ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) გამოაქვეყნა შეშფოთებული პროგნოზი გლობალური ნავთობის ბაზრის შესახებ — ორგანიზაციის შეფასებით, 2026 წლის ბოლომდე მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გაუარესდება, ვიდრე ადრე ვარაუდობდნენ.
IEA-ის ახალი ყოველთვიური ანგარიშის მიხედვით, წლის განმავლობაში ნავთობის გლობალური მიწოდება დღეში 5,7 მილიონი ბარელით შემცირდება, რაც წარმოადგენს დაახლოებით 6%-იან კლებას. შედარებისთვის: წინა პროგნოზი მხოლოდ 4%-იან შემცირებას ითვალისწინებდა. ამასთანავე, ნავთობზე მოთხოვნაც მოსალოდნელზე სწრაფად ეცემა — განახლებული პროგნოზი დღეში 2,5 მილიონი ბარელით კლებას ითვალისწინებს, რაც ძველ შეფასებასთან შედარებით 940 ათასი ბარელით მეტია.
ამ მძიმე ვითარების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ახლო აღმოსავლეთში გრძელდება კონფლიქტია. კერძოდ, სპარსეთის ყურეში ნავთობის ტანკერებზე თავდასხმების გახშირებამ სატრანსპორტო მარშრუტებს სერიოზული ზიანი მიაყენა. ნორმალური სატრანსპორტო ნაკადების აღდგენა, ექსპერტების შეფასებით, 2027 წლამდე ძნელად თუ მოხდება, თუ კონფლიქტის მოგვარების მიმართულებით რეალური პროგრესი არ დაიწყება.
ბაზარზე ძაბვა ფასებშიც პირდაპირ აისახა. ნედლი ნავთობის ფასი ბარელზე დაახლოებით 110 დოლარამდე გაიზარდა — მაისის შემდეგ პირველად. განსაკუთრებით მძიმე სიტუაციაა გადამუშავებული პროდუქტების სეგმენტში: დიზელის ფასმა რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია, ვინაიდან ახლო აღმოსავლეთისა და რუსეთ-უკრაინის ომის პირობებში ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების ნაწილი დაზიანდა ან შეჩერდა.
განსაკუთრებით საგანგაშოა ის, რომ მიწოდება მოთხოვნაზე გაცილებით სწრაფად მცირდება — ეს კი ნავთობის სტრატეგიული მარაგების სწრაფ გაცვეთას იწვევს. IEA-ის მონაცემებით, მხოლოდ აგვისტოში გლობალური მარაგები დღეში 3,1 მილიონი ბარელით შემცირდა და 2023 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულზე დაეცა.
სააგენტომ ხაზი გაუსვა, რომ სწორედ ეს მარაგები ასრულებდა გადამწყვეტ სტაბილიზაციურ ფუნქციას ბაზარზე, თუმცა ამ რეზერვების შემდგომი შემცირება ენერგეტიკულ ბაზარს კიდევ უფრო მოწყვლადს გახდის ნებისმიერი დამატებითი შოკის მიმართ.
Sheni Ambebi News
წყარო: bm.ge
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი ამბები. (2026). ნავთობის ბაზარი კრიზისში: IEA-ს სავარაუდო პროგნოზი 2026 წლისთვის. 13 სექტემბერი, 2026. https://sheniekimi.ge/ambebi/ნავთობის-ბაზარი-კრიზისში/
