პალ ერდეშის 80-წლიანი ჰიპოთეზა ხელოვნურმა ინტელექტმა უარყო.
მკვლევართა ჯგუფმა განაცხადა, რომ მათ მოახერხეს თანამედროვე მათემატიკის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფიგურის მიერ დასმული ძველი, გადაუჭრელი პრობლემის უარყოფა.
მათი თქმით, 80 წლის შემდეგ, პალ ერდეშის ჰიპოთეზა განსხვავებულ მანძილთა რაოდენობის შესახებ საბოლოოდ გადაიჭრა, წერს IFLScience.
მეცნიერებმა აღნიშნეს, რომ ამ ამოცანის ამოხსნა ხელოვნურმა ინტელექტმა შეძლო. კვლევის შედეგები OpenAI-ის ვებგვერდზე გამოქვეყნდა.
„ეს ყველაზე შთამბეჭდავი ცალკეული შედეგია. თუმცა ხედავთ, რომ ახლა თითქმის ყოველ რამდენიმე დღეში ჩნდება ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით მიღებული რაიმე ახალი დამტკიცება. ეს ნამდვილად ცვლის მათემატიკური კვლევების სახეს“, – განაცხადა პრინსტონის უნივერსიტეტის კომბინატორიკოსმა, ნოგა ალონმა, რომელმაც რეცენზირება გაუკეთა ამ დამტკიცებას OpenAI-სთვის მომზადებულ თანმხლებ სტატიაში.
ტეხასის უნივერსიტეტის ფიზიკოსმა და მათემატიკოსმა, ტომას ჩენმა კი ჟურნალისტებთან საუბრისას გამოთქვა შიში, რომ მკაცრ მათემატიკურ სამუშაო პროცესში ე.წ. „შავი ყუთის“ (გაუმჭვირვალე სისტემის) დანერგვა ძირს უთხრის თავად იმ საფუძვლებს, რასაც მათემატიკა, როგორც ადამიანური მოღვაწეობის სფერო, უნდა წარმოადგენდეს.
გამოცემა მკითხველს ახსენებს, რომ ერდეშის ჰიპოთეზის არსი განსხვავებულ მანძილთა რაოდენობის შესახებ შემდეგში მდგომარეობს: თუ სიბრტყეზე მოცემულია წერტილების ნებისმიერი რაოდენობა, რა არის იმ წყვილების მაქსიმალური რაოდენობა, რომლებიც ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილითაა დაშორებული? მეცნიერები ამის დამტკიცებას 80 წლის განმავლობაში ვერ ახერხებდნენ.
როგორც აღმოჩნდა, არსებობდა ძალიან სერიოზული მიზეზი, რის გამოც ამ ჰიპოთეზის დამტკიცება ვერავინ შეძლო. როდესაც OpenAI-ის წინაშე ეს ამოცანა დაისვა, კომპანიამ, ნაცვლად დამტკიცებისა, წარმოადგინა ის, რასაც არავინ ელოდა – კონტრმაგალითი. გამოცემა ხაზს უსვამს, რომ კონტრმაგალითის პოვნა არც ისე რთული აღმოჩნდა, როგორც მანჩესტერის უნივერსიტეტის კომბინატორიკოსმა და არითმეტიკოსმა ტომას ბლუმმა თავის სარეცენზიო სტატიაში აღნიშნა, ეს იყო „ერდეშის თავდაპირველი მესრიანი კონსტრუქციის ბუნებრივი, თუმცა საკმაოდ არატრივიალური განზოგადება“.
სტატიაში განმარტებულია, რომ ადამიანს ამ კონტრმაგალითის მოსაფიქრებლად ერთდროულად რამდენიმე ნაკლებად სავარაუდო მოვლენის დამთხვევა დასჭირდებოდა: მას არა მხოლოდ კარგად უნდა სცოდნოდა ეს ამოცანა და გატაცებით ყოფილიყო დაკავებული მისი ამოხსნით, არამედ უნდა ჰქონოდა ცოდნა ველთა კლასების თეორიაშიც, მათემატიკის სფეროში, რომელიც ერთი შეხედვით სრულიად კავშირშია ამ პრობლემასთან, თუკი მას განსხვავებული კუთხით არ შევხედავთ.
„ხელოვნურმა ინტელექტმა გამოიყენა საკმაოდ რთული ინსტრუმენტები რიცხვთა ალგებრული თეორიიდან. შესაძლოა, წარსულის გადასახედიდან, მთლად მოულოდნელი არც იყოს მათ შორის კავშირის არსებობა, მაგრამ ეს ნამდვილად არ არის პირველი რამ, რაც აზრად მოგივა“, – განმარტა ალონმა.
გარდა ამისა, მეცნიერებმა დასძინეს, რომ კონტრმაგალითის საპოვნელად ადამიანს დასჭირდებოდა უდიდესი შეუპოვრობა, რათა არ დაენებებინა თავი მაშინაც კი, როდესაც ადამიანების უმრავლესობა დიდი ხნის დანებებული იქნებოდა. ხელოვნურ ინტელექტს კი, ბუნებრივია, ასეთი პრობლემა არ ახასიათებს.
