დიდი ბრიტანეთი შესაძლოა საკვების მიწოდების პრობლემის წინაშე აღმოჩნდეს, რადგან ხანგრძლივმა გვალვამ და რეკორდულად მაღალმა ტემპერატურამ ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდა შეაფერხა.
ამის შესახებ გამოცემა Mirror ეროვნულ ფერმერთა კავშირზე (NFU) დაყრდნობით წერს. ფერმერები აცხადებენ, რომ თუ გვალვა გაგრძელდება, მოსავლიანობაზე ზეწოლა გაიზრდება, რაც საკვების წარმოებასა და მიწოდებაზე აისახება [1].
მოვლენების აღწერა
Mirror-ის ინფორმაციით, დიდი ბრიტანეთის ზოგიერთ რეგიონში ერთ თვეზე მეტია მნიშვნელოვანი ნალექი არ დაფიქსირებულა. ნალექის დეფიციტმა და მაღალმა ტემპერატურამ განსაკუთრებით გავლენა მოახდინა სასოფლო-სამეურნეო კულტურებზე, მათ შორის ხორბლის ნათესებზე, რომელთა ზრდა შენელებულია [1].
ეროვნული ფერმერთა კავშირის (NFU) აღმასრულებელმა დირექტორმა ტომ ბრედშოუმ ხელისუფლებას მოუწოდა, სასწრაფოდ გადადგას ნაბიჯები ფერმერების მხარდასაჭერად. მისი განცხადებით, აუცილებელია წყლის რესურსების მართვის გაუმჯობესება, მათ შორის სარწყავი წყლის რეზერვუარების (წყლის ავზების) მშენებლობის წახალისება საგადასახადო შეღავათების მეშვეობით.
კონტექსტი და ფონი
ბოლო წლებში ევროპა სულ უფრო ხშირად აწყდება ექსტრემალურ სიცხესა და გვალვას, რასაც მეცნიერები კლიმატის ცვლილებას უკავშირებენ. მაღალი ტემპერატურა და ნალექის შემცირება გავლენას ახდენს ნიადაგის ტენიანობაზე, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდასა და საბოლოო მოსავლიანობაზე.
სოფლის მეურნეობა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა კლიმატური პირობების მიმართ. ხანგრძლივი გვალვა ამცირებს მცენარეებისთვის ხელმისაწვდომ წყალს, ზრდის მორწყვის საჭიროებას და შესაძლოა გამოიწვიოს როგორც მოსავლის შემცირება, ისე წარმოების ხარჯების ზრდა.
დეტალები და ფაქტები
NFU-ის ინფორმაციით, ფერმერები შიშობენ, რომ თუ მიმდინარე კლიმატური პირობები შენარჩუნდება, ეს გავლენას მოახდენს საკვების წარმოებაზე და მომავალში მიწოდების პრობლემების რისკს გაზრდის [2].
მედიის ცნობით, ივნისში დაფიქსირებულმა რეკორდულმა სიცხემ მხოლოდ სოფლის მეურნეობაზე არ იმოქმედა. გავრცელებული მონაცემების თანახმად, მაღალი ტემპერატურის გამო ბრიტანეთის ეკონომიკამ დაახლოებით 1.15 მილიარდი ფუნტი სტერლინგის ზარალი განიცადა, რაც დაახლოებით 1.5 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს [3].
გამოკითხვის შედეგების მიხედვით:
- ივნისის ბოლო კვირაში, როდესაც რეკორდული სიცხე დაფიქსირდა, დასაქმებულები საშუალოდ დღეში დაახლოებით 30 წუთით ნაკლებს მუშაობდნენ;
- მონაწილეთა ნაწილმა აღნიშნა, რომ სიცხემ უარყოფითად იმოქმედა ძილის ხარისხზე;
- ასევე დაფიქსირდა სხვადასხვა ჯანმრთელობის პრობლემის ზრდა, რომლებიც მაღალი ტემპერატურის გავლენას უკავშირდებოდა [3].
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაცია (WMO) და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაცია (FAO) არაერთხელ მიუთითებენ, რომ კლიმატის ცვლილება სასურსათო უსაფრთხოების ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა. ხანგრძლივი გვალვები, სიცხის ტალღები და ექსტრემალური ამინდი სულ უფრო ხშირად იწვევს მოსავლიანობის შემცირებას სხვადასხვა ქვეყანაში [4,5].
ევროპის რამდენიმე სახელმწიფოში უკვე ხორციელდება წყლის რესურსების მართვის, სარწყავი სისტემების მოდერნიზაციისა და კლიმატგამძლე სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამები, რათა შემცირდეს მსგავსი რისკების გავლენა.
საქართველოს კონტექსტი
კლიმატის ცვლილებით გამოწვეული მაღალი ტემპერატურა საქართველოზეც მოქმედებს. განსაკუთრებით მგრძნობიარეა სოფლის მეურნეობის სექტორი, სადაც გვალვამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს როგორც მარცვლეულის, ისე ხილის, ბოსტნეულისა და ვაზის წარმოებაზე.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ წყლის რესურსების ეფექტიანი მართვა, თანამედროვე სარწყავი სისტემების განვითარება და კლიმატთან ადაპტირებული სასოფლო-სამეურნეო პრაქტიკის დანერგვა მომავალ წლებში კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გახდება.
მსოფლიოსა და საქართველოში მიმდინარე ეკონომიკური, გარემოსდაცვითი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მოვლენების შესახებ სხვა მასალები ხელმისაწვდომია **https://www.sheniambebi.ge**-ზე.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
დიდ ბრიტანეთში არსებული კლიმატური პირობები კიდევ ერთხელ აჩვენებს, თუ რამდენად მჭიდროდაა დაკავშირებული ამინდის ექსტრემალური მოვლენები სოფლის მეურნეობასთან, ეკონომიკასა და მოსახლეობის ყოველდღიურ ცხოვრებასთან. ფერმერთა გაფრთხილება საკვების მიწოდების შესაძლო პრობლემების შესახებ ამ ეტაპზე პროგნოზულ ხასიათს ატარებს და დამოკიდებულია იმაზე, როგორ განვითარდება ამინდის პირობები მომდევნო კვირებსა და თვეებში.
პარალელურად, არსებული მონაცემები მიუთითებს, რომ რეკორდულად მაღალმა ტემპერატურამ გავლენა მოახდინა არა მხოლოდ მოსავლიანობაზე, არამედ შრომის პროდუქტიულობასა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზეც, რაც კლიმატის ცვლილების ეკონომიკურ და სოციალურ გავლენას კიდევ უფრო თვალსაჩინოს ხდის.
წყაროები
- Mirror. UK farmers warn prolonged drought could threaten food supplies. ხელმისაწვდომია: https://www.mirror.co.uk/
- National Farmers’ Union (NFU). Official statements and news. ხელმისაწვდომია: https://www.nfuonline.com/
- Mirror. Record June heat linked to economic losses in the UK. ხელმისაწვდომია: https://www.mirror.co.uk/
- World Meteorological Organization. Climate and Extreme Weather. ხელმისაწვდომია: https://wmo.int/
- Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Climate Change and Food Security. ხელმისაწვდომია: https://www.fao.org/
