწესებულებას პრევენციული ღონისძიებების გატარება ევალება, ხოლო გადაწყვეტილების შესახებ შეტყობინება ორ სამუშაო დღეში უნდა გაიგზავნოს.

თუ მშობელს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში პროცედურა არასწორად წარიმართა, მას შეუძლია მიმართოს შესაბამის დაწესებულებას და მოითხოვოს გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლის განმარტება. საჭიროების შემთხვევაში, მოქმედი კანონმდებლობით გათვალისწინებული გასაჩივრების მექანიზმების გამოყენებაც შესაძლებელია.

საკანონმდებლო ტექსტების გადასამოწმებლად მშობლებს შეუძლიათ ისარგებლონ საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს ოფიციალური ვებგვერდით. საინფორმაციო მასალები ამ საკითხზე ასევე შეიძლება გამოქვეყნდეს SheniAmbebi.ge-ზე, თუ ისინი ზუსტად ასახავს მოქმედ წესებსა და შესაბამის სამართლებრივ საფუძვლებს.

ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება

თბილისის საჯარო ბაგა-ბაღებში რეგისტრაციის შეჩერებისა და სკოლებში მოსწავლის სტატუსის შეჩერების წესები განსხვავებულ ვადებსა და პროცედურებს ითვალისწინებს. ბაღში რეგისტრაცია შეიძლება შეჩერდეს ზედიზედ 10 სამუშაო დღის ან ერთი თვის განმავლობაში ჯამში 15 სამუშაო დღის გაცდენის გამო. საპატიო მიზეზის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარუდგენლობა მომდევნო ხუთ სამუშაო დღეში რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველია.

სკოლაში კი სტატუსის შეჩერება უკავშირდება ზედიზედ 45 სასწავლო დღის განმავლობაში გამოუცხადებლობას, დისტანციურ სწავლებაში მონაწილეობასა და შეფასების მიღებასთან დაკავშირებულ პირობებს. ამასთან, სკოლას სტატუსის შეჩერებამდე პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება ევალება.

ორივე შემთხვევაში აუცილებელია სამართლებრივი პროცედურების ერთმანეთისგან გამიჯვნა: რეგისტრაციის შეჩერება ან მოსწავლის სტატუსის შეჩერება ავტომატურად არ ნიშნავს საბოლოო ამორიცხვას. მშობლისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი პრაქტიკული საკითხებია შესაბამისი ვადების ცოდნა, დოკუმენტების დროული წარდგენა და დაწესებულების ოფიციალური შეტყობინებების გათვალისწინება.

წყაროები

1. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №27-43, 2023 წლის 30 ივნისი — „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მართვაში არსებული სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების საჯარო დაწესებულებების ერთ ბავშვზე/აღსაზრდელზე გათვლილი ვაუჩერით დაფინანსების, სასკოლო მზაობის საგანმანათლებლო სახელმწიფო სტანდარტის დანერგვის, მუნიციპალიტეტის მართვაში არსებული სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების საჯარო დაწესებულებებში ბავშვის/აღსაზრდელის რეგისტრაციისა და მიღება-ამორიცხვის წესის დამტკიცების თაობაზე“. ოფიციალური ტექსტი

2. საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ბრძანება №11/ნ, 2021 წლის 8 აპრილი — „ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში მოსწავლის ჩარიცხვისა და მოსწავლის სტატუსის შეჩერების წესის დამტკიცების შესახებ“ 2017 წლის 11 იანვრის №04/ნ ბრძანებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე. ოფიციალური ტექსტი