საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტი, ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტი და კანადის აკრედიტაციის წარმომადგენელი საქართველოში, ექიმი გიორგი ფხაკაძე 2021 წლის 15 ივნისს საფრანგეთიდან აქვეყნებდა შეფასებებს COVID-19-ის დელტა შტამის გავრცელებასთან და საქართველოში მოსალოდნელ ეპიდემიოლოგიურ სიტუაციასთან დაკავშირებით. ქვემოთ მოცემულია მისი სრული პოსტი.
სამი ძირითადი გაფრთხილება
15 ივნისი, 2021. საფრანგეთი. Giorgi Pkhakadze / #drpkhakadze
საქართველოში ვირუსის მეოთხე ტალღა სექტემბერში მოსალოდნელია. გადაიტანეთ გამოცდების თარიღი — მაგალითად, ოქტომბერ-ნოემბერში, რადგან ამ პერიოდისთვის მეოთხე ტალღა უკვე ჩაცხრება. გაითვალისწინეთ: ინდური შტამი განსაკუთრებით ახალგაზრდებს ურტყამს.
აბსურდია ის, რომ გამოცდების პაპანაქება ზაფხულში ჩატარება იგეგმება, მაშინ როცა აგვისტოს ბოლოსა და სექტემბრისთვის ვირუსის ახალი აფეთქება მოსალოდნელია. ეს არის არა მარტო არაპროფესიონალიზმი, არამედ პირდაპირი გაუფრთხილებლობა მოსახლეობის მიმართ. ვიღაცამ უაზრო გადაწყვეტილება მიიღო — ბავშვებმა, მასწავლებლებმა და მანდატურებმა კი ამაში რა დააშავეს?
პირადი გამოცდილება ვაქცინაციასთან დაკავშირებით
ვინაიდან ბევრი მეკითხება, ჯერ ამაზე გიპასუხებთ: ვაქცინაციიდან უკვე 24 საათი გავიდა და თავს მშვენივრად ვგრძნობ — მხოლოდ ოდნავ მტკივა ნანემსარი ადგილი.
დელტა შტამი — რას გვიჩვენებს მონაცემები
ინდურ შტამთან, ე.წ. „დელტასთან” დაკავშირებით ამბები არც თუ კარგია. ის კატასტროფულად სწრაფად ვრცელდება. ბრიტანეთში ახალინფიცირებულთა 96% ინდური შტამითაა ინფიცირებული. თუ ბრიტანული შტამის გავრცელებას რამდენიმე თვე დასჭირდა, ინდური შტამი კვირეებსა და დღეებში იპყრობს ევროპას.
საქართველოში ინდური შტამი ერთი თვის წინ შემოვიდა. ქვეყანაში შესაბამისი რაოდენობით სეკვენირება ვერ ხდება, რადგან ეს ძვირადღირებული ტექნოლოგიაა. შესაბამისად, ზუსტი იდენტიფიცირება — ვინ რომელი შტამითაა ინფიცირებული — პრაქტიკულად არ წარმოებს. ოფიციალურად საუბარია ინდური შტამის 18 შემთხვევაზე, თუმცა რეალური რიცხვი გაცილებით მეტია — სავარაუდოდ, ამ ციფრს ერთი ნული უნდა დაემატოს.
ვაქცინების ეფექტურობა დელტა შტამის წინააღმდეგ
მაისის შუა რიცხვებში გამოქვეყნებული პირველი კვლევების მიხედვით:
„ფაიზერის” ეფექტურობა ბრიტანული შტამის წინააღმდეგ — 92%, ინდური შტამის წინააღმდეგ — 79%.
„ასტრაზენეკას” ეფექტურობა ბრიტანული შტამის წინააღმდეგ — 73%, ინდური შტამის წინააღმდეგ — 60%.
სხვა ვაქცინებთან დაკავშირებით ამ ეტაპზე მონაცემები არ არსებობს.
ბრიტანეთში კოვიდით გარდაცვლილთა 30% „ასტრაზენეკას” ორივე დოზით იყო ვაქცინირებული — რაც იმას ნიშნავს, რომ ამ ადამიანებს სწორედ ინდური შტამი დაემართათ.
ინდური შტამი იმდენად სწრაფად ვრცელდება, რომ ბრიტანეთმა შემზღუდავი ღონისძიებები 4 კვირით გახანგრძლივა და ლოქდაუნი ვერ მოხსნა. ინდური შტამი 60%-ით უფრო გადამდებია, ვიდრე ბრიტანული.
შესადარებლად: ბრიტანეთის მოზრდილი მოსახლეობის 56% „ასტრაზენეკით” არის აცრილი. საქართველოში ეს მაჩვენებელი 2%-საც ვერ აღწევს, და ამის პარალელურად ყველაფერი გახსნილია. რაზე ვსაუბრობთ?!
ვაქცინაციის ორგანიზება — რეალობა ადგილზე
გუშინდელ ვაქცინაციას „წითელი ჯვარი” ატარებდა — მოხალისეების და პენსიაზე გასული სამედიცინო პერსონალის მეშვეობით, რადგან საავადმყოფოებში ადამიანური რესურსის დაზოგვას ანიჭებენ უპირატესობას. ადგილზე იყო ერთი ექიმი, რომელიც ანაფილაქსიური შოკის განვითარების შემთხვევაში საჭირო ზომებს მიიღებდა.
ვაქცინაცია საშიში არ არის, მაგრამ ქვეყანა მომზადებული უნდა იყოს. სხვათა შორის, აუცილებელია ელექტრონული ჯანდაცვის სისტემა — ჩვენთან კი საბუთებს დღესაც ხელით ავსებენ.
სავარაუდოდ, ახლა ახალი სქემა დაიწყება: „მასიური ვაქცინაციის პუნქტები უნდა გავაკეთოთო”. ეს საჭირო არ არის. საქართველოს მასშტაბისთვის სხვა, უფრო მოქნილი მიდგომა გამოდგება.
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2023). „3 ძირითადი გაფრთხილება…“. 29 ოქტომბერი, 2023. https://sheniekimi.ge/ambebi/3-dzirithadi-gaphrthkhileba/
