საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 2026 წლის 25 იანვარს გადაცემაში „იმედის კვირა“ განაცხადა, რომ მაღალი ფასების პრობლემის „გრძელვადიანი შედეგით“ გადასაჭრელად მთავრობა გეგმავს „ფასნამატის მიზეზების სიღრმისეულ კვლევას“ და ამის საფუძველზე გადაწყვეტის მოძებნას; მისივე თქმით, მოკლევადიანი ფასდაკლების ეფექტი გამორიცხული არ არის, თუმცა ის „ვერ იქნება გრძელვადიანი“ [1]. განცხადება გაკეთდა იმ ფონზე, როცა მთავრობის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, პრემიერის ხელმძღვანელობით შექმნილი საკოორდინაციო ფორმატები განიხილავს არა მხოლოდ სასურსათო პროდუქტების, არამედ მედიკამენტებისა და საწვავის ფასებთან დაკავშირებულ საკითხებსაც [2], [3].
მოვლენების აღწერა
გადაცემაში „იმედის კვირა“ ირაკლი კობახიძემ თქვა, რომ მთავრობას სურს „სიღრმისეულად გამოიკვლიოს ფასნამატის მიზეზები“ და „გრძელვადიანი გადაწყვეტა“ მოძებნოს მაღალი ფასების პრობლემისთვის [1]. პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, შესაძლებელია, რომ უკვე გაკეთებულმა განცხადებებმა გარკვეულ პროდუქტებზე ფასების დროებითი კლება გამოიწვია, თუმცა, მისი შეფასებით, ეს ტიპის ცვლილება სტაბილურ შედეგს ვერ უზრუნველყოფს [1].
იმავე ინტერვიუში პრემიერ-მინისტრმა მაღალი ფასების პრობლემის ხანგრძლივობაზე გაამახვილა ყურადღება და აღნიშნა, რომ ეს საკითხი, მისი თქმით, წლების განმავლობაში თან სდევდა ქვეყანას; მან მაგალითად მოიყვანა საკუთარი გამოცდილება, როცა გერმანიიდან დაბრუნების შემდეგ საქართველოში „იდენტურ პროდუქტებზე“ უფრო მაღალ ფასებს ხედავდა [1]. აღნიშნული ფრაგმენტი წამოდგენილია როგორც პირადი გამოცდილების აღწერა და არა სტატისტიკური შეფასება [1].
კონტექსტი და ფონი
ფასების თემა საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალურ სოციალურ-ეკონომიკურ საკითხად რჩება, რადგან ის პირდაპირ უკავშირდება ოჯახების დანახარჯებს, სურსათზე ხელმისაწვდომობას და ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ ხარჯებს, განსაკუთრებით მედიკამენტებზე. მთავრობის კომუნიკაციაში ბოლო პერიოდში გამოკვეთილია მიდგომა, რომ ფასების პრობლემის განხილვა არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ ერთ სექტორით და უნდა მოიცავდეს სხვადასხვა საქონელსა და მომსახურებას, მათ შორის საწვავსაც, რომელიც ტრანსპორტირებისა და ლოგისტიკის გავლით სხვა ფასებზეც აისახება [2].
ამ კონტექსტში, პრემიერ-მინისტრის ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა სასურსათო ფასებთან დაკავშირებული საკოორდინაციო მუშაობის ფორმატი, რომლის შესახებაც ინფორმაცია გავრცელდა მთავრობის ადმინისტრაციისა და საჯარო უწყებების არხებით [3]. მედიის ცნობით, პარალელურად განიხილება პარლამენტში სპეციალური კომისიის შექმნის შესაძლებლობაც, სადაც პროცესის ნაწილი საჯარო დისკუსიის ფორმატში წარიმართება [4]. ეს ქმნის მოლოდინს, რომ ხელისუფლება ცდილობს ფასების საკითხის გადატანას უფრო სისტემურ და ინსტიტუციურ ჩარჩოში.
