რევოლუცია ჯანდაცვაში – მსოფლიოში პირველი ხელოვნური ინტელექტით მართული საავადმყოფო უკვე რეალობაა
მეცნიერებმა იშვიათი მუტაცია აღმოაჩინეს, რომელიც ადამიანებს დღე-ღამეში 4-დან 6 საათამდე ძილის შემდეგაც კარგად ფუნქციონირების საშუალებას აძლევ
მეცნიერებმა იშვიათი მუტაცია აღმოაჩინეს, რომელიც ადამიანებს დღე-ღამეში 4-დან 6 საათამდე ძილის შემდეგაც კარგად ფუნქციონირების საშუალებას აძლევს, მაშინ, როდესაც უმეტესობას ამისთვის 8 საათი სჭირდება. შესაბამისი კვლევა ჟურნალ PNAS-ში გამოქვეყნდა.
საუბარია გენეტიკურ მუტაციაზე SIK3-N783Y, რომელიც მეცნიერთა გუნდმა მოდიფიცირებულ თაგვებშიც გამოიკვლია და დაადგინა, რომ ასეთ თაგვებსაც გამოსაძინებლად ნაკლები დრო სჭირდებოდათ.
ახალაღმოჩენილი მუტაცია ერთ-ერთია იმ რამდენიმე მუტაციათაგან, რომლებსაც მეცნიერები ძილის უფრო მოკლე რეჟიმს უკავშირებენ. მათ იმედი აქვთ, რომ ასეთი ადამიანების გენეტიკის შესწავლით, ძილის დარღვევებისთვის უკეთესი მკურნალობის მეთოდების შემუშავებას შეძლებენ.
ექიმების გაფრთხილება: ულტრადამუშავებული საკვები და პარკინსონის დაავადება – ახალი სამეცნიერო კვლევა გვაფრთხილებს
ექიმების გაფრთხილება: ულტრადამუშავებული საკვები და პარკინსონის დაავადება – ახალი სამეცნიერო კვლევა გვაფრთხილებს
საქართველოში გავრცელდა ახალი თაობის მომაკვდინებელი ნარკოტიკები, რომლებიც რამდენიმე წუთში კლავენ – სიტუაცია უკიდურესად მძიმეა
საქართველოს ახალგაზრდობას სასიკვდილო საფრთხე ემუქრება!
თქვენ გატყუებენ – ე.წ ვეიპები, რომლებიც გაჯერებულია „ტკბილი საწამლავით“
თქვენ გატყუებენ! გატყუებენ რომ ელექტრო სიგარეტი უვნებელია! რომ ის არ შეიცავს ტოქსიკურ ნივთიერებებს და რომ ის დაგეხმარებათ თამბაქოსთვის თავის დანებებაში…- ეს დიდი ტყუილია!
ფერადი, სხვადასხვა ფორმის ელექტრომოწყობილობები, რომელიც მომხმარებელს საყვარელი კენკრის, ხილის არომატებით ხიბლავს, რეალურად ადამიანის ჯანმრთელობისთვის სახიფათოა. მისი გამოყენებით ვაზიანებთ ჩვენს ორგანიზმს, გამონაბოლქვით კი ჩვენს გარშემომყოფებს.
არაჯანსაღი კბილები, ადრეული მენოპაუზა, გაუარესებული მხედველობა, ყნოსვისა და გემოს შეგრძნების დაქვეითება, უმადობა, მუდმივი ხველა, სუსტი იმუნიტეტი, უნაყოფობა, დანაოჭებული კანი, სიყვითლე თითებზე — ეს იმ პრობლემების მხოლოდ მცირე ჩამონათვალია, რომელთა წინაშეც მწეველები დგანან.
ძალიან სერიოზული დაავადებით დაინფიცირდა, რომელსაც „პოპკორნის ფილტვებს“ უწოდებენ – დაავადების გამომწვევი მთავარი მიზეზი ელექტრო სიგარეტი
სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლების ყურადღება ამერიკაში დაფიქსირებულმა შემთხვევამ მიიქცია. შეერთებულ შტატებში მცხოვრები თინეიჯერი იშვიათი, თუმცა ძალიან სერიოზული დაავადებით დაინფიცირდა, რომელსაც „პოპკორნის ფილტვებს“ უწოდებენ.
ექიმების დასკვნით, დაავადების გამომწვევი მთავარი მიზეზი ელექტრო სიგარეტის (ვეიპის) სამწლიანი მოხმარება გახდა.
სამედიცინო სფეროს წარმომადგენელთა ყურადღება მიიქცია აშშ-ში დაფიქსირებულმა შემთხვევამ, როდესაც თინეიჯერი იშვიათი, თუმცა მძიმე დაავადებით – ე.წ. „პოპკორნის ფილტვებით“ (Bronchiolitis Obliterans) – დაინფიცირდა.
