სამშაბათი, მაისი 21, 2024
- Advertisement -spot_img
მთავარისაქართველოს კუთხეებიქალაქის „სავიზიტო ბარათი“ - ნარიყალას ციხესიმაგრე წარსულის, აწმყოსა და მომავლის უწყვეტი ხაზი

ქალაქის „სავიზიტო ბარათი“ – ნარიყალას ციხესიმაგრე წარსულის, აწმყოსა და მომავლის უწყვეტი ხაზი

ქალაქის „სავიზიტო ბარათი“ მდებარეობითა და იერსახით არ გამორჩება არც ქალაქის სტუმარსა და არც მასპინძელს. ის ყველა თბილისის ხედის ფოტოსურთში იქცევს ყურადღებას თავისი იერსახით, ამაყად გადმოყურებს თბილისს, რადგან წლების განმავლობაში იცავდა მის მკვიდრთ მტრების შემოსევებისა და აწიოკებისაგან. მისი არქიტექტურაც ალბათ სწორედ აქედან გამომდინარეა არსებულ ლანდშაფტთან შერწყმული, სწორი კუთხისა და რაკურსის მიგნებით, როგორც იქმნებოდა უამრავი და განუმეორებელი ქართული არქიტექტურა.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

ციხესიმაგრე თითქმის თბილისის ყველა მხრიდან ჩანს, განსაკუთრებით კი მშვენიერია ღამით. ის გადაჰყურებს მტკვარს, რაც კიდევ უფრო მეტ ხიბლს მატებს გარემოს. შესაძლებელია ითქვას, რომ ჩვენი დედაქალაქი ნარიყალას გარეშე საკუთარ მახასიათებლებს ვერ შეინარჩუნებდა. ძველი თბილისის სიამაყე ნამდვილად იმსახურებს ყურადღებას და ეს მაშინ, როდესაც ვიგებთ, რომ 2020 წელს ნარიყალა ევროპაში განსაკუთრებული საფრთხის ქვეშ მყოფ 12 ძეგლს შორის მოხვდა.

სანამ ამ განუმეორებელი ადგილის რეაბილიტაციის შესახებ მოგითხრობდეთ, უძველესი დროის ციხესიმაგრის შესახებ ვისაუბროთ.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

ნარიყალას ციხესიმაგრე გალავნის ორი სექციისგან შედგება, რომელიც მოქცეულია თბილისის ორ უმნიშვნელოვანესს ადგილს: გოგირდის აბანოებსა და ბოტანიკურ ბაღს შორის. ნარიყალას ქვემო ეზოში ახლად აღდგენილი წმ. ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიაა.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

მისი აშენების შესახებ არც თუ ბევრი რამ არის ცნობილი, მხოლოდ ლეგენდებზე დაყრდნობით ციხე, ვახტანგ გორგასალის დაფუძნებულია.

ისტორიკოსების ერთ-ერთი ვერსიით, IV საუკუნეში მეფე ვარაზ-ბაკურს ციხესიმაგრე აუშენებია ამ ადგილას, რომელსაც შემდგომში სასანუდურ ირანს ჩაუგდია ხელში. ზოგიერთ ისტორიულ წყაროში ნარიყალას ციხესიმაგრეს “შურის ციხეს” უწოდებენ. ამავე ცნობებით, V საუკუნის შუა ხანებში ქართლის მეფეებმა ციხე დაიბრუნეს, VII საუკუნეში და მოგვიანებით კი დავით აღმაშენებლის მიერ მნიშვნელოვნად გაფართოვდა. მოგვიანებით შემოსულმა მონღოლებმა მას „ნარინ ქალა“ ანუ „მცირე ციხესიმაგრე“ დაარქვეს. რაც შეეხება დღემდე მოღწეულ ძირითად გამაგრებებს, ის XVI და XVII საუკუნეებით თარიღდება.

ქართულ წყაროებში ამ ადგილს ხშირად მოიხსენიებდნენ აგრეთვე “დედა ციხესიმაგრედ”. 1827 წელს ციხის გალავნის დიდი ნაწილი მიწისძვრამ დააზიანა და დაანგრია.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

ციხესიმაგრე რთული სისტემის თავდაცვითი ნაგებობა იყო, მტკიცე კედლებით, კოშკებითა და პატნეზებით (ბასტიონებით) გამაგებული, ძნელად მისადგომი და ასაღები. ადრეული მშენებლობის ნაშთები დღესაც არის შემორჩენილი ციხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მდგომი კოშკის კედლებში, თლილი ქვის სახით.

