გაეროს დამოუკიდებელი საერთაშორისო ფაქტების დამდგენი მისია ჟენევაში ახალ ანგარიშს წარადგენს, რომელიც ორი სხვადასხვა მხარის სერიოზულ სამართლებრივ დარღვევებს ეხება — ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ოპერაციებს ირანში და ირანის ხელისუფლების ქმედებებს საკუთარი მოქალაქეების მიმართ.
Reuters-ის ცნობით, მისიამ დაასკვნა, რომ გასული წლის თებერვალში ირანის ტერიტორიაზე ჩატარებული ორი სამხედრო დარტყმა, რომლებიც ბანდარ-აბასის მახლობლად მდებარე მინაბის სკოლასა და სპორტულ კომპლექსს მოხვდა, ომის დანაშაულის ნიშნებს შეიცავს. ექსპერტების შეფასებით, საფუძვლიანი მიზეზები არსებობს ვარაუდისთვის, რომ ამ დარტყმების უკან სწორედ აშშ-ის შეიარაღებული ძალები იდგა.
განსაკუთრებით მძიმე სურათი დახატა მისიამ შაჯარეჰ ტაიბეს დაწყებით სკოლაზე განხორციელებული თავდასხმის შესახებ. ირანული მხარის მონაცემებით, ამ შეტევას 150-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა, მათ შორის დაახლოებით 120 მოსწავლე. გაეროს ექსპერტები ამ ინციდენტს განურჩეველ თავდასხმად აფასებენ, ვინაიდან დაიღუპა სამოქალაქო მოსახლეობა და განადგურდა სამოქალაქო ინფრასტრუქტურა — ეს კი საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის უხეში დარღვევაა.
ამ დასკვნებზე რეაგირება ვაშინგტონმა ფრთხილად გააკეთა. პენტაგონმა განაცხადა, რომ გამოძიება გრძელდება და კომენტარი ჯერ ნაადრევია. თეთრი სახლის წარმომადგენელმა ანა კელიმ კი გაეროს ადამიანის უფლებათა საბჭო კრიტიკის ობიექტად აქცია და განაცხადა, რომ ამ კონფლიქტში ომის დანაშაული მხოლოდ ირანს მიუძღვის.
ამავდროულად, გაეროს მისიამ ირანის ხელისუფლებასაც მძიმე ბრალდებები წაუყენა. გასული წლის დეკემბრის ბოლოს ქვეყანაში ანტისამთავრობო საპროტესტო გამოსვლები დაიწყო, რომლებიც ხელისუფლებამ სისხლიანად ჩახშო. მისიის შეფასებით, გამოყენებული მეთოდები — უკანონო მკვლელობები, წამება, თვითნებური დაპატიმრებები, იძულებითი გაუჩინარებები და გამოხატვის თავისუფლების ჩახშობა — კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულს წარმოადგენს.
1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ, შიიტი სასულიერო პირების ხელისუფლებაში მოსვლიდან დღემდე, ეს ყველაზე ფართომასშტაბიანი სადამსჯელო ოპერაცია იყო ამ ქვეყანაში. ირანის ოფიციალური მონაცემებით, 3 038 ადამიანი დაიღუპა და 25 000-ზე მეტი დაშავდა, თუმცა გაეროს ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ რეალური მსხვერპლი ამ ციფრებს გაცილებით აღემატება. თეირანი კი ბრალს ოპოზიციასა და, მისი განცხადებით, საქმეში ჩართულ ამერიკასა და ისრაელს აბრალებს.
მნიშვნელოვანია, რომ გაეროს ფაქტების დამდგენი მისიები სასამართლო ორგანოები არ არიან — ისინი სისხლის სამართლებრივ დევნას არ ახორციელებენ. თუმცა მათი დასკვნები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ეროვნულ სასამართლოებში ან საერთაშორისო ტრიბუნალებში, მათ შორის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში. ანგარიში ადამიანის უფლებათა საბჭოს სხდომაზე ორშაბათს განიხილება.
Sheni Ambebi News
წყარო: primetime.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). გაეროს ანგარიში: ამერიკული დარტყმები ირანში ომის დანაშაულს წარმოადგენდა — თეირანიც კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულში ადანაშაულება. 18 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/გაეროს-ანგარიში-ამერიკუ/
