რუსთაველის გამზირზე გზის სიგანე არ შეიცვლება — საზოგადოებრივი ტრანსპორტი განაპირა ზოლში იმოძრავებს
თბილისში რუსთაველის გამზირზე დაგეგმილი სატრანსპორტო ცვლილებების ფარგლებში გზის არსებული გაბარიტი უცვლელი დარჩება და საავტომობილო ნაწილი არ შევიწროვდება. ახალი სქემის მიხედვით, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი იმოძრავებს განაპირა ზოლში და არა შუა ზოლზე, ხოლო მძღოლებისთვის რამდენიმე მნიშვნელოვან კვეთაზე მარცხნივ მოხვევა შესაძლებელი გახდება. ცვლილებები მიზნად ისახავს საგზაო სივრცის უფრო თანაბარ გადანაწილებას და მოძრაობის ორგანიზების გაუმჯობესებას. [1]
მოვლენების აღწერა
რუსთაველის გამზირზე დაგეგმილ ცვლილებებთან დაკავშირებით გავრცელებული ინფორმაციით, ქუჩის საერთო სიგანე უცვლელი რჩება და საავტომობილო გზის შევიწროება არ იგეგმება. პროექტის ერთ-ერთი მთავარი საკითხი სწორედ გზის შესაძლო დავიწროებასთან დაკავშირებული მოლოდინები იყო, თუმცა წარმოდგენილი სქემის მიხედვით, არსებული გაბარიტი შენარჩუნდება. [1]
ასევე განმარტებულია, რომ საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის განკუთვნილი ზოლი განთავსდება არა გამზირის შუა ნაწილში, როგორც ეს თბილისის ზოგიერთი სხვა მაგისტრალის შემთხვევაშია, არამედ განაპირა ზოლში. აღნიშნული მიდგომა მიზნად ისახავს სხვადასხვა ტიპის ტრანსპორტისთვის სივრცის ფუნქციურ გადანაწილებას. [1]
პროექტი ითვალისწინებს საგზაო მოძრაობის ორგანიზების რამდენიმე დამატებით ცვლილებასაც, რომლებიც, ოფიციალური განმარტებით, როგორც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის, ისე კერძო ავტომობილების გადაადგილებას შეეხება.
კონტექსტი და ფონი
რუსთაველის გამზირი თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული და სტრატეგიული სატრანსპორტო არტერიაა. ის ყოველდღიურად ემსახურება როგორც საზოგადოებრივ ტრანსპორტს, ისე კერძო ავტომობილებსა და ქვეითებს.
ბოლო წლებში თბილისის მუნიციპალიტეტი ეტაპობრივად ახორციელებს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განახლებას, რომლის მიზანია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მოძრაობის გაუმჯობესება, საგზაო უსაფრთხოების ამაღლება და სხვადასხვა კატეგორიის მომხმარებლებისთვის ქუჩის სივრცის უფრო ეფექტიანი განაწილება.
რუსთაველის გამზირზე დაგეგმილი ცვლილებებიც ამ ფართო სატრანსპორტო პოლიტიკის ნაწილია. პროექტის განხილვისას ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დასმული კითხვა სწორედ გზის შესაძლო შევიწროებასა და ავტობუსის ზოლის განლაგებას ეხებოდა. წარმოდგენილი სქემის მიხედვით, ორივე საკითხზე ოფიციალური პოზიცია განმარტებულია: გზა არ ვიწროვდება, ხოლო საზოგადოებრივი ტრანსპორტი განაპირა ზოლში იმოძრავებს. [1]
დეტალები და ფაქტები
ახალი მოძრაობის სქემით რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილება იგეგმება.
