რა უნდა ვიცოდეთ ფიბრომის შესახებ?
საშვილოსნოს ფიბრომა არის კეთილთვისებიანი სიმსივნე. დაუჯერებელია, მაგრამ ყოველი 4 ქალიდან 3 მაინც აქვს ფიბრომა, თუმცა მხოლოდ მათ ნახევართან არის დიაგნოსტირებული ეს დაავადება. საშვილოსნოს ფიბრომის ზომა შესაძლოა რამდენიმე მილიმეტრიდან 20 სმ-საც აჭარბებდნენ. შესაძლოა მხოლოდ ერთელი კვანძის სახით იყოს წარმოდგენილი ან იყოს მრავლობითი.
ლოკაციის მიხედვით განარჩევენ:
1. ინტრამურული – ფიბრომა იზრდება საშვილოსნოს კედლის სისქეშ.
2. სუბსეროზული – ფიბრომა იზრდება საშვილოსნოს კედლის გარეთა ზედაპირზე;
3. სუბმუკოზური – ფიბრომა იზრდება საშვილოსნოს შიდა შრიდან და მდებარეობს საშვილოსნოს ღრუში;
რა იწვევს საშვილოსნოს ფიბრომას?
ფიბრომა ძირითადად არის ჰორმონდამოკიდებული კეთილთვისებიანი სიმსივნე და ძირითადად ვითარდება ქალებში, რომლებსაც აქვთ ესტროგენის მაღალი დონე.
რისკის ქვეშ არიან ქალები, რომლებსაც პატარა ასაკში დაეწყოთ მენსტრუაცია, არ ქონიათ ორსულობა ცხოვრების მანძილზე და აქვთ სხეულის ჭარბი მასა.
გარკვეული ფაქტორები ასევე გავლენას ახდენენ ამ დაავადების განვითარებაზე, როგორიცაა უძრავი ცხოვრების წესი, სტრესი, ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება, მაღალი არტერიული წნევა, დიაბეტი. დიეტა ასევე თამაშობს დიდ როლს: კვლევებით დადგენილია, რომ ქალები რომლებიც დიდი რაოდენობით ციტრუსებს მოიხმარენ ფიბრომა იშვიათად აქვთ; ასევე რძის პროდუქტების მომხმარებლებს იშვიათად უვითარდებათ. D და A ვიტამინის დეფიციტი ზრდის რისკს და ქალები, რომლებიც დიდი რაოდენობით მოიხმარენ წითელ ხორცს მაღალი რისკი აქვთ ფიბრომის.
სიმპტომები:
ხშირ შემთხვევაში საშვილოსნოს ფიბრომას სიმპტომები არ აქვს, მაგრამ ზოგჯერ კვანძი იმდენად დიდი იზრდება იწვევს ტკივილს მენჯის ღრუში და ჭარბი რაოდნეობით მენსტრუალურ სისხლდენას.
1. ჭარბი მენსტრუაცია;
2. სისხლიანი გამონადენი მენსტრუაციათა შორის პერიოდში;
3. მუცლის, მენჯის და ზურგის არეში ტკივილი;
4. ხშირი შარდვა;
5. მტკივნეული მენსტრუაცია;
6. ტკივილი სქესობრივი კავშირის დროს;
7. ანემია;
დიაგნოსტიკა
ყველაზე ხშირად ფიბრომის დიაგნოსტიკა ხდება ტრანსვაგინალური ექოსკოპიის დროს. ასევე შესაძლებელია დიაგნოსტირება მოხდეს ჰისტეროსკოპიის და MRI-ის დროს
შეუძლია თუ არა ფიბრომას გამოიწვიოს უშვილობა?
დიახ შეუძლია. ასევე შესაძლებელია ორსულობის შეწყვეტის(თვითნებითი აბორტის) მიზეზი გახდეს.
მკურნალობა:
მკურნალობა დამოკიდებულია ფიბროიდების ზომაზე, რაოდენობაზე, პავიენტის ასაკზე, სიმპტომების არსებობაზე, რეპროდუქციულ გეგმებზე,
ცხოვრების სტილის შეცვლა – ვარჯიში, ნაკლები სტრესი, სწორი კვება (ნაკლები წითელი ხორცი, ალკოჰოლი), ჭარბი წონის სემტხვევაში წონის დაკლება.
მედიკამენტური მკურნალობა – ეს მედიკამენტები ძირითადად არეგულირებენ სასქესო ჰორმონების დონეს:
– გონადოტროპინ-რილიზინგ ჰორმონის აგონისტები იწვევენ ესტროგენისა და პროგესტერონის დონის ვარდნას;
– გონადოტროპინ-რილიზინგ ჰორმონის ანტაგოინისტები, რომლებიც აჩერებენ FSH და LHის პროდუქციას
– სელექტიური პროგესტერონის რეცეპტორზე მოქმედი საშუალებები, რომლებიც ბლოკავენ პროგესტერონის რეცეპტორებს.
ასევე მკურნალობის პროცესში ფართოდ გამოიყენება კომბინირებული ორალური კონტრაცეპტივები, პროგესტერონის შემცველი სპირალი, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები.
ქირურგიული მკურნალობა
– მიომექტომია – უშუალოდ ფიბრომული კვანძის მოკვეთა ლაპაროტომიით ან ლაპაროსკოპიული მეთოდით
– ჰისტერექტომია – მთლიანი სასვილოსნოს ამოკვეთა დანამატებთან ერთად ან მის გარეშე.
ექიმი გივი მალიაშვილი
