ნამდვილი წალკოტია, მზოვრეთის მამათა მონასტერი ძამას ხეობაში, სიმშვიდისა და სილამაზის ნამდვილი მაგალითი
წარმოიდგინეთ, ამ ადგილას ბევრი არაფერი იყო. შორიდან ციხის დაბალზე შემორჩენილი ნაწილი ჩანდა. დღეს კი შთამბეჭდავად გამოიყურება. ეს მზოვრეთის (მძოვრეთის) ასურელ მამათა სახელზე ნაკურთი მონასტერია. ძეგლის აღდგენა 2009 წელს დაიწყო. მამებმა ძველი წყაროს გზაც იპოვეს, გალავანი მიწისგან მთლიანად გაწმინდეს და აღადგინეს.
ახლა აქ 3 ტაძარია.
სახელწოდება “ზოვრეთი” (მძოვრეთი) წარმოდგება სიტყვა “საზუერედან” (ზუერის ადგილი), რაც საბაჟოს ნიშნავს.
ქალაქი მდებარეობდა შიდა, ქვემო და ზემო ქართლის შემაერთებელ გზაზე. ის X საუკუნეში ძამელი მთავრის, ადარნასეს რეზიდენცია იყო.
XIV-XVII საუკუნეებში ფანასკერტელ-ციციშვილებმა სამწევრისიდან თავიანთი რეზიდენცია აქ გადმოიტანეს და ზოვრეთი სათავადოს პოლიტიკურ ცენტრად აქციეს.
XVIII საუკუნიდან ქალაქი დაქვეითებას განიცდის და იწოდება “მცირე ქალაქად”.
XIX საუკუნეში ციციშვილები ტოვებენ ამ ადგილს და ქალაქიც წყვეტს არსებობას.
მის ნანგრევებზე ახალი სოფელი ორთუბანი გაშენდა.
2008 წლის 20 მაისს მზოვრეთის ციხე მეუფე იობის ლოცვა-კურთხევით, ასურელ მამათა სახელობის მონასტრად იკურთხა.
ბიბლიოთეკაც გააკეთეს და წალკოტიც გააშენეს.
მონასტერს მამა იოანე წინამძღვრობს.
მზოვრეთს დიდი ისტორია აქვს.
აქ უწინ ქალაქი იყო. ახლა კი სოფელი ორთუბანია. მდებარეობს ძამას ხეობაში, ყინწვისთან ახლოს.
მზოვრეთი ბოლოს თავადმა ციციშვილმა დაახლოებით 300 წლის წინათ აღადგინა. აქაურობამ ახლა უკვე ახალი სიცოცხლე შეიძინა.
შიდა ქართლის მზოვრეთი (მძოვრეთი) – ციხე-დარბაზი, ნაქალაქარი და სამონასტრო კომპლექსი შიდა ქართლის მხარეში, ქარელის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ორთუბანში, მდინარე ძამის ხეობაში, ყინწვისის მონასტერთან ახლოს. სახელწოდება “ზოვრეთი” (მძოვრეთი) წარმოდგება სიტყვა “საზუერედან” (ზუერის ადგილი), რაც საბაჟოს ნიშნავს.
კომპლექსი დღესდღეობით განახლებულია, ტერიტორიაზე 3 მოქმედი ტაძარია, ასევე ფუნქციონირებს ასურელ მამათა სახელზე ნაკურთი მონასტერი, ბიბლიოთეკა და აქ მოღვაწე მამების მიერ გაშენებულია ნამდვილი წალკოტი.
არქიტექტურა
კომპლექსში შემავალი ნაგებობებია: ეკლესია, სამრეკლო კოშკი, ციხე-დარბაზი. სასახლისაგან (გრძელი სწორკუთხა შენობა) და რამდენიმე საცხოვრებელ და სამეურნეო ნაგებობისაგან მხოლოდ კვალია შემორჩენილი.
ეკლესია დარბაზულია, დგას გალავნის შიგნით, აღმოსავლეთით. თარიღდება XVII საუკუნის დასაწყისით. ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდში და სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. დარბაზი გადახურულია შეისრული კამარით, რომელიც კედლის წყვილ პილასტრებზე დამყარებულ თაღს ეყრდნობა. საკურთხეველი გამოყოფილია გვიანდელი მასიური კანკელით, რომლის აღსავლის კარის გვერდებზე თითო ნიშია. ინტერიერი შელესილია. ეკლესია გადახურულია ორფერდა სახურავით.
ისტორია
მზოვრეთის ციხე-დარბაზის აგება უშუალოდ დაკავშირებულია XVII საუკუნის დასაწყისში ციციშვილთა საფეოდალოს ცენტრის სამწევრისიდან მძოვრეთში (ზოვრეთი) გადმოტანასთან. მძოვრეთი ხეობაში, სტრატეგიული თვალსაზრისით მოხერხებულ ადგილას მდებარეობდა.
საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობაში ვკითხულობთ, რომ ქალაქი მდებარეობდა შიდა, ქვემო და ზემო ქართლის შემაერთებელ გზაზე. X საუკუნეში ძამელი მთავრის ადარნასეს რეზიდენცია იყო. XIV-XVII საუკუნეებში ფანასკერტელ-ციციშვილებმა სამწევრისიდან თავიანთი რეზიდენცია აქ გადმოიტანეს და ზოვრეთი სათავადოს პოლიტიკურ ცენტრად აქციეს. XVIII საუკუნიდან ქალაქი დაქვეითებას განიცდის და იწოდება “მცირე ქალაქად”. XIX საუკუნეში ციციშვილები ტოვებენ ამ ადგილს და ქალაქიც წყვეტს არსებობას. მის ნანგრევებზე ახალი სოფელი ორთუბანი გაშენდა.
2008 წლის 20 მაისს ზოვრეთის ციხე მეუფე იობის ლოცვა-კურთხევით, ასურელ მამათა სახელობის მონასტრად იკურთხა.
