„სეტყვის ზომა და სიხშირე შესაძლოა გაიზარდოს“ — კლიმატის ცვლილება ახალ გამოწვევებს ქმნის
კლიმატის ცვლილებების ფონზე, ძლიერი სეტყვის შემთხვევები შესაძლოა გახშირდეს და სეტყვის მარცვლების ზომაც გაიზარდოს. სპეციალისტების შეფასებით, თბილისში და კახეთში დაფიქსირებული ძლიერი სეტყვა შესაძლოა სწორედ ამ გლობალური პროცესების ერთ-ერთი გამოვლინება იყოს.
ექსპერტის განმარტებით, კახეთში სეტყვა ახალი მოვლენა არ არის, თუმცა ამჯერად უჩვეულო იყო მისი ზომა.
„კლიმატის ცვლილებების ერთ-ერთი ინდიკატორია ის, რომ შესაძლოა გაიზარდოს როგორც სეტყვის სიხშირე, ისე მისი ზომა. კახეთში სეტყვა ყოველთვის მოდიოდა, მაგრამ ამ მასშტაბის სეტყვა პირადად არ მახსენდება. მსგავსი შემთხვევები უფრო ხშირად ტროპიკულ რეგიონებში ფიქსირდებოდა. შესაძლებელია, ეს უკავშირდებოდეს იმას, რომ მაღალი ტემპერატურის ზონები ჩრდილოეთისკენ ინაცვლებს, რის გამოც იზრდება ძლიერი სეტყვის წარმოქმნის ალბათობაც.“
საერთაშორისო რეფერირებულ სამეცნიერო ჟურნალებში უკვე გამოქვეყნებულია კვლევები, რომლებიც მიუთითებს, რომ კლიმატის ცვლილებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ექსტრემალური სეტყვის გახშირებას.
მოსახლეობამ პრევენციული ზომები უნდა მიიღოს
სპეციალისტები მოქალაქეებს მოუწოდებს, წინასწარ იზრუნონ ქონების დაცვაზე.
„ადამიანებს მოუწევთ, თადარიგი დაიჭირონ. მაგალითად, ავტომობილის დასაცავად ხშირად საკმარისია მისი გადაფარება ან უსაფრთხო ადგილას გადაყვანა.“
ძლიერი სეტყვა საფრთხეს უქმნის მზის პანელებს
ექსპერტების შეფასებით, განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს მზის ენერგეტიკულ სისტემებსაც, რადგან დიდი ზომის სეტყვამ შესაძლოა მზის პანელები დააზიანოს.
„ყველაზე მეტად იმან შემაშფოთა, რომ სეტყვამ შესაძლოა დააზიანოს მზის ელემენტები. თუ გვინდა სათბურის აირების ემისიების შემცირება, ერთ-ერთი საუკეთესო გზა შენობების სახურავებზე მზის პანელების განთავსებაა. თუმცა, თუ ასეთი ძლიერი სეტყვა გახშირდება, მათი დამატებითი დაცვა აუცილებელი გახდება.“
ბაზარზე უკვე არსებობს გამძლე, სპეციალური მინის მქონე მზის პანელები, რომლებიც ძლიერი დარტყმების მიმართ უფრო მდგრადია.
„ასეთი პანელები შედარებით ძვირია, თუმცა ფასში 5–10%-იანი სხვაობა შეიძლება სრულად გამართლდეს. ხარისხიანად დამზადებული სისტემები 20–25 წლის განმავლობაში მუშაობს და უფრო ეფექტურად უძლებს ექსტრემალურ ამინდს.“
აღსანიშნავია, რომ კლიმატის ცვლილების გავლენა ექსტრემალურ ამინდზე აქტიური სამეცნიერო კვლევის საგანია. მიუხედავად იმისა, რომ ცალკეული სეტყვის მოვლენის პირდაპირ კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირება ყოველთვის შეუძლებელია, მეცნიერები თანხმდებიან, რომ დათბობის პირობებში ატმოსფეროში მეტი ენერგიისა და ტენიანობის არსებობა ზოგიერთ რეგიონში ძლიერი კონვექციური ქარიშხლებისა და დიდი ზომის სეტყვის წარმოქმნის რისკს ზრდის.
