სავალუტო სესხებზე ახალი ზღვარი — ეროვნული ბანკი დედოლარიზაციის პოლიტიკას აძლიერებს
საქართველოს ეროვნული ბანკი აგრძელებს ფინანსური სტაბილურობის განმტკიცებისკენ მიმართულ ნაბიჯებს. ახალი რეგულაციის თანახმად, ვინც ლარში იღებს შემოსავალს, მათთვის სავალუტო სესხის მაქსიმალური ოდენობა 750,000 ლარამდე განისაზღვრა. ცვლილება ძალაში შევა 2025 წლის 1 აგვისტოდან.
სესხების დოლარიზაციის შემცირებისკენ გადადგმული ნაბიჯი
ეს გადაწყვეტილება ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტმა მიიღო და მისი მიზანია უცხოურ ვალუტაში გაცემული სესხების წილის შემცირება. დედოლარიზაციის ეს ეტაპი წარსულში განხორციელებული რეგულაციების ლოგიკური გაგრძელებაა — ჯერ კიდევ 2024 წელს ზღვარი 200,000-დან 400,000 ლარამდე გაიზარდა, 2025 წლის იანვრიდან კი უკვე 500,000 ლარს შეადგენდა. ახლა, ზღვარი დამატებით 250,000 ლარით იზრდება, რაც სისტემური რისკების შემცირების გეგმის ნაწილია.
რას მოიცავს ცვლილება?
📌 ახალი ზღვარი ეხება მხოლოდ იმ პირებს, ვისაც შემოსავალი ეროვნულ ვალუტაში აქვთ და არ აქვთ ბუნებრივი დაცვა უცხოური ვალუტის კურსის მერყეობისგან (ე.წ. არაჰეჯირებული მსესხებლები);
📌 ცვლილება ძალაში შევა 2025 წლის 1 აგვისტოდან და შეეხება სესხის გაცემის მომენტში მოქმედ წესებს.
დოლარიზაციის სტატისტიკა: 2025 წლის აპრილის სურათი
კომერციული ბანკების საერთო საკრედიტო პორტფელი: 64.2 მლრდ ლარი
ლარით გაცემული სესხების წილი: 56.75%
ლარიზაცია აპრილში შემცირდა 0.14 პროცენტული პუნქტით, თუმცა წლიურად გაიზარდა 1.50 პპ-ით
იპოთეკური სესხების ლარიზაციის ტენდენცია
2025 წლის აპრილის მონაცემებით:
ახალ იპოთეკურ სესხებში ლარის წილი შეადგენდა 78%,
ერთი წლის წინ ეს მაჩვენებელი იყო 76.8%,
ზრდა მიუთითებს მომხმარებელთა გარდამავალ ინტერესზე ეროვნულ ვალუტაში გაცემული სესხების მიმართ.
ეროვნული ბანკის ხედვა და გეგმა
ეროვნული ბანკი ხაზს უსვამს, რომ დოლარიზაცია მიუხედავად გარკვეული პროგრესისა, ფინანსურ სექტორში კვლავ ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რისკად რჩება. სწორედ ამიტომ, დედოლარიზაციის გეგმა დარჩება პრიორიტეტულ მიმართულებად. სებ თანამშრომლობს საბანკო სექტორთან, აფასებს მაკროეკონომიკურ ფაქტორებს და ადაპტირებს პოლიტიკას არსებული გარემოს შესაბამისად.
დასკვნა
750,000 ლარამდე სავალუტო სესხის შეზღუდვა ნიშნავს, რომ ლარში შემოსავლის მქონე პირები მომავალში მხოლოდ მეტად გამართული ანალიზისა და შეზღუდული რისკის პირობებში შეძლებენ უცხოურ ვალუტაში სესხის აღებას. ეს ცვლილება გააძლიერებს ლარის სტაბილურობას, შეამცირებს ვალუტურ რისკებს მოსახლეობისთვის და ხელს შეუწყობს ფინანსური სისტემის მდგრად განვითარებას.
