შორსმხედველობა (ჰიპერმეტროპია) – მხედველობის დეფექტი, რომლის დროსაც გამოსახულება პროეცირდება არა თვალის ბადურაზე, არამედ მის უკან, რის შედეგადაც მისი აღქმა ხდება გაურკვევლად.
გამოიყოფა დაავადების სამი ტიპი:
· სუსტი — +2 დიოპტრიამდე (ნარჩუნდება მაღალი მხედველობა ახლოს და შორს);
· საშუალო — +5 დიოპრიამდე (ახლოს მხედველობის გაუარესება);
· მაღალი — +5 დიოპრიაზე მეტი (ცუდი ხედვა ახლოსაც და შორსაც).
გამოვლენის მიხედვით გამოიყოფა:
· აშკარა ჰიპერმეტროპია (სიმშვიდისა და მხედველობითი დაძაბულობის დროს წამწამის კუნთის მუდმივი დაჭიმულობა);
· ფარული ჰიპერმეტროპია (აკომოდაციური ფუნქციის მედიკამენტოზური პარალიჩი);
· სრული ჰიპერმეტროპია (აშკარა და ფარული ჰიპერმეტროპიის ნარევი).
მიზეზები
შორსმხედველობა ვითარდება თვალის ლინზის შეკუმშვისა და მისი ელასტიურობის დაკარგვით. დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· მემკვიდრეობითობა;
· თვალის კაკლის ზომის დაპატარავება წინა და უკანა ღერძებში (ჰიპერმეტროპიას ვხვდებით ბავშვებში და უფრო ხშირად ახალშობილებში);
· თვალის აკომოდატიური შესაძლებლობის შემცირება (რაც ხელს უწყობს მხედველობის სიმკვეთრეს);
· «ასაკობრივი შორსმხედველობა» (ვლინდება 40 წლის შემდეგ).
სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:
· ახლო მანძილზე ცუდი მხედველობა;
· შორ მანძილზე ცუდი მხედველობა (აღინიშნება შორსმხედველობის მაღლი დონისას);
· თვალის სწრაფი დაღლა კითხვისას, წერისას, კომპიუტერთან მუშაობისას;
· მუშაობის დროს თვალის დაძაბვა (თვალების წვა, თავის ტკივილი);
· ამბლიოპია («ზარმაცი თვალი»);
· თვალის ხშირი ანთებითი პროცესები.
დიაგნოსტიკა
დაავადების სამკურნალოდ ექიმი-ოფთალმოლოგი ატარებს დიაგნოსტიკას და ნიშნავს:
· ფოროპტორზე მხედველობის შემოწმება;
· ავტორეფრაქტომეტრია (თვალის რქოვანას გამოკვლევა);
· კერატომეტრია (რქოვანას ოპტიკური ძალის გამოკვლევა);
· ექობიომეტრია (თვალის სიგრძის გაზომვა).
მკურნალობა
დაავადების მკრუნალობა მოიცავს:
· სათვალეს;
· კონტაქტურ ლინზებს.
სრული გამოჯანმრთელება შესაძლებელია მხოლოდ ოპერაციის ჩატარებით:
· გამჭვირვალე ლინზის ჩანაცვლება;
· თერმოკერატოპლასტიკა (დაბალი ენერგიის რადიოტალღების თბური ზემოქმედება);
· თერმოკერატოკოაგულაცია (რქოვანას რეფრაქციული ძალის გაზრდა);
· ლინზის იმპლანტაცია.
საშიშროება
გართულებულმა შორსმხედველობამ შეიძლება გამოიწვიოს:
· ბინოკულარული მხედველობის დარღვევა;
· სიელმე;
· სიბრმავე;
· თვალის შიდა წნევის აწევა (გლაუკომა).
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
· ცუდად განათებულ სივრცეში კითხვის / კომპიუტარეთან მუშაობის გამორიცხვა;
· მხედველობის დაძაბვისა და დასვენების მონაცვლეობა;
· მუშაობისას ყოველი 20-30 წუთის შემდეგ თვალის ვარჯიშების ჩატარება.
