ალცჰაიმერის დაავადება მსოფლიოში დემენციის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა და მილიონობით ადამიანს აწუხებს. დღემდე მისი მთავარი რისკ-ფაქტორებად ასაკი და გენეტიკური მიდრეკილება ითვლებოდა. თუმცა ცნობილი სამედიცინო ჟურნალის — The Lancet-ის ახალი პუბლიკაცია ამ სფეროში მეცნიერულ დისკუსიას სრულიად ახალი კუთხით აგრძელებს.
კვლევაში განხილულია კითხვა: შეიძლება თუ არა ალცჰაიმერთან დაკავშირებული პათოლოგიური ცილები სისხლის გადასხმის გზით ერთი ადამიანიდან მეორეს გადაეცეს? საუბარია ბეტა-ამილოიდზე — ცილაზე, რომლის ჭარბი დაგროვება ტვინში ალცჰაიმერის განვითარებასა და ცერებრალური სისხლძარღვების დაზიანებასთან პირდაპირ კავშირშია.
ამ ჰიპოთეზის შესამოწმებლად დანიასა და შვედეთში ჩატარდა ფართომასშტაბიანი კვლევა, რომელშიც ერთ მილიონზე მეტი დონორი და ასევე ერთ მილიონზე მეტი სისხლის მიმღები მონაწილეობდა. მიღებული მონაცემები საგულისხმოა: ის პაციენტები, რომლებმაც სისხლი ისეთი დონორებისგან მიიღეს, ვისაც მოგვიანებით ტვინში განმეორებითი სისხლჩაქცევები გამოუვლინდათ, თავადაც გაცილებით მაღალი რისკის ქვეშ აღმოჩნდნენ ანალოგიური გართულებების განვითარების თვალსაზრისით. სწორედ ეს სპეციფიკური ტიპის დაზიანება კი ცერებრალური ამილოიდური ანგიოპათიის დამახასიათებელი ნიშანია.
მეცნიერები თვლიან, რომ ამ კავშირის ყველაზე სავარაუდო ახსნა შეიძლება იყოს სწორედ ამილოიდური ნაწილაკების გადასვლა დონორის სისხლიდან მიმღებში, რამაც გრძელვადიანი ეფექტი შეიძლება გამოიწვიოს. მედიცინის ისტორიაში ამ ცილის გადაცემის ერთეული შემთხვევები ადრეც ყოფილა დაფიქსირებული — კერძოდ, ადამიანის ქსოვილებისგან დამზადებული ზრდის ჰორმონის გამოყენებისას.
ამ ყველაფრის მიუხედავად, მკვლევარები მოსახლეობას სიმშვიდისკენ მოუწოდებენ. ახლახან გამოვლენილი კავშირი თეორიული ხასიათისაა და კლინიკური დადასტურება ჯერ არ გააჩნია. ზუსტი მექანიზმები და რეალური მასშტაბები კვლავ შესასწავლია, ხოლო სისხლის დონაცია და გადასხმა სამედიცინო პრაქტიკაში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან და უსაფრთხო პროცედურად რჩება.
ეს კვლევა ახალ იმპულსს სძენს ალცჰაიმერის გადაცემის შესაძლო გზებზე მსჯელობას და სამომავლო კვლევების მნიშვნელოვანი ამოსავალი წერტილი შეიძლება გახდეს.
Sheni Ambebi News
წყარო: primetime.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). სისხლის გადასხმა და ალცჰაიმერი — რას ამბობს უახლესი მეცნიერული კვლევა. 23 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/სისხლის-გადასხმა-და-ალცჰ/