პრემიერ-მინისტრის 25 იანვრის განცხადება სწორედ ამ პროცესის გაგრძელებად აღიქმება: აქცენტი კეთდება არა ერთჯერად ჩარევებზე, არამედ მიზეზების გამოკვლევასა და გრძელვადიან გადაწყვეტაზე [1].
დეტალები და ფაქტები
„იმედის კვირის“ ეთერში პრემიერ-მინისტრმა თქვა, რომ „გრძელვადიანი შედეგის მისაღწევად“ საჭიროა ფასნამატის მიზეზების სიღრმისეული შესწავლა და ამის საფუძველზე „გრძელვადიანი გადაწყვეტის“ მოძებნა [1]. ასევე აღნიშნა, რომ გარკვეულ პროდუქტებზე ფასების დროებითი კლება შესაძლოა უკვე დაწყებულიყო, თუმცა ეს სტაბილურ შედეგს ვერ უზრუნველყოფს [1].
მთავრობის ადმინისტრაციის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით, საკოორდინაციო მუშაობა ფასებთან დაკავშირებით გაფართოებულია და მოიცავს სასურსათო პროდუქტებთან ერთად მედიკამენტებსა და საწვავს [2]. ამ გადაწყვეტილების მიზნად სახელდება იმ საკითხების ერთ სივრცეში მოქცევა, რომლებიც მოსახლეობის ფართო ფენებისთვის ყოველდღიური ხარჯების მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს [2].
საკოორდინაციო ფორმატის ფარგლებში პრემიერ-მინისტრი შეხვედრებს მართავს სექტორის წარმომადგენლებთან. მაგალითად, 21 იანვარს საზოგადოებრივ მაუწყებელზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის თანახმად, კობახიძე საკოორდინაციო კომისიის სხდომაზე ქსელური მარკეტების წარმომადგენლებს შეხვდა და განაცხადა, რომ მიზანია „ფასების დაწევის“ გზებზე ერთობლივი მსჯელობა [3]. ეს ხაზს უსვამს, რომ ხელისუფლება პრობლემის ერთი ნაწილს ბაზრის მონაწილეებთან დიალოგისა და ინფორმაციის შეკრების გზით უყურებს.
ამასთან, საჯარო სივრცეში გამოჩნდა კონკრეტული რიცხვითი შეფასებებიც ფასნამატთან დაკავშირებით — მედიაში გავრცელებული ციტატებით, საკოორდინაციო მუშაობის ფარგლებში წინასწარი ანალიზი ეხებოდა „საზღვრიდან თარომდე“ ფასნამატის მასშტაბს [5]. ასეთი მონაცემები, თუ ოფიციალურად დადასტურდება და მეთოდოლოგიაც გახდება საჯარო, შესაძლოა დისკუსიის უფრო ფაქტობრივ საფუძვლად იქცეს, თუმცა ამ ეტაპზე სხვადასხვა წყაროში განსხვავებული ფორმით არის წარმოდგენილი [5].
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
მაღალი ფასების პრობლემა და ცხოვრების ღირებულება ბოლო წლებში ფართო საერთაშორისო დღის წესრიგშიც აქტუალური თემაა. მრავალი ქვეყანა იყენებს კომბინირებულ მიდგომებს: კონკურენციის მონიტორინგს, მიწოდების ჯაჭვის გამჭვირვალობის ზრდას, მიზნობრივ სოციალურ დახმარებებს და, რიგ შემთხვევებში, დროებით ადმინისტრაციულ ზომებსაც. საერთაშორისო გამოცდილება ხშირად მიუთითებს, რომ გრძელვადიანი შედეგისთვის მნიშვნელოვანია მიზეზების ზუსტად დადგენა: რა წილი მოდის ლოგისტიკაზე, საბითუმო/საცალო მარჟებზე, საგადასახადო ტვირთზე, იმპორტზე დამოკიდებულებაზე და ბაზრის კონცენტრაციაზე.
საქართველოს შემთხვევაში, მთავრობის კომუნიკაციაში ბოლო დღეებში ხაზგასმულია სწორედ „სიღრმისეული კვლევის“ და „გრძელვადიანი გადაწყვეტის“ საჭიროება [1], რაც საერთაშორისო პრაქტიკაში გავრცელებულ მიდგომას ემთხვევა: პრობლემის სისტემური ანალიზი, შემდეგ კი — ინსტრუმენტების შერჩევა.