შორსმხედველობა
ოსგუდ-შლატერის დაავადება
ოსგუდ-შლატერის დაავადება – ოსგუდ-შლატერის დაავადება მუხლის სახსრის გადაჭარბებული დატვირთვით გამოწვეული დაზიანებაა. აღნიშნული პრობლემა უჩნდებათ 10-დან 18 წლამდე მოზარდებს. ძირითადად ის ბიჭებში გვხვდება, რომელთა ორგანიზმი აქტიურ ფიზიკურ დატვირთვას განიცდის. დაავადების წარმოქმნისა და აქტიური განვითარების რისკი მაღალია მუხლის ტრავმებისა და დაზიანებების დროს.
მიზეზები
ოსგუდ-შლატერის დაავადების წარმოშობის მიზეზებია:
· წვივის ძვლის მწვავე ტრავმებისა და მოტეხილობისას;
· სპორტით აქტიური დაკავებისას, რომლის დროს ადგილი აქვს დიდ დატვირთვას საყრდენ-მამოძრავებელ აპარატზე (ფეხბურთი, ხელბურთი, ჰოკეი და მძიმე ათლეტიკა, ფიგურული სრიალი, აერობიკა, ჩოგბურთი, საბრძოლო სპორტი);
· მძიმე ფიზიკური შრომისას.
შლატერის დაავადების სიმპტომები
დაავადების სიმპტომებია:
· ტკივილი, შესივება ან მტკივნეულობა მუხლის ქვედა არეში;
· ტკივილი, რომელიც ფიზიკური აქტივობის (მაგალითად, სირბილისა და ხტუნვის) შემდეგ ძლიერდება;
· კოჭლობა ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ;
· დასვენების შემდეგ სიმპტომების გაქრობა ან შემსუბუქება.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა შემდეგი სახის ქმედებები:
· წვივის ძვლის რენტგენოგრამის გაკეთება;
· ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია ;
· მაგნიტო-რეზონანსული ტომოგრაფია .
შლატერის დაავადების მკურნალობა
დაავადების მკურნალობა მოიცავს შემდეგ პროცესს:
· მუხლის სახსარზე დატვირთვის მოხსნა;
· ფიზიკური აქტივობის გამორიცხვა, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს წვივის ძვლის სამომავლო ტრავმები (მუხლებზე დგომის, ნახტომების, სირბილის გამორიცხვა);
· ოსგუდ-შლატერის დაავადების მკურნალობა გულისხმობს სპორტის აქტიური სახეობების ჩანაცვლებას, მაგალითად ცურვით;
· მუხლის დასაფიქსირებელის გამოყენება;
როგორ უნდა განიკურნოს დაავადების მწვავე ტკივილი?
· 2 თვის მანძილზე მუხლის სახსრის უმოძრაო მდგომარეობაში ქონა და თაბაშირის სალტეებით დაფიქსირება;
· ელექტროფორეზი კალციუმისა და ნოვოკაინის მიღებით;
· ტალახებით მკურნალობა;
· ოზოკერიტის გამოყენება;
პროგრესირებადი ძვლოვანი წარმონაქმნების შემთხვევაში რეკომენდირებულია ოპერაცია, რაც იძლევა მოტეხილიობის შეხორცების და სახსრის ფუნქციის აღდგენის საშუალებას. დაავადების მკურნალობისთვის საჭიროა შემდეგი სახის მანიპულაციები:
· მასაჟი;
· ფიზიოთერაპია;
· სამკურნალო ფიზკულტურა;
· ცურვა.
საშიშროება
თუ არ ტარდება აუცილებელი მკურნალობა და დატვირთვაც გრძელდება, შესაძლოა ამან მიგვიყვანოს სახსრების ფუნქციის დარღვევამდე – მოძრაობის შესაძლებლობის დაქვეითებამდე სხვადასხვა სახის გართულებებით. შლატერის დაავადების ოპერატიულ მკურნალობას ხშირ შემთხვევაში მივყავართ სრულ გამოჯანმრთელებამდე. ოპერაციის შემდეგ მუხლის სახსრის ფუნქცია სრულად აღდგენას ექვემდებარება, ხოლო სპორტული დატვირთვების გააქტიურება შესაძლებელია უკვე ორი თვის შემდეგ.
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის საჭიროა სიფრთხილე, ფიზიკური დატვირთვებისას საჭირო არ არის გადაჭარბება. პრობლემაზე ეჭვის გაჩენისთანავე უნდა მიმართოთ ექიმ-ტრავმატოლოგს ან რევმატოლოგს.
