ჰემოგლობინის დონის ასამაღლებლად რეკომენდებული საკვები პროდუქტები და ტრადიციული საშუალებები
ორგანიზმში ჰემოგლობინის დონის შენარჩუნება ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორია, რადგან ჰემოგლობინი პასუხისმგებელია სისხლში ჟანგბადის გადატანაზე. სწორედ ამიტომ კვების რაციონში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა იმ პროდუქტებს, რომლებიც რკინით არის მდიდარი.
რკინა გვხვდება როგორც მცენარეულ, ისე ცხოველური წარმოშობის საკვებში, თუმცა მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინება, რომ მცენარეული წარმოშობის რკინა ორგანიზმის მიერ შედარებით რთულად შეითვისება. ამ მიზეზით, სპეციალისტები ხშირად აღნიშნავენ, რომ ცხოველური პროდუქტები, განსაკუთრებით ხორცი და ღვიძლი, ამ ელემენტის მნიშვნელოვანი წყაროა, რადგან ისინი შეიცავს ცილებსაც, რომლებიც მის ათვისებას უწყობს ხელს.
საკვების თემაზე მეტი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ მასალებს, როგორიცაა ჯანსაღი კვების ძირითადი პრინციპები და ყოველდღიური რაციონის დაგეგმვა, სადაც განხილულია კვებითი ბალანსის მნიშვნელობა.
ქვემოთ წარმოდგენილია რამდენიმე საკვები პროდუქტი და ტრადიციული საშუალება, რომლებიც ხშირად გამოიყენება ჰემოგლობინის დაბალი მაჩვენებლის დროს კვების რაციონის გამდიდრების მიზნით.
სტაფილოს წვენი
სტაფილო ფართოდ გამოიყენება ყოველდღიურ კვებაში და მისგან დამზადებული ახალი წვენი პოპულარულია როგორც შინაური სასმელი. რეკომენდებულია კვირაში დაახლოებით 3–4 ჭიქა ახლად გამოწურული სტაფილოს წვენის მიღება.
სტაფილოს წვენი კარგად ერწყმის სხვა ბოსტნეულის ან ხილის წვენებსაც. ამ თემასთან დაკავშირებული სხვა პროდუქტების შესახებ შეგიძლიათ გაეცნოთ მასალას: ბოსტნეულის წვენების მომზადების სხვადასხვა მეთოდი.
სეზონური კენკრა – მარწყვი, ჟოლო და ბროწეული
სეზონური ხილი მნიშვნელოვანი ნაწილია ტრადიციული კვების კულტურისა. ახალი მარწყვი, ჟოლო და ბროწეული ხშირად მოიხმარება როგორც ცალკე, ასევე დესერტებში, სალათებსა და სასმელებში.
სასურველია სეზონის პერიოდში მათი მიღება რაციონში შედიოდეს რეგულარულად. ხილის გამოყენების მრავალფეროვან გზებს შეგიძლიათ გაეცნოთ სტატიაში: ხილის დესერტების მომზადების ტრადიციული და თანამედროვე მეთოდები.
ჭარხალი
ჭარხალი ქართულ სამზარეულოშიც ხშირად გამოიყენება. მისი მოხმარება შესაძლებელია როგორც გახეხილი ბოსტნეულის სახით სალათებში, ასევე წვენის ფორმით.
ბოსტნეულის გამოყენების შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ მასალა: ჭარხლის სალათების მრავალფეროვანი რეცეპტები.
ასკილის ჩაი თაფლით
ასკილის ნაყოფისგან დამზადებული ჩაი ტრადიციულ სასმელად მიიჩნევა. მას ხშირად ამზადებენ თაფლის დამატებით, რაც სასმელს უფრო არომატულსა და სასიამოვნოს ხდის.
ცხელი სასმელების შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ გაეცნოთ სტატიას: ტრადიციული მცენარეული ჩაიების მომზადების კულტურა.
ბალახეულის ნაყენი
ბალახეულისგან დამზადებული ნაყენები ქართულ ხალხურ პრაქტიკაში დიდი ხანია გამოიყენება. ერთ-ერთი გავრცელებული ნარევი მოიცავს შემდეგ მცენარეებს:
გვირილა
ჭინჭარი
მაყვლის ფოთლები
მათი მშრალი ნარევი უნდა დაასხათ მდუღარე წყალს და დააყენოთ გარკვეული დროით. მიღებული ნაყენი სვამენ დღეში სამჯერ, თითო ჭიქის ოდენობით.
ნიგვზისა და ჩირების ნარევი თაფლით
ერთ-ერთი ცნობილი შინაური ნარევი მზადდება ნიგვზის, სხვადასხვა ჩირისა და თაფლისგან. მსგავსი კომბინაცია ქართულ ოჯახებში ხშირად გამოიყენება როგორც ენერგეტიკული და გემრიელი დანამატი ყოველდღიურ რაციონში.
ნიგვზის გამოყენების სხვადასხვა გზაზე შეგიძლიათ წაიკითხოთ მასალაში: ნიგვზიანი დესერტების ტრადიცია ქართულ სამზარეულოში.
ხორცი და ღვიძლი
საქონლისა და ხბოს ხორცი, ასევე ღვიძლი, ტრადიციულად განიხილება როგორც მნიშვნელოვანი საკვები პროდუქტი მათთვის, ვისაც ჰემოგლობინის დაბალი მაჩვენებელი აქვს.
ეს პროდუქტები შეიცავს რკინას და ცილებს, რომლებიც ორგანიზმში მნიშვნელოვანი კვებითი ელემენტების მიღებას უზრუნველყოფს.
წიწიბურა
წიწიბურა პატარა მარცვლოვანი კულტურაა, რომელიც მრავალი ქვეყნის სამზარეულოში ფართოდ გამოიყენება. იგი შეიძლება მომზადდეს როგორც გარნირი, ფაფა ან სხვადასხვა კერძის კომპონენტი.
მისი დამატება ყოველდღიურ რაციონში ხშირად რეკომენდებულია ბალანსირებული კვების ერთ-ერთ ელემენტად.
შეჯამება
ჰემოგლობინის დონის შესანარჩუნებლად მნიშვნელოვანია მრავალფეროვანი კვება, რომელიც მოიცავს როგორც მცენარეულ, ისე ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებს. სტაფილოს წვენი, სეზონური კენკრა, ჭარხალი, ასკილის ჩაი, მცენარეული ნაყენები, ნიგვზისა და ჩირების ნარევი, ხორცი და წიწიბურა წარმოადგენს იმ საკვებს, რომელიც ხშირად გამოიყენება ყოველდღიურ რაციონში ამ მიზნისთვის.
საკვების მრავალფეროვნება და სეზონური პროდუქტების გამოყენება მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სრულფასოვანი კვების კულტურის ჩამოყალიბებაში.
წყაროები
McGee H. On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen. New York: Scribner; 2004.
Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Iron. Washington DC: National Academies Press; 2001.
FAO. Human Nutrition in the Developing World. Rome: Food and Agriculture Organization; 1997.
Whitney E, Rolfes SR. Understanding Nutrition. 15th ed. Boston: Cengage Learning; 2019