XVII საუკუნემდე ციხის შიგნითა ტერიტორიაზე, შემოსასვლელ გვირაბთან განლაგებული ყოფილა „მეფის სასახლე“. ქართლ-კახეთის სამეფოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ (1801 წ.) “დედაციხემ” დაკარგა ადრინდელი მნიშვნელობა, რის გამოც იქ განთავსდა რუსის ჯარის ტყვია-წამლის საწყობი. კერძოდ კი, წმინდა ნიკოლოზის ტაძარში ყოფილა განთავსებული, რომელიც 1847 წელს მეხის დაცემის შემდეგ აფეთქდა.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

ნარიყალა დღეს, თბილისის თავდაცვის ბრწყინვალე ნიმუშს წარმოადგენს და ეს ისტორიული ძეგლი, თბილისის ხუთ ყველაზე პოპულარულ ტურისტულ ადგილს შორისაა. ახლა კი როდესაც ძველი თბილისის სიამაყე საუკუნეები გვემსახურა, თითქოს გადმოგვყურებს და იძახის: „წლები გემსახურეთ და ახლა ცოტა თქვენც მომხედეთ“-ო. განუმეორებელი ქართული არქიტექტურა განახლების მოლოდინშია, ისეთი განახლების, რომელიც მას არ დააკარგვინებს წარსულს, აწმყოსა და მომავალს შორის უწყვეტ ხაზს. ნარიყალა ისევ შეძლებს მისი მეშვეობით აღვიქვათ ქვეყნის სახე, თუ დროთა განმავლობაში როგორ იცვლებოდა და ვითარდებოდა იგი. მისი რეაბილიტაციის შემდეგ, თითოეული ჩვენგანი ისევ შევძლებთ წარსულის შემოქმედებასთან კავშირის შეგრძნებას.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

ნარიყალას ციხის რეაბილიტაციის პირველი ეტაპი 2017 წელს განხორციელდა. სამუშაოები “თბილისის განვითარების ფონდმა” 2016 წლის შემოდგომაზე დაიწყო და პროექტ „ახალი ტფილისის“ ერთ-ერთი მსხვილი მიმართულების – „ისტორიულ-კულტურული ძეგლებისა და სხვა შენობების რეაბილიტაციის პროგრამით“ განახორციელა.

პროექტის ფარგლებში, სარესტავრაციო და გამაგრებითი სამუშაოები ციტადელის აღმოსავლეთ კედელს ჩაუტარდა. ნარიყალას ტაძრის მიმდებარედ, 2-სართულიანი საერო სახლი აშენდა, ხოლო გალავნის შესასვლელიდან ტაძრის ეზომდე ასასვლელი გზა ქვაფენილით მოპირკეთდა. ასევე, მთლიანად განახლდა საინჟინრო-საკომუნიკაციო ქსელები.

კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის – ნარიყალას ციხე-სიმაგრის სარეაბილიტაციო პროექტი არქიტექტორ ტარიელ კიპაროიძის ავტორობით მომზადდა. ციხე-სიმაგრის რეაბილიტაციის პირველი ეტაპის სამუშაოები 2017 წლის დეკემბერში დასრულდა, რისთვისაც დედაქალაქის ბიუჯეტიდან 715 000 ლარი დაიხარჯა.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი
ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი
ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

პროცესი გაგრძელდა. ნარიყალას რეაბილიტაციის ტენდერი თბილისის განვითარების ფონდმა 24 იანვარს გამოაცხადა, ტენდერის გამარჯვებული კი შპს „ინსი“ გახდა. კომპანია „ინსი” ვალდებულია, ნარიყალას ციხის რეაბილიტაციის პროცესში ყველა დეტალი პროექტის ავტორთან შეათანხმოს. პროექტის მიხედვით, რესტავრაციის დროს იმ მასალას გამოიყენებენ, რომლითაც ნარიყალას ციხეა ნაგები.