შეძენილი გულის მანკი
შეძენილი გულის მანკი – წარმოადგენს გულის სარქვლის მორფოლოგიურ ცვლილებებს, რომლებიც ვითარდება გულის ქრონიკული დაავადებების შედეგად ან აღნიშნული ორგანოს ტრავმებით.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· რევმატიზმი;
· ათეროსკლეროზი;
· ინფექციური ენდოკარდიტი;
· ორგანოების სიფილისით დაავადება;
· გულის სარქვლის დამაკავშირებელი ქსოვილების დიფუზური დაზიანება;
· გულის სარქვლის ფუნქციების დარღვევა.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს:
· გახშირებული გულისცემა;
· გულის არეში ტკივილი;
· ხუთვა;
· შეშუპება და გულის უკმარისობის სხვა ნიშნები.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა:
· ელექტროკარდიოგრაფია;
· ექოკარდიოგრაფია;
· გულმკერდის რენტგენი.
· გულის ღრუს ზონდირება;
· ანგიოგრაფია.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· ქირურგიულ ჩარევას;
· ძირითადი დაავადების გართულებებისა და რეციდივების პროფილაქტიკა;
· გულის რითმის დარღვევის პროფილაქტიკა.
საშიშროება
უყურადღებობის შემთხვევაში შესაძლოა განვითარდეს მწვავე გულის უკმარისობა, რასაც შეიძლება მოჰყვეს პაციენტის დაღუპვა.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· რევმატიზმის პროფილაქტიკა;
· სიფილისის პროფილაქტიკა;
· სეპტიკური მდგომარეობის პროფილაქტიკა;
· გაკაჟება;
· კარდიოლოგის რეგულარული კონტროლი;
· გამოზომილი ფიზიკური დატვირთვა;
· დიაგნოსტიკური ღონისძიებების რეგულარულად ჩატარება.
შაქრიანი დიაბეტი
შაქრიანი დიაბეტი – ენდოკრინული სისტემის გავრცელებული დაავადება, რომელიც ხასიათდება ნივთიერებათა ცვლის ქრონიკული დარღვევით.
გამოიყოფა დაავადების შემდეგი ტიპები:
· შაქრიანი დიაბეტი 1 ტიპის (ინსულინდამოკიდებული) – ინსულინის გამომუშავების დარღვევა;
· შაქრიანი დიაბეტი 2 ტიპის (ინსულინდამოუკიდებელი) – ორგანიზმის ქსოვილების მგრძნობელობის დაქვეითება ინსულინის მიმართ.
მიზეზები
· მემკვიდრეობითობა;
· ცხიმიანობა;
· კუჭქვეშა ჯირკვლის დაავადებები;
· ძლიერი ნერვული სტრესი;
· ჰორმონალური დარღვევები.
სიმპტომები
· ხშირი შარდვა;
· ძლიერი წყურვილი;
· მუდმივი შიმშილის გრძნობა;
· წონის სწრაფი დაგდება.
ასევე შესაძლოა აღინიშნებოდეს:
· საერთო სისუსტე;
· ქავილი;
· პირის სიმშრალე;
· ხშირი თავის ტკივილი;
· ხელების და ფეხების დამბლა;
· პირში რკინის გემოს შეგრძნება.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის ენდოკრინოლოგი ნიშნავს სისხლის ანალიზს მასში შქრის დონის დასადგენად.
მკურნალობა
· დიეტა;
· ანტიდიაბეტური პრეპარატები;
· ინსულინოთერაპია.
დიეტა
მკურნალობის პერიოდში რაციონში უნდა შედიოდეს შემდეგი სახის პროდუქტები:
· პურ-ფუნთუშეული;
· ბოსტნეულის წვნიანები;
· უცხიმო თევზის, ქათმის, საქონლის ხორცი;
· მარცვლეული და ბურღულეული;
· მჟავე კენკროვანი და ხილი;
· ნაღების კარაქი, მცენარეული ზეთი.
საშიშროება
მეორე ტიპის შაქრიანი დიაბეტის გართულებები შეიძლება იყოს:
· ათეროსკლეროზი, გულის იშემიური დაავადება;
· დიაბეტური რეტინოპათია;
· თირკმელების დაზიანება;
· დიაბეტური ტერფი;
· ჰიპეროსმოლარული კომა.
