როგორ მოქმედებს მრისხანება და სტრესი თქვენს ორგანიზმზე – წამიდან საათამდე!
📌 პროფესორი გიორგი ფხაკაძე
მოგჩვენებიათ, თითქოს გაბრაზების შემდეგ სხეული თითქოს „ცხელი ზამბარაა“ და დიდხანს ვერ მშვიდდება?
ეს არ არის მხოლოდ ემოციური განცდა – სტრესი და აგრესია თქვენს ორგანიზმში რეალურ, ფიზიკურ ცვლილებებს იწვევს, და ეს ცვლილებები საათობით გრძელდება!
მოდით, ვნახოთ, რა ხდება სხეულში გაბრაზების შემდეგ:
0–1 წუთი:
ტვინი რთავს “მებრძოლი თუ გაქცევის” რეჟიმს.
ადრენალინი აიჭრება სისხლში, გული ჩქარდება.
1–10 წუთი:
გულმკერდი იძაბება, სუნთქვა ღრმავდება, კუნთები მტკიცდება.
კორტიზოლი – სტრესის ჰორმონი – იმატებს.
საჭმლის მონელება ჩერდება.
10 წუთი–1 საათი:
ჰორმონები ჯერ კიდევ აქტიურია – იწყება გადაღლა და გონებრივი დაბინდვა.
შეიძლება შეგიმცირდეთ ყურადღების კონცენტრაცია.
1–3 საათი:
შეიძლება დაირღვეს სისხლში შაქრის ბალანსი.
დასუსტდეს იმუნური სისტემა.
ორგანიზმში გრძელდება დაძაბულობა.
3–7 საათი:
ზრდის ანთებით პროცესებს.
ჩნდება მადა ტკბილეულზე, ცხიმიანზე ან მარილიანზე.
შეიძლება გამოიწვიოს ემოციური რყევები – „განწყობის ატრაქციონი“.
7–10 საათი:
თუ ორგანიზმმა ვერ მოასწრო დამშვიდება – ძილი ირღვევა.
შფოთვა და დაძაბულობა გრძელდება.
🗣 პროფესორ გიორგი ფხაკაძის რეკომენდაციები – როგორ დავეხმაროთ ჩვენს თავს სტრესის შემდეგ:
1. ისუნთქეთ ღრმად და დამშვიდდით ფიზიკურად – რამდენიმე ღრმა ჩასუნთქვა და ამოსუნთქვა ნამდვილად ამცირებს კორტიზოლს.
2. სათანადო კვება – მიირთვით თბილი, სრულფასოვანი საკვები (ბოსტნეული, ბოჭკოვანი, რთული ნახშირწყლები), რათა არ მოხდეს სისხლში შაქრის რყევა.
3. ფიზიკური აქტივობა – სწრაფი სეირნობა ან მსუბუქი ვარჯიში ეხმარება სხეულს ადრენალინის “გამოწურვაში”.
4. იძინეთ მშვიდ გარემოში – სტრესის შემდეგ ძილი არის ყველაზე ძლიერი “მკურნალი”.
5. ელაპარაკეთ ახლობლებს – ემოციური გადმოცემა ამცირებს შიგნით დაგროვილ წნევას.
დასკვნა:
სტრესი დროებითია, მაგრამ მისგან მიყენებული ზიანი – ხანგრძლივი.
გაბრაზების შემდეგ ორგანიზმს სჭირდება აღდგენა, თორემ ეს პროცესი შესაძლოა გადაიზარდოს ქრონიკულ დაღლილობასა და ჯანმრთელობის პრობლემებში.
გიყვარდეთ თავი – მიხედეთ როგორც ემოციურ, ისე ფიზიკურ მდგომარეობას!
📌 წყაროები:
🔹 Neuroscience News – What Happens Inside Your Body After an Angry Outburst or High-Stress Event
https://neurosciencenews.com/immune-il17-anxiety-28559/
➡️ გაიგეთ მეტი:
შენი ექიმი – სანდო გზამკვლევი ჯანმრთელობისთვის:
https://www.sheniekimi.ge
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე,
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე და საერთაშორისო ჯანდაცვის აღიარებული ექსპერტი; მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO) ექსპერტი; Relief International-ის მმართველი საბჭოს დირექტორი; გაეროს გენერალური მდივნის ყოფილი მრჩეველი; 25 წელზე მეტი გამოცდილებით – როგორც საქართველოში, ასევე მსოფლიოს მასშტაბით.