„პოპკორნის ფილტვები“ არის ბრონქიოლიტის ობლიტერანსი – სასუნთქი გზების ანთებითი მდგომარეობა, რომელიც იწვევს სუნთქვის გაძნელებას, ქრონიკულ ხველას, ქოშინსა და დაღლილობას.
ტერმინი პირველად 2000-იან წლებში დამკვიდრდა, როდესაც აშშ-ში პოპკორნის ქარხანაში დასაქმებულ რამდენიმე თანამშრომელს დიაცეტილის აეროზოლური ნაერთის შესუნთქვის შედეგად ფილტვების დაზიანება აღმოაჩნდათ.
რა არის დიაცეტილი და რატომ არის ის საშიში?
დიაცეტილი არის არომატული ქიმიური ნაერთი, რომელიც პროდუქტის გემოს გასაუმჯობესებლად გამოიყენება – განსაკუთრებით პოპკორნის buttery (კარაქიან) არომატში. თუმცა, აეროზოლის სახით ჰაერში მოხვედრისას და განსაკუთრებით გაცხელების პროცესში, დიაცეტილი ტოქსიკურ ნაერთად გარდაიქმნება.
საკვებთან ერთად მიღებისას მსგავსი ქიმიური ნივთიერებები ღვიძლის ფილტრაციას გადიან, რის შემდეგაც ხვდებიან სისხლში, მაგრამ ელექტრო სიგარეტის გამოყენებისას ტოქსიკური კომპონენტები პირდაპირ ფილტვებში ხვდება და ორგანიზმში წამებში ვრცელდება.
რა საფრთხე მოაქვს არომატულ სითხეებს ელექტრო სიგარეტებში?
დღეს ელექტროსიგარეტებში 180-ზე მეტი არომატული ნაერთი ფიქსირდება. მათ შორის ყველაზე გავრცელებულია დიაცეტილი, აცეტოინი და პენტანდიონი – ყველა მათგანი შეიძლება საზიანო იყოს სასუნთქი სისტემისთვის.
ბაზარზე არსებული ელექტრო სიგარეტები მრავალფეროვანი არომატით გამოირჩევა: ნაყინის, მანგოს, კარამელისა თუ სხვა ტკბილეულის გემოებით – რაც ახალგაზრდებში მის მიმზიდველობას ზრდის, მაგრამ ამავე დროს მნიშვნელოვნად ზრდის ჯანმრთელობის რისკებს.
დასკვნა:
ელექტრო სიგარეტის მოხმარება არ არის უსაფრთხო ალტერნატივა. განსაკუთრებით მოზარდებისთვის, მისი გამოყენება სერიოზულ გართულებებთან, მათ შორის „პოპკორნის ფილტვების“ მსგავს იშვიათ დაავადებებთანაც კი შეიძლება იყოს დაკავშირებული.
სამედიცინო ექსპერტების შეფასებით, დღესდღეობით ელექტროსიგარეტებში 180-ზე მეტ არომატულ ნივთიერებას ვხვდებით. დიაცეტილის გარდა, ხშირად იყენებენ აცეტოინსა და პენტანდიონს, რომლებიც ასევე მავნე ნივთიერებებია.
პირველადი ჯანდაცვის რეფორმა, პაციენტის ინტერესების კიდევ უფრო უზრუნველყოფა, კერძო სექტორთან თანამშრომლობა, DRG დაფინანსების მოდელიდა მისი მნიშვნელობა
ჯანმრთელობის დაცვის პოლიტიკა საქართველოში – შესაძლებლობები და გამოწვევები, – ჯანდაცვის მინისტრი ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში, გამართულ, რიგით მე-19 დისკუსიაში მონაწილეობდა.
დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, პანელური დისკუსიის მონაწილეებმა, ჯანდაცვის სისტემაში, სადაზღვევო კომპანიების პოტენციური ინტეგრაციაზე, სადაზღვევო სექტორის შესაძლებლობებსა და გამოწვევებზე იმსჯელეს.
მიხეილ სარჯველაძემ სექტორში მიმდინარე რეფორმებზე და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრა. მინისტრმა აღნიშნა, რომ მნიშვნელოვანია, საქართველოში, ჯანდაცვის სერვისები კიდევ უფრო გაძლიერდეს და განვითარდეს. ასევე, საკუთარ გამოსვლაში, უწყების ხელმძღვანელმა ყურადღება პირველადი ჯანდაცვის რეფორმაზე, პაციენტის ინტერესების კიდევ უფრო უზრუნველყოფისთვის, კერძო სექტორთან თანამშრომლობაზე, DRG დაფინანსების მოდელსა და მის მნიშვნელობაზე გაამახვილა. შეხვედრაზე, ასევე, ყურადღება დაეთმო საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამით გათვალისწინებულ სტაციონარულ სამედიცინო სერვისებზე თანაგადახდის შესაძლებლობას.
