საქართველოს მთავრობამ 2026–2027 სასწავლო წლისთვის სახელმწიფო უნივერსიტეტებში მისაღები სტუდენტების რაოდენობა განსაზღვრა, რის მიხედვითაც ბაკალავრიატისა და ერთსაფეხურიან პროგრამებზე ჯამურად 21 574, ხოლო მაგისტრატურაზე 3 335 სტუდენტის მიღებაა დაგეგმილი. შესაბამისი ცვლილებები 2026 წლის 26 თებერვლით დათარიღებული დოკუმენტით შევიდა მთავრობის 12 იანვრის დადგენილებაში და ეხება როგორც ერთიანი ეროვნული გამოცდებით, ასევე გამოცდების გარეშე ჩარიცხვის წესს.
მოვლენების აღწერა
მთავრობის განახლებული დოკუმენტი განსაზღვრავს 2026–2027 სასწავლო წლისთვის სახელმწიფო უნივერსიტეტებში მისაღებ სტუდენტთა ზუსტ რაოდენობას თითოეული პროგრამისა და კურიკულუმის მიხედვით. ცვლილებები შევიდა დადგენილებაში, რომელიც არეგულირებს სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში სტუდენტთა მიღებას ერთიანი ეროვნული და სამაგისტრო გამოცდების გზით, ასევე შესაბამისი გამონაკლისი წესებით.
დოკუმენტის თანახმად, ბაკალავრიატისა და ერთსაფეხურიანი პროგრამებისთვის განისაზღვრა 21 574 ადგილი, ხოლო მაგისტრატურისთვის — 3 335 ადგილი. უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებები ვალდებული არიან ჩარიცხვის შესახებ ბრძანება გამოსცენ არაუგვიანეს 2026 წლის 1 ოქტომბრისა და ორი სამუშაო დღის ვადაში ინფორმაცია ასახონ უმაღლესი განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემაში.
დადგენილება ასევე ითვალისწინებს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისა და მოქალაქეობის არმქონე პირების მიღების შესაძლებლობას. მათი რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს კონკრეტული უნივერსიტეტისათვის ავტორიზაციის საბჭოს მიერ განსაზღვრული სტუდენტთა ადგილების ზღვრული რაოდენობის 5 პროცენტს.
კონტექსტი და ფონი
სტუდენტთა მიღების რაოდენობის განსაზღვრა წარმოადგენს განათლების სისტემის დაგეგმვის მნიშვნელოვან ნაწილს. კვოტების დადგენა ემყარება როგორც შრომის ბაზრის მოთხოვნებს, ისე უნივერსიტეტების ინფრასტრუქტურულ და აკადემიურ შესაძლებლობებს.
ბოლო წლებში საქართველოში განსაკუთრებული ინტერესი ფიქსირდება ბიზნესის ადმინისტრირების, სამართლის, მედიცინისა და ტექნიკური მიმართულებების მიმართ. სახელმწიფოს მიერ განსაზღვრული ადგილების რაოდენობა ასახავს როგორც მოთხოვნას, ისე არსებული რესურსების განაწილებას.
განათლების სფეროში სახელმწიფო რეგულაცია მიზნად ისახავს ხარისხის უზრუნველყოფას და სტუდენტთა რაოდენობის შესაბამისობას აკადემიურ სტანდარტებთან.
