მთავრობამ 2026 წლის 20 თებერვლით დათარიღებული დადგენილებით დაამტკიცა შრომითი იმიგრანტებისა და თვითდასაქმებული უცხოელებისთვის შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის ახალი წესი, რომლის მიხედვითაც აღნიშნული მომსახურება ფასიანი ხდება. რეგულაცია განსაზღვრავს როგორც განაცხადის წარდგენის, ისე საფასურის გადახდის პირობებს და ეხება იმ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებს, რომლებსაც საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა არ აქვთ და ფინანსური სარგებლის მიღების მიზნით მუშაობას ან თვითდასაქმებას გეგმავენ.
მოვლენების აღწერა
დადგენილების თანახმად, შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის მომსახურება დიფერენცირებული ტარიფით განისაზღვრება, რაც დამოკიდებულია მომსახურების ვადაზე.
თუ განცხადება და სავალდებულო დოკუმენტაცია სრულად არის წარმოდგენილი და გადაწყვეტილება მიიღება 30-ე კალენდარულ დღემდე, მომსახურების საფასური შეადგენს 200 ლარს. იმ შემთხვევაში, თუ მომსახურება 10 სამუშაო დღეში სრულდება, საფასური 400 ლარია.
შრომითი საქმიანობის უფლების ვადის გაგრძელების შემთხვევაში, როდესაც გადაწყვეტილება მიიღება არაუმეტეს 30-ე კალენდარული დღის ვადაში, მომსახურების საფასური კვლავ 200 ლარს შეადგენს.
დადგენილება ასევე განსაზღვრავს, რომ შრომით იმიგრანტზე საქმიანობის უფლების გაცემის საფასურს იხდის ადგილობრივი დამსაქმებელი, ხოლო თვითდასაქმებული უცხოელის შემთხვევაში — უშუალოდ თავად უცხოელი.
კონტექსტი და ფონი
შრომითი მიგრაციის რეგულირება საქართველოში ბოლო წლებში ეტაპობრივად მკაცრდება. მიზანი, როგორც წესი, არის შრომის ბაზრის რეგულაცია, დასაქმების პროცესის გამჭვირვალობა და არარეგისტრირებული შრომითი საქმიანობის შემცირება.
ახალი წესი ვრცელდება იმ უცხოელებზე, რომლებსაც არ აქვთ საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვა და ადგილობრივ დამსაქმებელთან მუშაობას ან დამოუკიდებელ ეკონომიკურ საქმიანობას გეგმავენ.
დოკუმენტი განსაზღვრავს არა მხოლოდ საფასურის ოდენობას, არამედ ვადებსა და პასუხისმგებელ უწყებასაც.
დეტალები და ფაქტები
დადგენილების მიხედვით, შრომითი საქმიანობის უფლებას გასცემს დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტო. სააგენტო პასუხისმგებელია განაცხადის მიღებაზე, დოკუმენტაციის შემოწმებასა და შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებაზე.
დოკუმენტი ასევე ადგენს ამოქმედების ვადებს. უკვე თვითდასაქმებული უცხოელებისთვის რეგულაცია 2026 წლის 1-ელი მაისიდან შევა ძალაში. აქტიური რეგისტრაციის მქონე შრომითმა იმიგრანტებმა კი 2027 წლის 1-ელ იანვრამდე უნდა მოიპოვონ როგორც შრომითი საქმიანობის უფლება, ასევე შესაბამისი ბინადრობის ნებართვა.
ეს ნიშნავს, რომ მოქმედი სტატუსის მქონე უცხოელებისთვის დაწესებულია გარდამავალი პერიოდი, რომლის ფარგლებშიც მათ რეგულაციასთან შესაბამისობაში მოყვანა მოუწევთ.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
შრომითი იმიგრაციის რეგულირება და საქმიანობის უფლების გაცემის საფასური პრაქტიკაში ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყანაში. ევროკავშირის ქვეყნებში და რეგიონის სხვა სახელმწიფოებში შრომითი ნებართვის გაცემის პროცედურა, როგორც წესი, მოიცავს განაცხადის საფასურს, ვადებსა და დამსაქმებლის მონაწილეობას.
საერთაშორისო პრაქტიკაში ხშირია დიფერენცირებული ტარიფები დაჩქარებული მომსახურებისთვის, რაც ასახულია საქართველოს ახალ წესშიც. მსგავსი მოდელი მიზნად ისახავს ადმინისტრაციული რესურსის მართვასა და მომსახურების მოქნილობას.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში უცხოელთა დასაქმების საკითხი ეკონომიკური აქტივობის ზრდასთან ერთად სულ უფრო აქტუალური ხდება. რეგულაციის ამოქმედება გავლენას მოახდენს როგორც დამსაქმებლებზე, ისე უცხოელ მუშაკებსა და თვითდასაქმებულ პირებზე.
ახალი წესის ამოქმედება მოითხოვს ბიზნესის ადაპტაციას ადმინისტრაციულ მოთხოვნებთან. შრომითი საქმიანობის უფლების მიღება გახდება სავალდებულო პირობა ლეგალური საქმიანობისთვის.
საზოგადოებრივ და ეკონომიკურ საკითხებზე დეტალური ინფორმაცია პერიოდულად ქვეყნდება https://www.sheniambebi.ge-ზე, სადაც განიხილება შრომის ბაზართან დაკავშირებული ცვლილებები.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
შრომითი იმიგრანტებისა და თვითდასაქმებული უცხოელებისთვის შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის ახალი წესი განსაზღვრავს მომსახურების საფასურს, ვადებსა და პასუხისმგებელ უწყებას. რეგულაცია მიზნად ისახავს შრომითი საქმიანობის ფორმალიზებას და ადმინისტრაციული პროცესის სტრუქტურირებას.
დადგენილების ამოქმედება ეტაპობრივად განხორციელდება და შეეხება როგორც ახალ განმცხადებლებს, ისე უკვე მოქმედ შრომით იმიგრანტებსა და თვითდასაქმებულ უცხოელებს. მომდევნო ეტაპზე მნიშვნელოვანია, როგორ განხორციელდება პრაქტიკაში რეგულაციის აღსრულება და რამდენად შეუფერხებლად შეძლებენ დაინტერესებული პირები ახალი მოთხოვნების შესრულებას.
წყაროები
- საქართველოს მთავრობის დადგენილება შრომითი იმიგრანტებისა და თვითდასაქმებული უცხოელებისთვის შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის წესის დამტკიცების შესახებ, 20 თებერვალი, 2026. ხელმისაწვდომია: https://matsne.gov.ge
- International Organization for Migration. Labour Migration and Governance [Internet]. Available from: https://www.iom.int/labour-migration