რისკის ჯგუფი
· 40 წელს ზემოთ ადამიანები;
· ჭარბი წონის ადამიანები;
· სისხლძარღვების დაავადებების მქონე პირები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· ნაკლებცხიმიანი დიეტის დაცვა;
· წონის დაკლება;
· ფიზიკური ვარჯიშის შესრულება.
შაქრიანი დიაბეტი (მეორე ტიპის)
შაქრიანი დიაბეტი 2 ტიპის – შაქრიანი დიაბეტის სახესხვაობა, რომელსაც ახასიათებს ინსულინის არასაკმარისი სინთეზი ან ორგანიზმის მიერ მისი არაადეკვატური გამოყენება.
მიზეზები
· მემკვიდრეობითი მიდრეკილება;
· სისხლში ინსულინის უკმარისობა;
· კუჭკვეშა ჯირკვლის და ღვიძლის დაავადებები;
· ჭარბი წონა.
სიმპტომები
· წყურვილი, პირის სიმშრალე;
· პოლიურია;
· გულის რევა, ღებინება;
· კანის ქავილი;
· ქვედა კიდურების დამბლა;
· საერთო სისუსტე, სწრაფი დაღლა;
· გაზრდილი გაღიზიანებადობა;
· სქესობრივი ფუნქციის დაქვეითება;
· მენსტრუალური ციკლის დარღვევა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ახდენს ექიმი ენდოკრინოლოგი, რისთვისაც საჭიროა შარდისა და სისხლის ანალიზი სისხლში შაქრის დონის დასადგენად.
მკურნალობა
· ქსოვილების ინსულინორეზისტენტულობის ცვლილება;
· გლუკოზის სინთეზის შეფერხება;
· სპეციალური დიეტის დაცვა;
· ანტიდიაბეტური პრეპარატები;
· ინსულინოთერაპია.
დიეტა
მკურნალობის დროს საჭიროა დიეტის დაცვა, რომელიც სრულად გამორიცხავს რაციონიდან შემდეგ პროდუქტებს:
· ცხიმიანი ხორცის სახეობები;
· ძეხვეული და შებოლილი პროდუქტები;
· კონსერვები;
· ცხიმიანი რძის პროდუქტები;
· თხილი და მზესუმზირა;
· საკონდიტრო ნაწარმი, მურაბები, თაფლი;
· ალკოჰოლური სასმელები.
ზომიერი დოზით მიიღება:
· უცხიმო ხორცი, თევზი;
· უცხიმო რძის პროდუქტები;
· მარცვლოვნები;
· პურ-ფუნთუშეული.
საშიშროება
დაავადების გართულებები შეიძლება იყოს:
· მიოკარდის ინფარქტი;
· ინსულტი;
· თირკმლის უკმარისობა;
· კანზე სტაფილოკოკური ინფექციები;
· მხედველობის დაქვეითება;
· იმპოტენცია;
· დიაბეტური ტერფი;
· ჰონორეა;
· ნევრლოგიური დარღვევები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· სისხლში შაქრისა და ქოლესტერინის კონტროლი;
· დაბალანსებული კვების ქონა;
· რეგულარული ფიზიკური ვარჯიში;
· სხეულის ნორმალური მასის ქონა.
შაქრიანი დიაბეტი (პირველი ტიპის)
შაქრიანი დიაბეტი 1 ტიპის – შაქრიანი დიაბეტის ნაირსახეობა, რომელიც ხასიათდება სისხლში შაქრის შემცველობის აწევით და ინსულინის ნაკლებობით.
მიზეზები
· მემკვიდრეობითი ფაქტორი;
· ჭარბი წონა;
· კუჭქვეშა ჯირკვლის დაავადებები;
· ხშირი ნერვული სტრესი;
· ჰორმონალური ცვლილებები.
სიმპტომები
· ძლიერი წყურვილი;
· გულის რევა, ღებინება;
· სხეულის მასის სწრაფი დაკარგვა;
· მადის არქონა;
· ხშირი შარდვა.
ასევე შეიძლება აღინიშნებოდეს:
· წვივების კუნთების კრუნჩხვები;
· სასქესო ორგანოების ქავილი;
· გულის არეში ტკივილი;
· კანის ჭრილობების ხანგრძლივი შეხორცება.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ენდოკრინოლოგი, რისთვისაც საჭიროა შარდისა და სისხლის ანალიზი სისხლში გლუკოზისა და ინსულინის დონის დასადგენად.