ნარიყალას ციხესიმაგრე – წარსულის, აწმყოსა და მომავალის უწყვეტი ხაზი

წყარო:

#datashvil  #drpkhakadze #sheniambebi #shenidasveneba

მასალის გამოყენების პირობები
მსგავსი სიახლეები
ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

ბერძნული კუნძული კიმოლოსი: მსოფლიოში ყველაზე სუფთა წყალი

17 May, 2024
საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

საუკეთესო აქტივობები რუმინეთში

16 May, 2024
ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

ითაკა – საბერძნეთის ნაკლებად დატვირთული უმშვენიერესი კუნძული

16 May, 2024
„ვირუსული ინფექციები, მაღალი ტემპერატურა, ხველა, ფილტვების ანთება…“- ივანე ჩხაიძე

„ვირუსული ინფექციები, მაღალი ტემპერატურა, ხველა, ფილტვების ანთება…“- ივანე ჩხაიძე

მაისი 21, 2024
ხელით წერა სწავლის უნარებს აუმჯობესებს…

ხელით წერა სწავლის უნარებს აუმჯობესებს…

მაისი 21, 2024
მეცნიერებმა შექმნეს გელი, რომელიც ალკოჰოლის ეფექტებს ნაბახუსევამდე ანეიტრალებს

მეცნიერებმა შექმნეს გელი, რომელიც ალკოჰოლის ეფექტებს ნაბახუსევამდე ანეიტრალებს

მაისი 21, 2024
„ძალიან გაფასებდით, მადლობა ყველაფრისთვის, რაც დედაჩემისთვის გააკეთეთ“ – ნანუკა ჟორჟოლიანის ემოციურ განცხადება

„ძალიან გაფასებდით, მადლობა ყველაფრისთვის, რაც დედაჩემისთვის გააკეთეთ“ – ნანუკა ჟორჟოლიანის ემოციურ განცხადება

21 მაისი 2024
„არა ბიჭოს, თქვენ დაგანახვებთ თავს დაბერებულს, მოუვლელს და დარდისგან დაცემულს“ – რას წერს მაია ასათიანი

„არა ბიჭოს, თქვენ დაგანახვებთ თავს დაბერებულს, მოუვლელს და დარდისგან დაცემულს“ – რას წერს მაია ასათიანი

21 მაისი 2024
„დავმუნჯდი…ვერაფერი ვთქვი“ – მაიას რეაქცია, როცა აშშ-დან მოულოდნელად დაბრუნებული ლიზა სახლში მივიდა

„დავმუნჯდი…ვერაფერი ვთქვი“ – მაიას რეაქცია, როცა აშშ-დან მოულოდნელად დაბრუნებული ლიზა სახლში მივიდა

21 მაისი 2024
რამდენიმე მარტივი გზა ინტერიერში ტელევიზორის დასამალად

რამდენიმე მარტივი გზა ინტერიერში ტელევიზორის დასამალად

მაისი 21, 2024
სამზარეულოს  8 ნივთი, რომელიც თქვენს სახლს კეთილდღეობასა და ფულს მოუტანს

სამზარეულოს 8 ნივთი, რომელიც თქვენს სახლს კეთილდღეობასა და ფულს მოუტანს

მაისი 19, 2024
როგორ ვაქციოთ ბუხარი ინტერიერის ცენტრად? – რამდენიმე საინტერესო რჩევა

როგორ ვაქციოთ ბუხარი ინტერიერის ცენტრად? – რამდენიმე საინტერესო რჩევა

მაისი 19, 2024
უცანური სახელის მქონე ქართული სოფელი ბზუბზუ აჭარაში

უცანური სახელის მქონე ქართული სოფელი ბზუბზუ აჭარაში

მაისი 21, 2024
მათთვის, ვინც ვენახის გაშენებას აპირებს

მათთვის, ვინც ვენახის გაშენებას აპირებს

მაისი 20, 2024
20 მაისს ფუტკრის მსოფლიო დღე აღინიშნება

20 მაისს ფუტკრის მსოფლიო დღე აღინიშნება

მაისი 20, 2024
გამაოგნებელი კადრები ბათუმიდან – 12-ე კლასელები მანქანას “ფეხით ატარებენ”

