ცნობილია, ვის გაეზრდება ხელფასი იანვრიდან

2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველადი ვერსიის მიხედვით, საჯარო სექტორში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურების ფონდი 395 მილიონი ლარით იზრდება, ხოლო საბაზო თანამდებობრივი სარგო 1600 ლარიდან 1735 ლარამდე მოიმატებს. დაგეგმილი 8.4%-იანი ზრდა სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ანაზღაურებაზეც გავრცელდება. პროექტით განსაზღვრული გაანგარიშების მიხედვით, პრეზიდენტისა და პრემიერ-მინისტრის ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგო 17 350 ლარი იქნება, პარლამენტის თავმჯდომარისაც – 17 350 ლარი, მინისტრის – 14 747 ლარი, ხოლო პარლამენტის წევრის – 13 880 ლარი. აღნიშნული თანხები საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლით არის მითითებული [1, 2].

მოვლენების აღწერა

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ მომზადებული 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველადი ვერსია პარლამენტს 2026 წლის 30 სექტემბერს წარედგინა. დოკუმენტში გათვალისწინებულია საჯარო სექტორში შრომის ანაზღაურების ზრდა, რაც კერძო სექტორში ხელფასების ცვლილებას უკავშირდება [1].

პროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, ბოლო ოთხი კვარტლის განმავლობაში კერძო სექტორში ხელფასების ზრდის გათვალისწინებით, საჯარო სექტორში საბაზო თანამდებობრივი სარგო 8.4%-ით იზრდება. შედეგად, 2027 წლისთვის მისი ოდენობა 1735 ლარით განისაზღვრება. შედარებისთვის, 2026 წელს საბაზო თანამდებობრივი სარგო 1600 ლარი იყო.

ცვლილება შეეხება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაფინანსებულ საჯარო დაწესებულებებში დასაქმებულთა ანაზღაურებას. ზრდა ასევე აისახება სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების თანამდებობრივ სარგოებზე, რომელთა ოდენობა კანონით დადგენილი კოეფიციენტებისა და საბაზო თანამდებობრივი სარგოს მიხედვით გამოითვლება.

ბიუჯეტის პირველადი პროექტის თანახმად, შრომის ანაზღაურების ფონდის ზრდისთვის დამატებით 395 მილიონი ლარია გათვალისწინებული [2].

მნიშვნელოვანია, რომ საუბარია ბიუჯეტის პროექტის პირველად ვერსიაზე და არა უკვე დამტკიცებულ სახელმწიფო ბიუჯეტზე. შესაბამისად, წარმოდგენილი მაჩვენებლები პროექტით გათვალისწინებული გეგმებია და საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე შესაძლოა შეიცვალოს.

კონტექსტი და ფონი

საჯარო სექტორში თანამდებობრივი სარგოს განსაზღვრა საქართველოში კანონმდებლობით დადგენილ სისტემას ეფუძნება. სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ანაზღაურება დაკავშირებულია საბაზო თანამდებობრივ სარგოსთან და შესაბამისი თანამდებობისთვის განსაზღვრულ კოეფიციენტთან.

ეს ნიშნავს, რომ საბაზო სარგოს ცვლილება ავტომატურად აისახება იმ თანამდებობების ანაზღაურებაზეც, რომელთა ხელფასიც აღნიშნულ მაჩვენებელზეა მიბმული.

2027 წლის პროექტში გათვალისწინებული ზრდის საფუძვლად კერძო სექტორში ბოლო ოთხი კვარტლის განმავლობაში დაფიქსირებული ხელფასების მატებაა დასახელებული.

ფინანსთა სამინისტროს მიერ პარლამენტისთვის წარდგენილი საბიუჯეტო დოკუმენტების მიხედვით, საჯარო სექტორის ანაზღაურების საკითხი სახელმწიფო ბიუჯეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ხარჯვითი მიმართულებაა [1].

დეტალები და ფაქტები

პირველადი პროექტით, 2027 წლიდან საბაზო თანამდებობრივი სარგო 135 ლარით იზრდება. ეს 1600 ლართან შედარებით 8.4%-იან მატებას წარმოადგენს.

საბაზო სარგოს ცვლილების შედეგად სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ყოველთვიური და წლიური ანაზღაურება შემდეგნაირად განისაზღვრება:

მითითებული თანხები საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლითაა წარმოდგენილი და არა ხელზე ასაღები თანხა.

თანამდებობრივი სარგოს გაანგარიშება საბაზო ოდენობისა და შესაბამისი კოეფიციენტის მიხედვით ხდება. მაგალითად, პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრისა და პარლამენტის თავმჯდომარის შემთხვევაში გამოყენებული კოეფიციენტი 10-ია, მინისტრის შემთხვევაში – 8.5, ხოლო პარლამენტის წევრის შემთხვევაში – 8.

შესაბამისად, 1735 ლარის საბაზო სარგოსა და შესაბამისი კოეფიციენტების გამოყენებით მიიღება ზემოთ მოცემული თანხები.

შრომის ანაზღაურების ფონდის ზრდა

პროექტში შრომის ანაზღაურების ფონდის ზრდა 395 მილიონი ლარით არის განსაზღვრული. ეს თანხა მხოლოდ პარლამენტის წევრებისა და მაღალი თანამდებობის პირების ანაზღაურებას არ უკავშირდება. ცვლილება საჯარო სექტორში დასაქმებულთა ფართო ჯგუფს შეეხება.

საჯარო სექტორის სახელფასო ხარჯებში შედის სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების, საჯარო დაწესებულებისა და შესაბამისი საბიუჯეტო ორგანიზაციის თანამშრომელთა ანაზღაურება.

პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისის პირველადი შეფასებით, 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის ხარჯვითი ნაწილი 37.6 მილიარდ ლარს შეადგენს [3].

ამ კონტექსტში 395 მილიონი ლარის ზრდა უნდა განიხილებოდეს სახელმწიფო ბიუჯეტის საერთო ხარჯვითი სტრუქტურის ნაწილად და არა მხოლოდ სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ხელფასების მატებად.

საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა

საჯარო სექტორში ანაზღაურების განსაზღვრისას სხვადასხვა ქვეყანაში განსხვავებული მიდგომები მოქმედებს. ზოგიერთ სახელმწიფოში საჯარო მოხელეთა ხელფასები ინფლაციის მაჩვენებელს უკავშირდება, სხვაგან კი გადაწყვეტილებები ეკონომიკური ზრდის, სახელმწიფო შემოსავლებისა და შრომის ბაზარზე არსებული მდგომარეობის გათვალისწინებით მიიღება.

საერთაშორისო პრაქტიკაში საჯარო სექტორის ანაზღაურების პოლიტიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია კერძო და საჯარო სექტორებს შორის ხელფასების თანაფარდობა. ამასთან, ხელფასების ზრდის შეფასებისას ყურადღება ექცევა არა მხოლოდ ნომინალურ მატებას, არამედ ინფლაციასა და რეალურ მსყიდველუნარიანობასაც.

საქართველოს შემთხვევაში 2027 წლის საბიუჯეტო პროექტში საჯარო სექტორის საბაზო სარგოს ზრდა კერძო სექტორში ბოლო ოთხი კვარტლის განმავლობაში დაფიქსირებულ 8.4%-იან მატებას უკავშირდება.

საქართველოს კონტექსტი

საჯარო სექტორში ხელფასების ზრდა სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე აისახება. ამასთან, ცვლილება სხვადასხვა პროფესიულ ჯგუფს შეეხება და მისი გავლენა მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების თანამდებობის პირებით არ შემოიფარგლება.

საჯარო სექტორში დასაქმებულთა ანაზღაურების ცვლილება მნიშვნელოვანია იმ ადამიანებისთვისაც, რომლებიც სახელმწიფო დაწესებულებებში, საგანმანათლებლო, სამედიცინო და სხვა საჯარო მომსახურების სფეროებში მუშაობენ.

ხელფასების მატების შეფასებისას გასათვალისწინებელია რამდენიმე გარემოება:

• საბაზო თანამდებობრივი სარგო 8.4%-ით იზრდება;

• სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ანაზღაურება შესაბამისი კოეფიციენტების მიხედვით გადაითვლება;

• შრომის ანაზღაურების ფონდის ზრდა 395 მილიონ ლარს შეადგენს;

• თანამდებობრივი სარგოს მითითებული ოდენობები საშემოსავლო გადასახადს მოიცავს;

• საბოლოო საბიუჯეტო მაჩვენებლები დამოკიდებულია კანონპროექტის განხილვისა და დამტკიცების პროცესზე.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია განსხვავება დარიცხულ და ხელზე ასაღებ ხელფასს შორის. მაგალითად, 17 350 ლარი არის საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლით განსაზღვრული თანამდებობრივი სარგო. 20%-იანი საშემოსავლო გადასახადის გამოკლების შემდეგ ხელზე ასაღები თანხა 13 880 ლარი იქნება, სხვა შესაძლო დაქვითვების გაუთვალისწინებლად.

ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება

2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პირველადი პროექტი საჯარო სექტორში შრომის ანაზღაურების 8.4%-იან ზრდას ითვალისწინებს. საბაზო თანამდებობრივი სარგოს 1735 ლარამდე გაზრდა ავტომატურად აისახება სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირების ანაზღაურებაზეც.

პროექტის მიხედვით, პრეზიდენტის, პრემიერ-მინისტრისა და პარლამენტის თავმჯდომარის ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგო 17 350 ლარი იქნება, მინისტრის – 14 747 ლარი, პარლამენტის წევრის კი – 13 880 ლარი. ეს თანხები საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლით არის მოცემული.

ამასთან, 395 მილიონი ლარით გაზრდილი შრომის ანაზღაურების ფონდი საჯარო სექტორში დასაქმებულთა უფრო ფართო ჯგუფის ანაზღაურებას მოიცავს.

მნიშვნელოვანია, რომ აღნიშნული მონაცემები 2027 წლის ბიუჯეტის პირველადი ვერსიიდან არის აღებული. ფინანსთა სამინისტროს ოფიციალურ ვებგვერდზე უკვე გამოქვეყნებულია ბიუჯეტის პროექტის მეორე წარდგენის დოკუმენტაციაც. შესაბამისად, საბოლოო მაჩვენებლების შეფასებისას სწორედ განახლებული პროექტისა და პარლამენტის მიერ დამტკიცებული ბიუჯეტის გათვალისწინება იქნება საჭირო [1].

წყაროები

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო. საქართველოს 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტი – პირველი და მეორე წარდგენა. სახელმწიფო ბიუჯეტის ოფიციალური დოკუმენტები.

2. საქართველოს პარლამენტი. საქართველოს 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონპროექტი. 30 სექტემბერი, 2026. საკანონმდებლო დოკუმენტაცია.

3. საქართველოს პარლამენტის საბიუჯეტო ოფისი. 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის პირველი წარდგენის მიმოხილვა. საბიუჯეტო ოფისი.