მკურნალობა
· ინსულინოთერაპია;
· სპეციალური დიეტის დაცვა;
· ფიზიკური ვარჯიშები.
დიეტა
მკურნალობის პერიოდში საჭიროა დიეტის დაცვა, რომელიც რაციონიდან გამოირიცხავს შემდეგი სახის პროდუქტებს:
· ცხიმიანი ხორცი, თევზი;
· კონსერვები, შებოლილი პროდუქტები;
· მაიონეზი, არაჟანი;
· შოკოლადი, ნაყინი, მურაბები;
· პური, მაკარონის ნაწარმი;
· ბურღულეული;
· კარტოფილი;
· ტკბილი ხილი.
საშიშროება
თუ არ მოხდება დროული მკურნალობა და კონტროლი, შესაძლოა შემდეგი სახის გართულებები:
· თირკმელების უკმარისობა;
· სიბრმავე;
· კიდურებში სისხლის მიმოქცევის დარღვევა;
· არტერიული წნევის აწევა;
· მიოკარდის ინფარქტი;
· ინსულტი;
· ქვედა კიურების დამბლა;
· ათეროსკლეროზი;
· დიაბეტური ტერფი;
· ჰიპოგლიკემიური კომა.
რისკის ჯგუფი
· ბავშები და 30 წლამდე ასაკის ახალგაზრდები;
· სიმსუქნის პრობლემის მქონე ადამიანები;
· ადამიანები, ვისაც ანამნეზში სისხლძარღვების დაავადებები აქვთ.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· სწორი კვება და ძღომამდე ჭამისგან თავის შეკავება;
· ცხოვრების აქტიური სტილის ქონა;
· სისხლში გლუკოზისა და ინსულინის შემცველობის კონტროლი;
· სხეულის ნორმალური წონის შენარჩუნება.
შარპის სინდრომი
შარპის სინდრომი – წარმოადგენს სისტემურ პოლისინდრომულ დაავადებას, რომელიც მოიცავს წითელი მგლურას, სკლეროდერმიის და დერმატომიოზიტის გამოვლინებას.
მიზეზები
· ორგანიზმში იმუნოლოგიური ცვლილებები;
· ვირუსული ინფექცია;
· სტრესი;
· ტრავმები;
· გადაციება.
სიმპტომები
· სკლეროდერმული ცვლილებები;
· ალოპეცია;
· დიოკსიდური მგლურა;
· კანის პიგმენტაცია;
· ღვიძლის, ელენთის, ლიმფური კვანძების გადიდება;
· ტემპერატურის აწევა;
· მტევნების შეშუპება;
· მიოზიტი;
· სახსრებისა და კუნთების ტკივილი;
· აკროსკლეროზი.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა:
· რევმატოლოგის კონსულტაცია;
· სისხლის ანალიზი;
· ულტრა-ბგერითი გამოკვლევა;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია;
· რენტგენი.
მკურნალობა
· მალარიის საწინააღმდეგო პრეპარატების მიღება;
· პრედნიზოლონის დაბალდოზიანი კურსი;
· მეტოტრეკსატი;
· ანტაციდური პრეპრატების მიღება;
· დიეტა;
· მავნე ჩვევებზე უარის თქმა.
საშიშროება
დაავადების გართულება შეიძლება იყოს:
· კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაავადებები;
· მიოკარდის ინფაქრტი;
· ღვიძლის უკმარისობა;
· ინსულტი.
პროფილაქტიკა
სამწუხაროდ, რაიმე სპეცილური პროფილაქტიკური მეთოდი არ არსებობს.
შარდკენჭოვანი დაავადება – შარდის ბუშტის და შარდგამომყოფი სისტემის დაავადება, რომლის დროს მათში გროვდება ქვები
შარდკენჭოვანი დაავადება – შარდის ბუშტის და შარდგამომყოფი სისტემის დაავადება, რომლის დროს მათში გროვდება ქვები.