გამაოგნებელი კადრები ბათუმიდან – 12-ე კლასელები მანქანას “ფეხით ატარებენ”

21 მაისი 2024
„საბედისწერო შეცდომა იყო სტურუას რომ ვუთხარი უარი „მეფე ლირში“ თამაშზე…იმ წამს ისე მოიქცა ერთი პიროვნება, ახალგაზრდა რეჟისორი, თვითონ სტურუას მოყვანილი… ამ ახალგაზრდა რეჟისორმა მაშინ ჩემი კარიერა დაღუპა”- ია ნინიძე

„საბედისწერო შეცდომა იყო სტურუას რომ ვუთხარი უარი „მეფე ლირში“ თამაშზე…იმ წამს ისე მოიქცა ერთი პიროვნება, ახალგაზრდა რეჟისორი, თვითონ სტურუას მოყვანილი… ამ ახალგაზრდა რეჟისორმა მაშინ ჩემი კარიერა დაღუპა”- ია ნინიძე

20 მაისი 2024
პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

პირველკლასელთა საყოველთაო რეგისტრაცია დაიწყო

20 მაისი 2024
21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

21 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 21, 2024
18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

18 მარტის ასტროლოგიური პროგნოზი

მარტი 18, 2024
როგორ ზეგავლენას ახდენენ ქმრებზე ცოლები ზოდიაქოს ნიშნების მიხედვით

როგორ ზეგავლენას ახდენენ ქმრებზე ცოლები ზოდიაქოს ნიშნების მიხედვით

მაისი 21, 2024
რა არის წიწიბურას ჩაი და რატომ უნდა დალიოთ ის

რა არის წიწიბურას ჩაი და რატომ უნდა დალიოთ ის

მაისი 21, 2024
მოამზადეთ ჯანსაღი ყაბაყის პიცა

მოამზადეთ ჯანსაღი ყაბაყის პიცა

მაისი 20, 2024
მოამზადეთ ნუთელა მარტივად

მოამზადეთ ნუთელა მარტივად

მაისი 20, 2024
ქართველი მოცეკვავეების აკა მოდებაძისა და გვანცა ციხელაშვილის წყვილი ევროპის ჩემპიონენი გახდნენ

ქართველი მოცეკვავეების აკა მოდებაძისა და გვანცა ციხელაშვილის წყვილი ევროპის ჩემპიონენი გახდნენ

მაისი 21, 2024
როგორია მზისგან დამცავი საშუალებების ტიპები და მათი მოქმედების მექანიზმები

როგორია მზისგან დამცავი საშუალებების ტიპები და მათი მოქმედების მექანიზმები

მაისი 20, 2024
რატომ უნდა გამოვიყენოთ მზისგან დამცავი კრემი

რატომ უნდა გამოვიყენოთ მზისგან დამცავი კრემი

მაისი 20, 2024
მიგრაცია – ქვეყნის განვითარების მასტიმულირებელი თუ შემაფერხებელი ფაქტორი?

მიგრაცია – ქვეყნის განვითარების მასტიმულირებელი თუ შემაფერხებელი ფაქტორი?

20 მაისი 2024
10 რამ, რაც რომში მოგზაურობისას უნდა გააკეთოთ

10 რამ, რაც რომში მოგზაურობისას უნდა გააკეთოთ

20 მაისი 2024
დუშანბესა და თბილისს შორის რეგულარული პირდაპირი ფრენები იწყება

დუშანბესა და თბილისს შორის რეგულარული პირდაპირი ფრენები იწყება

20 მაისი 2024
ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

ვერა – თბილისის უძველესი უბანი

მაისი 17, 2024
თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

თბილისში 17 მაისის მსვლელობასთან დაკავშირებით გარკვეულ ქუჩებზე ტრანსპორტის გადაადგილება შეიზღუდა

მაისი 17, 2024
თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

თბილისის მერიის მიერ შშმ პირებისთვის გადაცემული საკურორტო ვაუჩერების გამოყენება 15 სექტემბრის ჩათვლითაა შესაძლებელი – გაეცანით დეტალებს

მაისი 16, 2024
- Advertisement -spot_img

ბოლო სიახლეები