საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტს ფისკალური რისკების ანალიზი დაურთო, სადაც ერთ-ერთ მთავარ საბიუჯეტო საფრთხედ საერთაშორისო საარბიტრაჟო დავები სახელდება.
დოკუმენტის მიხედვით, ამჟამად მიმდინარეობს რვა საერთაშორისო საარბიტრაჟო პროცესი, სადაც მოპასუხე მხარე საქართველოს სახელმწიფოა. ამ დავებში მოსარჩელეთა ჯამური მოთხოვნა 4.8 მილიარდ აშშ დოლარს უახლოვდება — თანხა, რომელიც ქვეყნის ბიუჯეტისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანი გამოწვევა შეიძლება გახდეს.
ფინანსთა სამინისტრო იუსტიციის სამინისტროს მონაცემებზე დაყრდნობით მიუთითებს, რომ ისტორიულად — შვიდი დასრულებული დავიდან — სახელმწიფომ ოთხი მოიგო, სამში კი დამარცხდა. გადახდილი ანაზღაურება წარსულში შედარებით მცირე იყო, თუმცა დოკუმენტი პირდაპირ აფრთხილებს: ეს ტენდენცია მომავალს არ განსაზღვრავს და ხარჯები შეიძლება მნიშვნელოვნად გაიზარდოს.
ყველაზე მძიმე შედეგი ნამახვანჰესის პროექტთან დაკავშირებულ ENKA-ს დავამ მოიტანა. საქართველოს მთავრობამ ეს არბიტრაჟი 2024 წლის დეკემბერში წააგო, რის შემდეგაც გადაწყვეტილება საფრანგეთში გაასაჩივრა. სააპელაციო პროცესი 2025-2026 წლებში მიმდინარეობდა, მაგრამ 2026 წლის სექტემბერში ENKA-მ კიდევ ერთი ნაბიჯი გადადგა — განაჩენის აღიარებისა და აღსრულებისთვის აშშ-ის კოლუმბიის ოლქის სასამართლოს მიმართა. სასამართლომ მოთხოვნა დააკმაყოფილა. საქართველოს დაეკისრა 443,258,952 აშშ დოლარი, 356,190 ევრო და 40,362 გირვანქა სტერლინგი — თანხებს კი სრულ გადახდამდე ყოველდღიური SOFR + 4%-იანი პროცენტი ერიცხება.
მეორე დიდი წაგებული დავა რუსულ კომპანია Inter Rao-ს შეეხება. 2025 წლის დეკემბერში მხარეებმა გადახდის გრაფიკზე შეთანხმება მიაღწიეს — ჯამური კომპენსაცია 139 მილიონ დოლარს შეადგენდა. პირველი განვადება 2025 წლის ბოლოს გადაიხადეს, მეორე — 2026 წლის ივლისში, ხოლო სრული ანგარიშსწორება 2028 წლის ივლისამდე უნდა დასრულდეს.
მიმდინარე რვა დავის სრული შინაარსი საჯარო არ არის, თუმცა ფისკალური რისკების დოკუმენტი ცხადყოფს, რომ სახელმწიფო საარბიტრაჟო ვალდებულებები სულ უფრო მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს ქვეყნის საბიუჯეტო დაგეგმვაში.
Sheni Ambebi News
წყარო: bm.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). საქართველო $4.8 მილიარდიანი საარბიტრაჟო რისკის წინაშე — რა საფრთხეებს ასახავს 2027 წლის ბიუჯეტი. 1 ოქტომბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/საქართველო-4-8-მილიარდიანი/