შარდკენჭოვანი დაავადება (ანუ შარდკენჭების დაავადება) არის შარდის ბუშტისა და შარდგამომყოფი სისტემის დაავადება, რომლის დროსაც ამ ორგანოებში გროვდება სხვადასხვა სახის ქვები. ეს მდგომარეობა ფართოდ გავრცელებული და შეიძლება ბევრი უსიამოვნება და პრობლემს გამოიწვიოს. დაავადება ხშირად იწვევს ტკივილს, შარდის სითხეების ცვლილებებს და სხვა სიმპტომებს.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
· ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა;
· შარდის გამომყოფი გზების ანთებით პროცესები;
· ცხელ კლიმატში ცხოვრება;
· არასწორი კვება;
· გარკვეული პრეპარატების მიღება.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს
· წელის ტკივილი, რომელიც დატვირთვის დროს მწვავდება;
· ტკივილი და წვა შარდვისას;
· შარდის გამოყოფის დარღვევა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების მკურნალობის დასადგენად დიგანოსტიკისას ექიმი-უროლოგი ნიშნავს:
· სისხლის და შარდის ანალიზს;
· შარდის ბუშტის და თიკმელების ულტრა-ბგერით გამოკვლევას;
· შარდის ბუშტის და თირკმელების რენტგენს;
· ექსკრეტორულ უროგრაფიას.
მკურნალობა
აუცილებელი მკურნალობა მოიცავს:
· შარდმდენ პრეპარატებს;
· ანტიბაქტერიულ პრეპარატებს;
· ქვების დამშლელ პრეპარატებს.
· ქირურგიულ ჩარევას (აუცილებლობისას);
· ულტრა-ბგერითი ზემოქმედებით ქვების დაშლას.
დიეტა
მკურნალობისას საჭიროა დიეტის დაცვა და რაციონიდან შემდეგი პროდუქტების ამოღება:
· მჟავას შემცველი პროდუქტები – მჟაუნა, კარტოფილი, ფორთოხალი, მწვანე სალათი;
· ღვიძლი, თირკმელები, ხორციანი კერძები;
· რძის პროდუქტები, ცომეული, ხორცი, თევზი, მცენარეული ზეთი.
საშიშროება
მკურნალობის არარსებობა იწვევს:
· ჰიდრონეფროზს;
· პიელონეფრიტს;
· თირკმლის უკმარისობას.
რისკის ჯგუფი
ამ ჯგუფში შედიან:
· ცხელ კლიმატში მაცხოვრებლები;
· შარდის ბუშტისა და საშარდე გზების დაავადებების მქონე პირები.
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· ყოველდღიურად წყლის საკმარისი რაოდენობის მოხმარება;
· დაბალანსებული დიეტის დაცვა;
· გადაციებისგან თავის დაცვა;
· თირკმელების დაავადებების დროული მკურნალობა.
დასკვნა
შარდკენჭოვანი დაავადება შეიძლება საკმაოდ უსიამოვნო და ტკივილგამწვავებელი იყოს, მაგრამ ადრეული დიაგნოზით და სწორად მკურნალობით მისი მართვა შესაძლებელია. მნიშვნელოვანია მიაქციოთ ყურადღება სიმპტომებს და დროულად მიმართოთ ექიმს შესაბამისი სამედიცინო კონსულტაციისთვის.
შარდის შეუკავებლობა
შარდის შეუკავებლობა (ინკონტინენცია) – დაავადება, რომლის დროსაც ვლინდება შარდის შეუკავებლად გამოყოფა.
ფორმის მიხედვით გამოიყოფა დაავადების შემდეგი სახეობები:
· სტრესული შარდის შეუკავებლობა;
· რეფლექტორული შარდის შეუკავებლობა;
· ღამით შარდის შეუკავებლობა.
მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზები შეიძლება იყოს:
· ყაბზობა;
· ქრონიკული ხველა;
· ხერხემლის ტრავმები;
· ორგანიზმის ჰორმონალური გარდაქმნა;
· ფეხმძიმობის ან მშობიარობის შემდეგ თეძოს კუნთების მოდუნება;
· თეძოს ორგანოების თანდაყოლილი დეფექტი;
· ნერვული სისტემის დაავადებები.
ღამით შარდის შეუკავებლობის მიზეზები შეიძლება იყოს:
· შარდის ბუშტის მცირე ზომა;
· ნერვული აშლილობა;
· ბავშვისთვის ქოთანზე ან ტუალეტში მოშარდვის ნაადრევად სწავლება;
· საშარდე სისტემის ინფექციები.