საქართველოს კონტექსტი (თუ რელევანტურია)
პრემიერ-მინისტრის განცხადება პირდაპირ ეხება საქართველოს შიდა სოციალურ-ეკონომიკურ რეალობას, რადგან ფასები მოსახლეობის ყოველდღიურ კეთილდღეობაზე უშუალოდ მოქმედებს. ქვეყნის ბაზრის სტრუქტურაში მნიშვნელოვანი ფაქტორია იმპორტის მაღალი წილი მრავალ კატეგორიაში, რაც ფასებს უფრო მგრძნობიარეს ხდის გარე შოკებისადმი (გლობალური ფასები, ტრანსპორტირების ხარჯი, რეგიონული ლოგისტიკა). ამასთან, შიდა მიწოდების ჯაჭვში ფასის ზრდა შეიძლება უკავშირდებოდეს დისტრიბუციას, საცალო ქსელებს, კონკურენციის დონეს და სხვა ხარჯებს — სწორედ ამ „საზღვრიდან თარომდე“ მონაკვეთის კვლევის სურვილი დასახელდა საჯარო კომუნიკაციაში როგორც ერთ-ერთი მიმართულება [5].
მთავრობის ადმინისტრაციის ინფორმაციით, საკოორდინაციო მუშაობა მოიცავს მედიკამენტებისა და საწვავის ფასებსაც [2], რაც საქართველოსთვის განსაკუთრებით რელევანტურია: მედიკამენტებზე ხარჯი ხშირ შემთხვევაში ოჯახების ბიუჯეტში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე კომპონენტია, ხოლო საწვავის ფასი ტრანსპორტირებისა და მომსახურებების თვითღირებულებაზე გავლენით სხვა ფასებშიც გადადის.
ამ თემის საინფორმაციო გაშუქებისას მნიშვნელოვანია მკაფიო გამიჯვნა დადასტურებულ ფაქტებსა და შეფასებებს შორის. დადასტურებული ფაქტებია: პრემიერ-მინისტრმა 25 იანვარს „იმედის კვირის“ ეთერში თქვა, რომ მთავრობა გეგმავს ფასნამატის მიზეზების სიღრმისეულ კვლევას და გრძელვადიანი გადაწყვეტის მოძებნას [1]; ასევე დადასტურებულია, რომ მთავრობის საკოორდინაციო ფორმატი ფასებთან დაკავშირებით გაფართოებულია და მოიცავს რამდენიმე სექტორს [2], ხოლო 21 იანვარს საჯაროდ გაშუქდა შეხვედრა კომისიის ფორმატში ქსელური მარკეტების წარმომადგენლებთან [3]. საკითხის შემდგომი განვითარებების ქრონოლოგიური და წყაროზე დაფუძნებული გაშუქება, როგორც წესი, ხელმისაწვდომია https://www.sheniambebi.ge-ზე, სადაც მსგავსი თემები პერიოდულად განახლდება ოფიციალური განცხადებებისა და გადამოწმებადი ცნობების მიხედვით.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
25 იანვრის განცხადებაში პრემიერ-მინისტრმა ფასების შემცირების თემას დაუკავშირა ორი განსხვავებული ეფექტი: შესაძლო მოკლევადიანი ცვლილებები გარკვეულ პროდუქტებზე და მიზანი — გრძელვადიანი გადაწყვეტილება, რომელიც უნდა დაეფუძნოს ფასნამატის მიზეზების სიღრმისეულ კვლევას [1]. ეს მიდგომა, ფორმალურად, გულისხმობს პრობლემის „მიზეზობრივ რუკირებას“ და შემდეგ პოლიტიკის ინსტრუმენტების შერჩევას, თუმცა ამ ეტაპზე საჯაროდ არ არის წარმოდგენილი სრული მეთოდოლოგია, კონკრეტული ვადები ან დეტალური სამოქმედო გეგმა, რომელიც აჩვენებდა, როგორ გადაიქცევა კვლევა რეგულაციურ ან ეკონომიკურ გადაწყვეტილებად [1], [2].