მიხეილს სარჯველაძის განცხადებით, ფორუმი წარმოადგენს კონკრეტული გადაწყვეტილებებისა და ინოვაციური იდეების სივრცეს.
პანელურ დისკუსიაში, მინისტრთან ერთად, „არდი დაზღვევის“ გენერალური დირექტორი მიხეილ ჯაფარიძე და სადაზღვევო ასოციაციის ხელმძღვანელი დევი ხეჩინაშვილი მონაწილეობდნენ, რომლებმაც სადაზღვევო სექტორში მიმდინარე პროცესებსა და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრეს.
შეხვედრაზე აღინიშნა, რომ ყველა ამ მიმართულებით სექტორთან და შესაბამის უწყებებთან თანამშრომლობა მომავალშიც გაგრძელდება.
ღონისძიება ონლაინ მედია-პლატფორმა Business Insider Georgia-ის ორგანიზებით ჩატარდა და მასში მონაწილეობა საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ორგანოს წარმომადგენლებმა, საერთაშორისო ექსპერტებმა და დარგის სპეციალისტებმა მიიღეს.
იცით თუ არა, რომ ძილის პოზამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს თქვენს საჭმლის მომნელებელ სისტემაზე, გულზე, ტვინზე და მეტაბოლიზმზე?
მარცხენა მხარეს ძილი – ჯანმრთელობისთვის საუკეთესო პოზა?!

ჯანკ ფუდი აზიანებს მეხსიერებას – კიდევ ერთი დასტური, რომ ის ნელი სიკვდილია!
ჯანკ ფუდი აზიანებს მეხსიერებას – კიდევ ერთი დასტური, რომ ის ნელი სიკვდილია!

წყლით გადაცემადი დაავადებებისა და საკვებისმიერი ინტოქსიკაციების პროფილაქტიკა
წყლით გადაცემადი დაავადებებისა და საკვებისმიერი ინტოქსიკაციების პროფილაქტიკა
ზაფხულის ცხელი პერიოდის დადგომისთანავე მნიშვნელოვნად მატულობს მწვავე დიარეული დაავადებების შემთხვევათა რაოდენობა. სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, ამ პერიოდზე მოდის ამ დაავადებათარეგისტრირებულ შემთხვევათა 50%-ზე მეტი, რაც სავარაუდოდ დაკავშირებულია გარემოში მაღალტემპერატურაზე პათოგენური მიკრობების ცხოველმყოფელობის გაძლიერებასთან.
დიარეით მიმდინარე დაავადებათა/საკვებისმიერი ინტოქსიკაციების მაღალი მაჩვენებლები ზაფხულის პერიოდში ფიქსირდება როგორც ერთეული შემთხვევების, ისე ეპიდაფეთქებების სახით (ჯგუფური შემთხვევები). ეპიდაფეთქებები უმეტესად უკავშირდება დაბინძურებული სასმელი წყლის მოხმარებას და მასიურ სუფრებზე არასწორად მომზადებულ-შენახული საკვების მიღებას.
ქვეყანაში რეგისტრირებულ შემთხვევათა უდიდესი წილი (60-65%) მოდის ბავშვთა ასაკზე, რაც შეიძლება აიხსნას არა მარტო ამ ასაკში დაავადების მაღალი მიმღებლობით, არამედ მოზრდილი ასაკის ავადმყოფთა შორის ფართოდ გავრცელებული თვითმკურნალობის პრაქტიკით.
თვითმკურნალობა დიარეული დაავადებების დროს იწვევს დიაგნოსტიკის გართულებას, ხელს უწყობს დაავადება გადატანილებში პათოგენური მიკროფლორის ბაქტერიომტარებლობის ფართოდ გავრცელებას და ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული (გამძლე) შტამების შექმნას, რეზისტენტული შტამების ფართო გავრცელება გარემოში კი სერიოზული პრობლემებს უქმნის დიარეულ დაავადებათა მკურნალობას და პაციენტთა გამოჯანმრთელებას.
