საქართველოში ირანის ელჩმა ალი მოჯანიმ საჯაროდ მიმართა ქართულ და ირანულ სამეცნიერო საზოგადოებას — მისი თქმით, კახეთის დედოფლის ქეთევანის ტრაგიკული ბედი ორი ქვეყნის მკვლევრებს შორის ერთობლივი, სიღრმისეული კვლევის საფუძველი შეიძლება გახდეს.
ელჩის განცხადება მოჰყვა სიმბოლურ ნაბიჯს: თბილისში ირანის საელჩოს შენობის ფასადი ქეთევან დედოფლის გამოსახულებით განათდა. მოჯანი ამ ჟესტს განსაკუთრებული მნიშვნელობით აღჭურავს — მისი თქმით, ქეთევანი მისთვის მხოლოდ ისტორიული პიროვნება კი არ არის, არამედ ის ისტორიული მეხსიერების სიმბოლოა, რომელსაც ორივე ქვეყანაში განსხვავებული ინტერპრეტაციები ახლავს.
ელჩმა ასევე გააჟღერა, რომ მალე გამოაქვეყნებს საკუთარი, პირველადი კვლევის შედეგებს, რომელშიც განხილული იქნება საქართველოსა და ირანში დაცული ისტორიული დოკუმენტები და წყაროები. მოჯანი განსაკუთრებით ხაზს უსვამს, რომ ეს არ იქნება ოფიციალური სახელმწიფო პოზიცია ან საბოლოო პასუხი — არამედ ისტორიკოსის პირადი, კვლევაზე დაფუძნებული ხედვა, რომელიც ღიაა გადახედვის, დამატებებისა და კორექტირებისათვის.
ვინ იყო ქეთევან დედოფალი? კახეთის მეფე დავით I-ის მეუღლე და მეფე თეიმურაზ I-ის დედა XVII საუკუნის დასაწყისში კახეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული პოლიტიკური ფიგურა გახდა. 1605–1614 წლებში, სანამ თეიმურაზი სრულწლოვანი გახდებოდა, ის ფაქტობრივად სათავეში ედგა სამეფოს. 1614 წელს, ირანის შაჰ აბას I-ის შემოსევის საფრთხის წინაშე, ქეთევანი კახეთის გადასარჩენად მძევლად შეთანხმდა გამგზავრებულიყო — და წლების განმავლობაში ტყვეობაში დარჩა შირაზში. შაჰმა მოსთხოვა ქრისტიანობაზე უარი და ისლამის მიღება. ქეთევანმა უარი განაცხადა. 1624 წელს შაჰის ბრძანებით იგი სასტიკად დაასაჯეს და სიკვდილით დასაჯეს. მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ქეთევანი წმინდანად შერაცხა.
ელჩი მოჯანი კი სწორედ ამ ისტორიას ხედავს არა დაყოფის, არამედ დიალოგის გამომწვევ საკითხად — შანსი, რომ ქართველებმა და ირანელებმა ერთობლივი კვლევის გზით ერთმანეთი ღრმად გაიცნონ და საერთო ისტორიული მეხსიერება უფრო სრულყოფილად გაიაზრონ.
Sheni Ambebi News
წყარო: on.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). ირანის ელჩი ქეთევან დედოფლის ისტორიაზე: “ეს ორი ხალხის ერთმანეთის გაცნობის შანსია”. 29 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/ირანის-ელჩი-ქეთევან-დედო/