მთავრობის ადმინისტრაციის მიერ გავრცელებული ცნობებით, საკოორდინაციო მუშაობის გაფართოება მედიკამენტებსა და საწვავზე მიუთითებს, რომ ხელისუფლება ფასების პრობლემას განიხილავს როგორც მრავალსექტორულ საკითხს, რომელსაც აქვს როგორც სოციალური, ისე ბაზრის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ასპექტები [2]. პროცესის შემდგომი მიმართულება დამოკიდებული იქნება იმაზე, გახდება თუ არა საჯარო კვლევის შედეგები, რა ფორმით წარიმართება დიალოგი სექტორის წარმომადგენლებთან და რა გადაწყვეტილებები ჩაითვლება გრძელვადიან ინსტრუმენტებად.
წყაროები
- Imedinews.ge. პრემიერი: არ გამოვრიცხავთ, რომ განცხადება შეიძლება გახდა გარკვეულ პროდუქტებზე ფასების კლების საფუძველი, თუმცა, გრძელვადიანი შედეგის მისაღწევად გვინდა გამოვიკვლიოთ ფასნამატის მიზეზები და გადაწყვეტა მოვუძებნოთ ამ პრობლემას [Internet]. 2026 Jan 25 [cited 2026 Jan 25]. Available from: https://imedinews.ge/ge/politika/421408/irakli-kobakhidze-mosakhleobis-parto-penas-bunebrivia-atsukhebs-aseve-magali-pasebi-medikamentebze-igive-ekheba-satsvavsats-gadavtskvitet-rom-komisiis-saqmianobis-parglebshi-movitsvat-agnishnuli-temebi
- საქართველოს მთავრობა (gov.ge). 2026 წლის … ინფორმაცია საკოორდინაციო კომისიის მუშაობის გაფართოების შესახებ (სასურსათო პროდუქცია, მედიკამენტები და საწვავი) [Internet]. 2026 Jan [cited 2026 Jan 25]. Available from: https://www.gov.ge/index.php?info_id=94853&lang_id=GEO&sec_id=625
- 1TV.ge. ირაკლი კობახიძე სასურსათო პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით მოქმედი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის სხდომაზე ქსელური მარკეტების წარმომადგენლებს შეხვდა [Internet]. 2026 Jan 21 [cited 2026 Jan 25]. Available from: https://1tv.ge/news/irakli-kobakhidze-sasursato-produqciis-fasebtan-dakavshirebit-moqmedi-samtavrobo-sakoordinacio-komisiis-skhdomaze-qseluri-marketebis-warmomadgenlebs-shekhvda/
- 1TV.ge. ირაკლი კობახიძე: ვფიქრობ, არსებობს სივრცე ფასების შემცირებისთვის… (პარლამენტში კომისიის შექმნის საკითხის ხსენებით) [Internet]. 2026 Jan [cited 2026 Jan 25]. Available from: https://1tv.ge/news/irakli-kobakhidze-vfiqrob-arsebobs-sivrce-fasebis-shemcirebistvis-seriozuli-samushaoa-amistvis-chasatarebeli-amashi-dagvekhmareba-parlamentic-aprilis-bolomde-es-procesi/
- Interpressnews.ge. ირაკლი კობახიძე: სურსათზე ფასნამატი 86%-ს შეადგენს… (წინასწარი შეფასებები „საზღვრიდან თარომდე“ ჯაჭვზე) [Internet]. 2026 Jan [cited 2026 Jan 25]. Available from: https://www.interpressnews.ge/ka/article/860114-irakli-kobaxize-sursatze-pasnamati-86-s-sheadgens-rashic-44-modis-distribuciaze-biznesi-tavisi-shexedulebisamebr-mokmedebs-rasac-bevri-dadebitia-akvs-tumca-shemodis-socialuri-paktori-biznesisa-da-mosaxleobis-interesebi-unda-dabalansdes/