სიმპტომები
დაავადებას ახასიათებს შარდვის ხშირი მოთხოვნილება.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-უროლოგი. მკურნალობის დასადგენად საჭიროა:
· შარდის ანალიზი, დათესვა;
· საშარდე გზების ულტრა-ბგერითი და რენტგენოლოგიური გამოკვლევა;
· ცისტოსკოპია.
მკურნალობა
· არამედიკამენტოზური მეთოდები;
· მედიკამენტოზური მეთოდები;
· ქირურგიული მეთოდები
პროფილაქტიკა
რეკომენდირებულია:
· გარკვეული დროის შუალედებში შარდის ბუშტის დაცლა;
· კოფეინის შემცველი ალკოჰოლისა და სასმელის დალევისგან თავის შეკავება;
· მოწევაზე უარის თქმა;
· თეძოს კუნთების გასამაგრებელი ვარჯიშის შესრულება.
შარდის ბუშტის ატონია
შარდის ბუშტის ატონია წარმოადგენს მდგომარეობას, როდესაც არ ფიქსირდება ჩონჩხის კუნთების ან შინაგანი ორგანოების ნორმალური ტონუსი. აღნიშნული დაავადება შეიძლება გახდეს ნერვული სისტემის პრობლემების, ორგანიზმის ინფექციური დაავადების მიზეზი. ასევე შეიძლება გამომჟღავნდეს შიდა სეკრეციის ჯირკვლების მოქმედების პათოლოგიისას და ა.შ.
მიზეზები
დაავადების მიზეზები შეიძლება იყოს:
· კუმშვადი კუნთების ბოჭკოების წარმოქმნაზე ნერვული სისტემის არასაკმარისი ზემოქმედება;
· ზურგის ტვინის გავის მიდამოს ტრამვა;
· წინამდებარე ჯირკვლის ადენომა;
· ხერხემლის დეგენერაციული დაავადება;
· ზურგის ტვინის უკანა ქერქის დაზიანება.
შარდის ბუშტის ატონია ქალებში უფრო ხშირად გვხვდება, ვიდრე მამაკაცებში. ზოგჯერ დაავადების მიზეზია ხშირი ცისტიტი.
შარდის ბუშტის ატონიის სიმპტომები
დაავადების სიმპტომებს აქვთ შემდეგი გამოვლინება:
· გაუკონტროლებელი შარდდენა;
· შარდის შეკავება;
· შარდის სუსტი ნაკადი;
· შარდვა მოთხოვნილების გარეშე.
დიაგნოსტიკა
დიაგნოსტიკისთვის საჭიროა შემდეგი პროცედურების ჩატარება:
· უროლოგთან გამოკვლევა;
· ვიწრო პროფილის სპეციალისტთან ვიზიტი (ნერვოპათოლოგი, გინეკოლოგი, სექსოპათოლოგი, ქირურგი და ა.შ.);
· საშარდე სისტემის ულტრა-ბგერითი დიაგნოსტიკა;
· კომპიუტერული ტომოგრაფია;
· შარდის საერთო ანალიზი.
შარდის ბუშტის ატონიის მკურნალობა
მკურნალობისას ტარდება შემდეგი მანიპულაციები:
· ნეიროგენული ფუნქციის თერაპიისთვის წამლების მიღება (მიოტროპული სპაზმოლიტიკური რელაქსანტები)
· ანტიქოლინერგიული პრეპარატები, ბეტა-ანდრენობლოკატორები;
· Е ვიტამინის მიღება;
· სახალხო მედიცინის საშუალებების გამოყენება;
· სპეციალური კათეტერების გამოყენება.
საშიშროება
დაავადებასთან საბრძოლველად მთავარია მისი წარმოშობის მიზეზის გრკვევა. სხვა შემთხვევაში, როცა ძირითადი მიზეზი განუკურნებელია, შესაძლოა ჰიგიენის თანამედროვე საშუალებების გამოყენება, რომ ლოკალურად მოხდეს ასტონიის შედეგების ლიკვიდირება.
პროფილაქტიკა
პროფილაქტიკისთვის საჭიროა პრვენციული ზომების მიღება დაავადებებთან დაკავშირებით, რომლებმაც შეიძლება მიგვიყვანოს პირველ პრობლემასთან. ქალებისთვის მაგალითად ეს შეიძლება იყოს პირადი ჰიგიენის წესების დაცვა და გადაციებისგან და ინფექციური დაავადებებისგან თავის დაცვა.
