საქართველოში მოქმედმა მართლმადიდებელი ეკლესიის წარმომადგენელმა საზოგადოებრივ სივრცეში განმარტა, რომ ეკლესიურ სამართალში არ არსებობს ცნება „საეკლესიო განქორწინება“ და ეკლესია ვერ აუქმებს ერთხელ აღსრულებულ ჯვრისწერას, თუმცა განსაკუთრებულ შემთხვევებში შესაძლებელია მეორე ან მესამე ქორწინებაზე კურთხევის გაცემა მოქმედი მღვდელმთავრის გადაწყვეტილებით, რაც საკითხს როგორც რელიგიურ, ისე სოციალურ კონტექსტში მნიშვნელოვანს ხდის.
მოვლენების აღწერა
სასულიერო პირის განმარტებით, ეკლესიური სწავლებით ჯვრისწერა განიხილება როგორც საიდუმლო, რომლის დროსაც ქალი და კაცი ერთიანდებიან და ეს კავშირი ეკლესიის მხრიდან ვერ გაუქმდება. მღვდელმა აღნიშნა, რომ ბიბლიური პრინციპის მიხედვით „რაც ღმერთმა შეაერთა, კაცმა ნუ განაშოროს“, რაც ნიშნავს, რომ ეკლესია ვერ „შლის“ ქორწინებას, მიუხედავად იმისა, თუ რა სამართლებრივი სტატუსი აქვს ურთიერთობას სახელმწიფო კანონმდებლობის მიხედვით.
მისი თქმით, ეკლესიაში არ არსებობს ოფიციალური პროცედურა, რომელიც შეესაბამება სამოქალაქო განქორწინებას. ამის ნაცვლად, არსებობს მექანიზმი, მღვდელმთავარი კონკრეტულ შემთხვევებში იძლევა ნებართვას მომდევნო ქორწინებაზე, რაც პრაქტიკაში აღიქმება როგორც მეორე ან მესამე ჯვრისწერის დაშვება.
კონტექსტი და ფონი
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია მოქმედებს კანონიკური სამართლისა და ეკლესიური ტრადიციის ფარგლებში, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ჩამოყალიბდა. ამ ტრადიციის მიხედვით, ქორწინება არის არა მხოლოდ იურიდიული, არამედ სულიერი კავშირი, რომელსაც ეკლესია განიხილავს როგორც შეუქცევადს.
სოციალური თვალსაზრისით, საქართველოში მაღალია სამოქალაქო განქორწინებების მაჩვენებელი, რაც ხშირად აჩენს კითხვებს იმის შესახებ, როგორ უკავშირდება ერთმანეთს სახელმწიფო სამართალი და ეკლესიური პრაქტიკა. მრავალი მორწმუნისთვის მნიშვნელოვანია იმის ცოდნა, აქვთ თუ არა მათ ეკლესიაში მეორე ქორწინების შესაძლებლობა და რა პირობებში ხდება ეს.
დეტალები და ფაქტები
მღვდლის განმარტებით, თუ ადამიანი გადაწყვეტს მეორედ ჯვრისწერას, პირველ რიგში აუცილებელია სახელმწიფოს მიერ გაცემული განქორწინების ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ წყვილი აღარ არის კანონიერ ქორწინებაში. ამის შემდეგ ისინი უნდა მიმართონ მოქმედ მღვდელმთავარს — ეპისკოპოსს, არქიეპისკოპოსს ან მიტროპოლიტს — და მოითხოვონ კურთხევა მეორე ქორწინებაზე.
ასევე აღინიშნა, რომ მეორე ჯვრისწერის დროს იკითხება განსხვავებული ლოცვები, რაც ეკლესიური პრაქტიკით გამოხატავს იმას, რომ მეორე ქორწინება არ არის იგივე რანგის, როგორც პირველი. კანონიკურად ეკლესიაში დაშვებულია მაქსიმუმ სამი ჯვრისწერა ადამიანის ცხოვრებაში. მეოთხე ქორწინება ეკლესიური წესით აღარ აღესრულება.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
მართლმადიდებელ ეკლესიებში, მათ შორის საბერძნეთში, სერბეთში, ბულგარეთსა და რუსეთში, მოქმედებს მსგავსი კანონიკური პრინციპი, რომლის მიხედვითაც ეკლესია არ აუქმებს ჯვრისწერას, მაგრამ გარკვეულ შემთხვევებში უშვებს მეორე და მესამე ქორწინებას ეპისკოპოსის კურთხევით. ეს პრაქტიკა ეფუძნება ეკლესიის კანონიკურ კრებულებსა და მსოფლიო კრებების გადაწყვეტილებებს, რომლებიც განსხვავებას აკეთებენ ქორწინების საიდუმლოს შეუქცევადობასა და პასტორალურ ეკონომიას შორის [1][2].
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია, რადგან მრავალი ადამიანი ცხოვრობს როგორც სამოქალაქო, ისე ეკლესიური წესით დაქორწინებული. ეკლესიის მიერ დადგენილი წესები პირდაპირ გავლენას ახდენს მათ რელიგიურ ცხოვრებაზე და ოჯახურ სტატუსზე. თემის გაშუქება საინფორმაციო პლატფორმებზე, როგორიცაა https://www.sheniambebi.ge, ეხმარება საზოგადოებას უკეთ გაიგოს ეკლესიური ნორმები და მათი პრაქტიკული შედეგები.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
სასულიერო პირის განცხადება ადასტურებს, რომ მართლმადიდებელი ეკლესიისთვის ქორწინება განიხილება როგორც სულიერი კავშირი, რომელიც ფორმალურად არ ექვემდებარება გაუქმებას, თუმცა პასტორალური პრაქტიკა ითვალისწინებს გამონაკლისებს, როდესაც შესაძლებელია მეორე ან მესამე ქორწინებაზე კურთხევის გაცემა. ეს განსხვავება ეკლესიურ და სამოქალაქო სამართალს შორის განაგრძობს მნიშვნელოვან როლს ოჯახური ცხოვრების რეგულირებაში და საზოგადოებრივ დისკუსიებში.
წყაროები
- Orthodox Church in America. Marriage, Divorce, and Remarriage. https://www.oca.org/questions/marriage/marriage-divorce-and-remarriage
- Ecumenical Patriarchate. The Sacrament of Marriage and Canon Law. https://www.patriarchate.org
