ლაგოდეხი: ისტორიის ნაკვალევზე ლაგოდეხი ერთ-ერთი უძველესი და გამორჩეული კუთხეა საქართველოში

ლაგოდეხი ერთ-ერთი უძველესი და გამორჩეული კუთხეა საქართველოში, რომელსაც საუკუნეების მანძილზე განსაკუთრებული როლი უთამაშია როგორც ბუნებრივ, ისე ისტორიულ ჭრილში.

ქართველი ისტორიკოსი ვახუშტი ბაგრატიონი ლაგოდეხის დაარსებას ქართლის მეფე არჩილს (668–718 წწ.) უკავშირებს. ლეგენდარული მეფის სახელს ეკუთვნის ლაკუასტის ციხის მშენებლობაც, რომლის ნაშთები დღესაც ჩანს ქალაქ ლაგოდეხში, ყაზბეგის ქუჩაზე.

დასახელება “ლაგოდეხი” დამკვიდრდა XIX საუკუნის დასაწყისში. როგორც ვარაუდობენ, ის მოდის ძველი ტოპონიმიდან „ლაგოეთი“, თუმცა ტერიტორიის უძველესი სახელი იყო „ლაკუასტი“, რაც სულხან-საბას მიხედვით ნიშნავს წყლიან ადგილს.

XVII საუკუნის დასაწყისში შაჰ აბას I-ის შემოსევებისა და შემდგომ ლეკიანობის შედეგად, რეგიონი ქართველებისგან დაცლილი აღმოჩნდა.

მხოლოდ XIX საუკუნიდან, რუსეთის იმპერიის მიერ კავკასიის დაპყრობის შემდეგ, აქ ხელახლა დაასახლეს ქართველები. XX საუკუნის დასაწყისში ილია ჭავჭავაძის მოწოდებით ლაგოდეხში გადმოსახლდნენ მოსახლეები კახეთიდან და დასავლეთ საქართველოდან.

ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში დაცულია 50-ზე მეტი არქეოლოგიური და კულტურული ძეგლი. მათ შორისაა:

ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალის ტერიტორიაზე მდებარეობს მაჭის ციხე, რომელიც VII საუკუნეში მეფე არჩილის ბრძანებით აიგო. ციხე მდინარე მაწიმისწყლისა და ბნელი ხევის შესართავთან დგას.

ლაგოდეხი დღესაც არის ჩვენი ქვეყნის ისტორიისა და ბუნების სინთეზის შთამბეჭდავი მაგალითი — ადგილი, სადაც მიწა, ტყე და ქვა საუკუნეების ისტორიას ყვება.