ამ დაავადებათა თავიდან აცილების მიზნით, აუცილებელია შემდეგი პრევენციული ღონისძიებების გატარება:
· წყალსადენში წყლისწყვეტილი მიწოდებისას, წყალმა სასურველია იდინოს არანაკლებ 10 წუთი და შემდეგ გამოიყენოთსასმელად ან საკვების მოსამზადებლად;
· არ გამოიყენოთ სასმელად წყალი ადუღების გარეშე, თუ მის უვნებლობაში დარწმუნებული არ ხართ, ადუღებული წყალი ვარგისია 24 საათის განმავლობაში;
· სასურველია წყლის გამწმენდი სხვადასხვა ტიპის საოჯახო ფილტრების გამოყენება;უსაფრთხოა ცენტრალიზებული წყალსადენის წყალი, რომელიც იფილტრება და ქლორით დეზინფიცირდება;
შეგროვილი სასმელი წყალი შეინახეთ სუფთა, დახურულ რეზერვუარში და არ გამოიყენოთ წყლის შესანახი ჭურჭელი სხვა დანიშნულებით (რძის ან სხვა სითხის შესანახად);
ღია წყალსატევში ბანაობისას ან თევზჭერისას არ ჩაყლაპოთ წყალი;
გამოიყენეთ სუფთა სასმელი წყალი:
o ხილისა და ბოსტნეულის გასარეცხად;
o საკვების მოსამზადებლად;
o სასმელების დასამზადებლად;
o ყინულის მოსამზადებლად;
o ჭურჭლისა და სამზარეულოს სხვა ინვენტარის გასარეცხად
o ხელების დასაბანად;
· მოხმარების წინ ცხოველური წარმოშობის საკვები, განსაკუთრებით ფრინველის, ღორისა და საქონლის ხორცი, თევზი, კვერცხი ძალიან კარგად უნდა შეიწვას ან მოიხარშოს;
· მომზადებული კერძი სასურველია მიიღოთ ჯერ კიდევ ცხელი ან მზა კერძი ჭამის წინ კარგად უნდა გაცხელდეს;
· მომზადებული საკვების ხელახალი დაბინძურების თავიდან აცილების მიზნით, მაცივარში ცალკე უნდა შეინახოთ უმი პროდუქტი და მზა კერძები. უმი პროდუქტი შეხვეული ან პოლიეთილენის პარკში შენახული, ხოლო მზა კერძები- თავდახურულ ჭურჭელში;
· სამზარეულოში აუცილებელია მოიხმაროთ უმი და მზა პროდუქტისათვის (ცალ-ცალკე ხორცის, თევზისა და ბოსტნეულისათვის) იზოლირებული დასამუშავებელიდაფები;
· არ მიიღოთ უმი, ნახევრად მოხარშული ან შემწვარი კვერცხი, აგრეთვე გოგლი-მოგლი ან სახლში დამზადებული ნაყინი;
· საკვებად არ გამოიყენოთ ჭუჭყიანი ან გაბზარული კვერცხები;
· არ მიიღოთ აუდუღარი რძე და რძის პროდუქტები;
· სალათები უნდა შეიკაზმოსმაიონეზით ან არაჟნით უშუალოდ სუფრაზე მიტანის წინ;
· მწვანილიდა ხილი ჯერ უნდა ჩალბეს და შემდეგ გულდასმით უნდა გაირეცხოს გამდინარეწყლით, სასურველია ხილი მიიღოთ საღი, ახლად გაფცქვნილი;
· სასურველია ზაფხულის პერიოდში უარი თქვათ მოხარშული და ათქვეფილი ნაღებით დამზადებულიტორტებისა და კრემიანი ნამცხვრების მომზადებასა და მოხმარებაზე, ან/და მათიმომზადებისას გამოიყენოთ მხოლოდ დაუზიანებელი და სუფთა ნაჭუჭიანი კვერცხი,ხარისხიანი კარაქი, დამზადებული პროდუქტი კი მოვათავსოთ მაცივარში 2 საათისგანმავლობაში არა უმეტეს 80C ტემპერატურაზე;
წყლით გადაცემადი დაავადებებისა და საკვებისმიერი ინტოქსიკაციების პროფილაქტიკა
· დაუშვებელია დიარეის (ფაღარათის) მქონე პირების მონაწილეობა საკვების მომზადებაში, ჰოსპიტალიზებული ავადმყოფების, მოხუცებისა და ბავშვების მოვლაში;
· დაავადებათა კლინიკური ნიშნების გამოვლენისთანავე აუცილებელია მიმართოთ ექიმს;
· ექიმის მოსვლამდე თავი უნდა შეიკავეთ კვებისა დაანტიბაქტერიული წამლების მიღებისგან. აუცილებელია ავადმყოფს დაალევინოთ ე.წ.ორალური სარეჰიდრატაციო საშუალებები (რეჰიდრონი ან მისი ანალოგები) ან ანადუღარიწყალი ან სუსტი ჩაი, რადგან ღებინებისა და ფაღარათისგან ორგანიზმი ბევრ სითხესკარგავს;
· დაუშვებელია თვითმკურნალობა, არასწორად ჩატარებული მკურნალობა ხელს უწყობს ქრონიკული დაავადების ჩამოყალიბებას.