ოფიციალური ინფორმაციით:
- გზის საერთო სიგანე უცვლელი რჩება;
- საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის განკუთვნილი ზოლი განაპირა ნაწილში განთავსდება;
- მძღოლებს მნიშვნელოვან კვეთებზე მარცხნივ მოხვევა შეეძლებათ, რაც ადრე შეზღუდული იყო;
- ავტომობილებს აღარ მოუწევთ მთელი გამზირის გავლა მხოლოდ შემობრუნების მიზნით;
- ჭავჭავაძის გამზირიდან შესაძლებელი იქნება პირდაპირ ლაღიძის ქუჩის მიმართულებით მოძრაობის გაგრძელება ახალი ორგანიზების ფარგლებში;
- შესაბამის მონაკვეთებზე მოეწყობა შუქნიშნით რეგულირებადი გადასასვლელები, რაც ქვეითთა უსაფრთხო გადაადგილებას შეუწყობს ხელს;
- იქ, სადაც ტროტუარის სივრცე ამის შესაძლებლობას იძლევა, მოეწყობა სპეციალური ჩაღრმავებული გაჩერების ადგილები, სადაც ტაქსებსა და სხვა ავტომობილებს მგზავრის უსაფრთხოდ ჩამოსმა ან აყვანა შეეძლებათ გზის ძირითადი ნაკადის შეფერხების გარეშე. [1]
ოფიციალური განმარტებით, აღნიშნული ცვლილებები მიზნად ისახავს როგორც სატრანსპორტო ნაკადების უკეთ ორგანიზებას, ისე ქუჩის სივრცის უფრო ეფექტიან გამოყენებას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ქალაქების განვითარების თანამედროვე პრაქტიკაში საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის პრიორიტეტული მოძრაობის ზოლების მოწყობა ფართოდ გამოიყენება. ევროპის მრავალ ქალაქში ავტობუსებისა და სხვა საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის სპეციალური ზოლები სხვადასხვა მოდელით არის ორგანიზებული — ზოგ შემთხვევაში ქუჩის შუა ნაწილში, ზოგ შემთხვევაში კი განაპირა ზოლში.
კონკრეტული სქემის არჩევა დამოკიდებულია ქუჩის გეომეტრიაზე, არსებული ინფრასტრუქტურის თავისებურებებზე, ქვეითთა მოძრაობის ინტენსივობაზე და საგზაო უსაფრთხოების მოთხოვნებზე. მსგავსი პროექტების განხორციელებისას განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა როგორც საზოგადოებრივი ტრანსპორტის სიჩქარისა და სანდოობის გაზრდას, ისე კერძო ავტომობილებისა და ქვეითების უსაფრთხო გადაადგილების უზრუნველყოფას. [2,3]
საქართველოს კონტექსტი
თბილისში სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია ბოლო წლებში ეტაპობრივად მიმდინარეობს. რუსთაველის გამზირზე დაგეგმილი ცვლილებები ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პროექტია, რადგან აღნიშნული ქუჩა ქალაქის ადმინისტრაციულ, კულტურულ და ტურისტულ ცენტრს წარმოადგენს.
პროექტის განხორციელების პროცესში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ექნება იმის შეფასებას, თუ როგორ აისახება ახალი სქემა საზოგადოებრივი ტრანსპორტის გადაადგილების სიჩქარეზე, კერძო ავტომობილების მოძრაობაზე, ქვეითთა უსაფრთხოებასა და ქალაქის საერთო მობილობაზე.
თბილისის ურბანული განვითარების, ინფრასტრუქტურისა და სატრანსპორტო პოლიტიკის შესახებ სხვა მნიშვნელოვან ინფორმაციას მკითხველი პერიოდულად გაეცნობა **https://www.sheniambebi.ge**-ზეც.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
რუსთაველის გამზირზე დაგეგმილი მოძრაობის ახალი სქემა რამდენიმე ძირითად ცვლილებას ითვალისწინებს, თუმცა ოფიციალური ინფორმაციით, გზის არსებული გაბარიტი უცვლელი დარჩება. პროექტის ფარგლებში საზოგადოებრივი ტრანსპორტი განაპირა ზოლში იმოძრავებს, მძღოლებისთვის გაფართოვდება მარცხნივ მოხვევის შესაძლებლობები, მოეწყობა შუქნიშნით რეგულირებადი ქვეითთა გადასასვლელები და სპეციალური გაჩერების ადგილები მგზავრთა უსაფრთხო ჩასხდომა-გადმოსხდომისთვის.
ცვლილებების პრაქტიკული ეფექტიანობა შეფასდება მათი ამოქმედების შემდეგ, როდესაც შესაძლებელი გახდება სატრანსპორტო ნაკადებზე, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მათი გავლენის ანალიზი.
წყაროები
- თბილისის მერიის მიერ გავრცელებული ოფიციალური ინფორმაცია რუსთაველის გამზირზე მოძრაობის ახალი ორგანიზების შესახებ.
- European Commission. Sustainable Urban Mobility Planning (SUMP). ხელმისაწვდომია: https://urban-mobility-observatory.transport.ec.europa.eu
- International Transport Forum (OECD). Urban Mobility and Street Design. ხელმისაწვდომია: https://www.itf-oecd.org
