მეცნიერებმა ბოლივიის იუნგასის ტროპიკულ ტყეში ველური კატის სრულიად ახალი სახეობა აღმოაჩინეს. ამ სახეობას სახელი Leopardus tilcayo შეარქვეს — სახელი, რომელიც ადგილობრივ მოსახლეობას ამ ცხოველისთვის კარგა ხნის წინ შეუქმნია. ეს 100 წელზე მეტი ხნის მანძილზე კატების ახალი სახეობის პირველი სამეცნიერო იდენტიფიკაციაა, და ზოოლოგიური მეცნიერების ისტორიაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია.
ახლად აღმოჩენილი სახეობა სამხრეთ ამერიკაში გავრცელებული ვეფხვისებრი კატების ჯგუფს მიეკუთვნება. ის შედარებით მცირე ზომისაა — სხეულის სიგრძე 46 სანტიმეტრს აღწევს, წონა კი მხოლოდ 1.4 კილოგრამია, რაც ჩვეულებრივ შინაურ კატაზეც ნაკლებია. ცხოველს ყავისფერი ბეწვი და სხეულზე განსხვავებული ფორმის ლაქები ახასიათებს.
კვლევას National Geographic-ის მეცნიერი პაოლა ნოგალეს ასკარუნსი ხელმძღვანელობდა. შედეგები სამეცნიერო ჟურნალ Current Biology-ში გამოქვეყნდა. სახეობის ამოცნობა გენეტიკური ანალიზის გზით მოხდა — მკვლევრებმა სამხრეთ ამერიკიდან 38 ინდივიდის დნმ შეისწავლეს, მათ შორის 8 სამუზეუმო ნიმუში. ანალიზმა ვეფხვისებრი კატების 5 გენეტიკურად განსხვავებული სახეობა გამოავლინა, რომელთა შორის Leopardus tilcayo სრულიად ახალი აღმოჩნდა.
ვეფხვისებრი კატების ჯგუფში ახალი სახეობის გამოვლენა განსაკუთრებით რთულია, რადგან ამ ჯგუფის წარმომადგენლები გარეგნულად ძალიან ჰგვანან ერთმანეთს. სწორედ ამიტომ დარჩა ეს სახეობა ასე დიდხანს მეცნიერთა ყურადღების მიღმა. გენეტიკური მონაცემების მიხედვით, Leopardus tilcayo სხვა ვეფხვისებრ კატებს დაახლოებით 1.4 მილიონი წლის წინ გამოეყო.
ამ სახეობის შესახებ ჯერ კიდევ ბევრი კითხვა ღიაა. ცნობილია, რომ ფეკალიების ნიმუშებში პატარა მღრღნელების კვალი აღმოაჩინეს, ეს კი სავარაუდოდ მათი ძირითადი საკვებია. ფოტოხაფანგების მონაცემებზე დაყრდნობით მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ეს კატა ძირითადად ღამის საათებში ავლენს აქტიურობას. ევოლუციური ბიოლოგი იონას ლესკუარი, კვლევის თანაავტორი, აღნიშნავს, რომ ამჟამად ხელმისაწვდომი ინფორმაცია ძალიან მწირია — მხოლოდ ორი ცოცხალი ინდივიდი და ფოტოხაფანგების შეზღუდული მონაცემებია შესწავლილი.
კვლევის ფარგლებში ასევე გამოვლინდა ახალი ქვესახეობა — Leopardus tigrinus antisuyo, რომელიც პერუში ბინადრობს. სახელი ინკების იმპერიის ისტორიულ რეგიონს — Antisuyu-ს — მიემართება.
ახალი სახეობის გადარჩენა სერიოზული გამოწვევის წინაშე დგას. ბოლივიის იუნგასის ტყე ინტენსიური ანთროპოგენური ზეგავლენის ქვეშ იმყოფება: გაჩეხვა, სასოფლო-სამეურნეო ათვისება, ხელოვნური ხანძრები და სამთომოპოვებითი საქმიანობა ამ ეკოსისტემას თანდათანობით ანადგურებს. მეცნიერები ფრთხილობენ, რომ Leopardus tilcayo შეიძლება გადაშენების საფრთხის წინაშე მდგარ სახეობად კლასიფიცირდეს. ამ ფონზე, ისინი მოუწოდებენ, რომ ამ გამორჩეული ეკოსისტემის დაცვა პრიორიტეტად იქცეს — ჯერ კიდევ ბევრი უცნობი სახეობა შეიძლება იქ იმალებოდეს, რომლებიც ადამიანის ჩარევამდე შეიძლება სამუდამოდ გაქრნენ.
Sheni Ambebi News
წყარო: on.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). მეცნიერთა სენსაციური აღმოჩენა: ბოლივიის ტყეში კატის უცნობი სახეობა გამოვლინდა. 18 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/მეცნიერთა-სენსაციური-აღმ/
