ხუთშაბათი, მაისი 7, 2026
- Advertisement -spot_img
მთავარიმსოფლიოარქეოლოგებმა სერბეთში 2800 წლის წინ დახოცილი ქალებისა და ბავშვების სამარხი აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა სერბეთში 2800 წლის წინ დახოცილი ქალებისა და ბავშვების სამარხი აღმოაჩინეს

სერბეთის ჩრდილოეთით ქალებისა და ბავშვების მასობრივი სამარხი აღმოაჩინეს, რომლებიც 2800 წლის წინ სასტიკად დახოცეს. ინფორმაცია აღმოჩენის შესახებ ჟურნალში Nature Human Behaviour გამოქვეყნდა.

სამარხი გომოლავას არქეოლოგიურ მონაკვეთზე იპოვეს. დასახლება ძვ.წ. VI ათასწლეულში დაარსდა, თუმცა ძვ.წ. IX საუკუნისთვის იქ ნახევრად მომთაბარე ჯგუფებმა დაიწყეს თავმოყრა, რამაც „ფიზიკური, პოლიტიკური და კონცეპტუალური კონფლიქტები“ გამოიწვია.

სამარხის დიამეტრი 2,9 მეტრია, სიღრმე კი – 0,5 მეტრი. საფლავში ასევე აღმოაჩინეს კერამიკული ჭურჭელი, ბრინჯაოს სამკაულები და თითქმის 100 ცხოველის ძვალი.

მეცნიერებმა დიდი ბრიტანეთიდან, დანიიდან, ირლანდიიდან, ნიდერლანდებიდან და სხვა ქვეყნებიდან დაადგინეს, რომ ორმოში ნაპოვნი 77 ადამიანის ჩონჩხიდან 69% ბავშვებს ეკუთვნოდა.​ ნაშთებზე აღმოჩენილია თავის არეში განზრახ მიყენებული, სასტიკი ტრავმების კვალი, რომელიც სხვადასხვა იარაღითაა შესრულებული.სავარაუდოდ, თავდამსხმელები მსხვერპლზე გაცილებით მაღლები იყვნენ ან ცხენზე ამხედრებულები გადაადგილდებოდნენ.

კვლევის წამყვანმა ავტორმა და ედინბურგის უნივერსიტეტის ბიოარქეოლოგმა, ლინდა ფიბიგერმა აღნიშნა, რომ არ არსებობს მონაცემები, რომლებიც ამ ადამიანების დატყვევებაზე მიუთითებდა. „ჩვენ ვსწავლობთ დასახლებების სტრუქტურის, მიწათსარგებლობისა და, სავარაუდოდ, თანმხლები ძალაუფლების სტრუქტურების ცვლილებას“, – დასძინა მან.

  დადგინდა, რატომაა შარდი ყვითელი - მეცნიერებმა ამაზე პასუხისმგებელი ფერმენტი აღმოაჩინეს
SheniAmbebi.gehttps://www.sheniambebi.ge
დამოუკიდებელი, აპოლიტიკური და ნეიტრალური მედია — ფაქტებზე დაფუძნებული სანდო ინფორმაცია. შენთვის და შენი საქართველოსთვის. #აქხარისხია #drpkhakadze #sheniambebi
მსგავსი პოსტები
[fetch_posts]
- Advertisement -spot_img

ხშირად ნახვადი

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.