აზერბაიჯანის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა განაცხადა, რომ ქვეყნის ტერიტორიაზე დაგეგმილი ტერორისტული ქმედებები გამოავლინა და აღკვეთა. ოფიციალური ინფორმაციით, საქმე ეხება გეგმებს, რომლებიც ირანის „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან“ არის დაკავშირებული. უწყების ცნობით, სპეცსამსახურებმა ამოიღეს რამდენიმე ასაფეთქებელი მოწყობილობა და დააკავეს რამდენიმე პირი, რომლებიც სავარაუდოდ მონაწილეობდნენ ტერორისტული მოქმედებების მომზადებაში.
მოვლენების აღწერა
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით, ქვეყნის ტერიტორიაზე დაგეგმილი ტერორისტული აქტები დროულად იქნა გამოვლენილი და აღკვეთილი. უწყების განცხადების მიხედვით, გამოძიებამ აჩვენა, რომ ტერორისტული გეგმა ირანის „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ მიერ იყო შემუშავებული.
გავრცელებული ინფორმაციით, პოტენციურ სამიზნეებს შორის სახელდება ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი, ბაქოში მდებარე ისრაელის საელჩო და აშკენაზი ებრაელების სინაგოგა. უსაფრთხოების სამსახურის ცნობით, ოპერატიული ღონისძიებების შედეგად ამოღებულია სამი ასაფეთქებელი მოწყობილობა.
როგორც Report -ი იუწყება:
ადგილობრივი მედიის ცნობით, გამოძიების ფარგლებში დადგინდა, რომ რამდენიმე პირი ცდილობდა ასაფეთქებელი ნივთიერებების უკანონოდ შეტანას აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. ერთ-ერთ კონტეინერში, შიხოვის დასახლების მიმდებარე ტერიტორიაზე, აღმოჩენილი იქნა დაახლოებით 7 კილოგრამზე მეტი C-4 ტიპის ასაფეთქებელი ნივთიერება.
კონტექსტი და ფონი
აზერბაიჯანი სამხრეთ კავკასიის რეგიონში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სტრატეგიული და ენერგეტიკული ცენტრი არის. ქვეყნის ტერიტორიაზე გადის საერთაშორისო მნიშვნელობის ინფრასტრუქტურული პროექტები, მათ შორის ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი, რომელიც კასპიის ზღვის რეგიონიდან ენერგორესურსების ტრანსპორტირების მნიშვნელოვან მარშრუტს წარმოადგენს.
ასეთი ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოება განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს, რადგან იგი არა მხოლოდ ეროვნული ეკონომიკის, არამედ რეგიონული ენერგეტიკული უსაფრთხოების ნაწილიც არის.
რეგიონში არსებული პოლიტიკური და უსაფრთხოების გარემო ხშირად იწვევს უსაფრთხოების ზომების გაძლიერებას. ტერორიზმის შესაძლო საფრთხე განსაკუთრებით სერიოზულად განიხილება მაშინ, როდესაც საქმე ეხება ენერგეტიკულ ობიექტებსა და დიპლომატიურ წარმომადგენლობებს.
დეტალები და ფაქტები
ადგილობრივი საინფორმაციო სააგენტო Report-ის ინფორმაციით, გამოძიების პროცესში დადგინდა, რომ ირანის მოქალაქეები დაუკავშირდნენ აზერბაიჯანის მოქალაქეს და ორგანიზება გაუწიეს ასაფეთქებელი მოწყობილობების ქვეყანაში შეტანას.
გამოძიების მონაცემებით, კონტეინერში აღმოჩენილი იყო დაახლოებით 7 კილოგრამი და 730 გრამი C-4 ტიპის ასაფეთქებელი ნივთიერება. ასევე აღმოჩენილი იქნა კიდევ ორი დისტანციურად მართვადი ასაფეთქებელი მოწყობილობა, რომლებიც სხვადასხვა ადგილზე იყო დამალული.
გარდა ამისა, გარადაღის რაიონში სამართალდამცავებმა კიდევ ერთი ასაფეთქებელი მოწყობილობა აღმოაჩინეს, რომლის წონა დაახლოებით 1280 გრამს შეადგენდა და მოქმედების რადიუსი 250-300 მეტრს აღწევდა.
უსაფრთხოების სამსახურის ინფორმაციით, გამოძიებამ ასევე დაადგინა, რომ ტერორისტული გეგმის ფარგლებში იგეგმებოდა თავდასხმა აზერბაიჯანის ერთ-ერთ საზოგადო მოღვაწეზე. ამისთვის ადგილობრივ პირებს დაევალათ სამიზნის სამუშაო ადგილის ფოტო და ვიდეომასალის შეგროვება, ასევე იარაღისა და სატრანსპორტო საშუალების შეძენა.
დაკავებულთა შორის სახელდება აზერბაიჯანის მოქალაქეები: ტარხან გულიევი, ნიჟატ აგაევი, ასად აბდულაევი და რაშად რუსტამოვი.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
სამხრეთ კავკასია საერთაშორისო პოლიტიკისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი რეგიონია. აქ გადის რამდენიმე მსხვილი ენერგეტიკული დერეფანი, რომლებიც ევროპასა და აზიას ერთმანეთთან აკავშირებს.
საერთაშორისო პრაქტიკაში სტრატეგიული ინფრასტრუქტურის დაცვა ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად მიიჩნევა. სხვადასხვა ქვეყანა განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ენერგეტიკული ობიექტების, დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და რელიგიური დაწესებულებების უსაფრთხოებას.
ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლა ასევე წარმოადგენს საერთაშორისო თანამშრომლობის მნიშვნელოვან მიმართულებას, სადაც სახელმწიფოები ერთმანეთს ინფორმაციის გაცვლითა და ერთობლივი ოპერაციებით ეხმარებიან.
საქართველოს კონტექსტი
ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის ნავთობსადენი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ენერგეტიკული პროექტია სამხრეთ კავკასიაში. იგი აზერბაიჯანის ნავთობის ტრანსპორტირებას უზრუნველყოფს საქართველოს გავლით თურქეთის ხმელთაშუა ზღვის პორტამდე.
ამ ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოება მნიშვნელოვანია როგორც აზერბაიჯანისთვის, ისე საქართველოსთვის. პროექტი რეგიონული ეკონომიკური თანამშრომლობისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების ერთ-ერთი ძირითადი ელემენტია.
რეგიონში განვითარებული მოვლენები ხშირად აისახება სამხრეთ კავკასიის უსაფრთხოების გარემოზე. მსგავსი საკითხები რეგულარულად განიხილება ქართულ საინფორმაციო სივრცეშიც, მათ შორის პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
აზერბაიჯანის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის განცხადებით, ქვეყნის ტერიტორიაზე დაგეგმილი ტერორისტული მოქმედებები დროულად იქნა გამოვლენილი და აღკვეთილი. ოფიციალური ინფორმაციით, გამოძიების შედეგად ამოღებულია ასაფეთქებელი მოწყობილობები და დაკავებულია რამდენიმე პირი.
მომხდარი კიდევ ერთხელ მიუთითებს რეგიონში უსაფრთხოების მნიშვნელობაზე, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც სამხრეთ კავკასია მნიშვნელოვანი ენერგეტიკული და სატრანზიტო დერეფანია.
წყაროები
[1] Azerbaijan State Security Service – ოფიციალური განცხადება
https://www.ssg.gov.az
[2] Report News Agency – ინფორმაცია ტერორისტული გეგმის გამოვლენის შესახებ
https://report.az
[3] BP – Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline Project
https://www.bp.com