დეტალები და ფაქტები
2026–2027 სასწავლო წელს საბაკალავრო პროგრამებზე ყველაზე მეტი სტუდენტი ჩაირიცხება შემდეგ მიმართულებებზე:
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირებაზე — 1 765 სტუდენტი;
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამართალზე — 1 130 სტუდენტი;
თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში დიპლომირებული მედიკოსის პროგრამაზე — 900 სტუდენტი;
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ტურიზმზე — 360 სტუდენტი;
ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიაში საზღვაო ნავიგაციაზე — 450 სტუდენტი;
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ეკონომიკაზე — 320 სტუდენტი;
აკაკი წერეთლის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირებაზე — 310 სტუდენტი;
საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში მშენებლობაზე — 310 სტუდენტი;
საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ენერგეტიკა და ელექტროინჟინერიაზე — 310 სტუდენტი;
საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში კომპიუტერულ მეცნიერებაზე — 300 სტუდენტი;
ასევე 300 სტუდენტი ჩაირიცხება ქართულ ფილოლოგიაზე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
მონაცემებიდან ჩანს, რომ მოთხოვნა განსაკუთრებით მაღალია ეკონომიკურ, იურიდიულ და სამედიცინო მიმართულებებზე, ხოლო ტექნიკური და საინჟინრო სპეციალობები ასევე ინარჩუნებს მნიშვნელოვან წილს.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
სტუდენტთა კვოტების განსაზღვრა უმაღლეს განათლებაში გავრცელებული პრაქტიკაა როგორც ევროპაში, ისე სხვა რეგიონებში. ევროპის უმაღლესი განათლების სივრცეში სახელმწიფოები ხშირად არეგულირებენ ადგილების რაოდენობას სტრატეგიული დარგების, მაგალითად მედიცინისა და საინჟინრო მიმართულებების გასაძლიერებლად [1].
საერთაშორისო გამოცდილება მიუთითებს, რომ შრომის ბაზრის საჭიროებებთან შესაბამისი განათლების პოლიტიკა ხელს უწყობს უმუშევრობის შემცირებას და ეკონომიკური ზრდის სტიმულირებას [2]. ამ კონტექსტში სტუდენტთა მიღების რაოდენობის განსაზღვრა წარმოადგენს გრძელვადიანი დაგეგმვის ინსტრუმენტს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის 2026–2027 სასწავლო წლის კვოტების განსაზღვრა მნიშვნელოვან ნაბიჯს წარმოადგენს უმაღლესი განათლების სექტორის სტაბილური ფუნქციონირების უზრუნველსაყოფად. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ტექნიკური და საინჟინრო სპეციალობების მიმართ გაზრდილი ადგილები, რაც შეიძლება მიუთითებდეს სახელმწიფოს ინტერესზე ეკონომიკის ინფრასტრუქტურული და ტექნოლოგიური მიმართულებების გაძლიერებისკენ.
უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მიღების 5-პროცენტიანი ზღვარი უნივერსიტეტებისთვის დამატებით შესაძლებლობას ქმნის საერთაშორისოიზაციის მიმართულებით, თუმცა იგი მკაცრად არის შეზღუდული ავტორიზაციის საბჭოს მიერ განსაზღვრული ადგილების ფარგლებში.
უმაღლესი განათლების სფეროს სიახლეები და ანალიტიკური მასალები ხელმისაწვდომია პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც რეგულარულად ქვეყნდება განათლების პოლიტიკასთან დაკავშირებული ოფიციალური ინფორმაცია.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
მთავრობის მიერ განსაზღვრული 2026–2027 სასწავლო წლის კვოტები აჩვენებს, რომ ბაკალავრიატისა და ერთსაფეხურიანი პროგრამების მიმართ მოთხოვნა კვლავ მაღალია, განსაკუთრებით ბიზნესის ადმინისტრირების, სამართლისა და მედიცინის მიმართულებით. ტექნიკური და საინჟინრო სპეციალობების ადგილების მოცულობა მიუთითებს ამ სფეროების სტრატეგიულ მნიშვნელობაზე.
სტუდენტთა რაოდენობის განსაზღვრა წარმოადგენს განათლების სისტემის დაგეგმვის ინსტრუმენტს, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს როგორც აკადემიურ რესურსებს, ისე შრომის ბაზრის საჭიროებებს. მომდევნო ეტაპზე ყურადღება მიექცევა ჩარიცხვის პროცესის ადმინისტრირებასა და განსაზღვრული ვადების დაცვას.
წყაროები
- European Commission. European Higher Education Area and Bologna Process. Brussels: European Commission; 2023. ხელმისაწვდომია: https://education.ec.europa.eu/education-levels/higher-education
- Organisation for Economic Co-operation and Development. Education at a Glance 2023. Paris: OECD; 2023. ხელმისაწვდომია: https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/
