საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის დაზუსტებული მონაცემები მიუთითებს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის უმრავლესობა უკვე ქალაქებში ცხოვრობს.
დღეს საქართველოს მოსახლეობის 62% (2 442 231 ადამიანი) საქალაქო დასახლებებშია კონცენტრირებული, ხოლო 38% (1 487 350 ადამიანი) – სოფლებში.
ოფიციალური მონაცემებით, ქვეყანაში 3 617 სოფელია, რომელთაგან 3 417 დასახლებულია, ხოლო 200 უკვე სრულად დაცლილი. განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს ის ფაქტი, რომ 278 სოფელში 10 ან ნაკლები მცხოვრებია. შედარებისთვის, 2014 წლის აღწერის დროს ასეთი სოფლების რაოდენობა 255 იყო, რაც სოფლების დაცლის პროცესის გაღრმავებაზე მიუთითებს.
დემოგრაფების შეფასებით, თუ არსებული ტენდენცია გაგრძელდება, სოფლებიდან მოსახლეობის გადინება კიდევ უფრო გაიზრდება და ქვეყნის მოსახლეობა სულ უფრო მეტად დიდ ქალაქებში მოიყრის თავს. ბოლო წლებში საქალაქო მოსახლეობის წილი 57%-დან 62%-მდე გაიზარდა, ხოლო სოფლის მოსახლეობის წილი მნიშვნელოვნად შემცირდა.
სოფლად განსაკუთრებით მწვავედ დგას მოსახლეობის დაბერების პრობლემა. ქალაქებში 15 წლამდე ასაკის ბავშვები მოსახლეობის დაახლოებით 20%-ს შეადგენენ, სოფლებში კი ეს მაჩვენებელი 18%-ია. ამავე დროს, 65 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანების წილი ქალაქებში დაახლოებით 16%-ს აღწევს, ხოლო სოფლებში თითქმის 21%-ს. ეს მიუთითებს, რომ ახალგაზრდები სოფელს ტოვებენ, ხოლო დარჩენილი მოსახლეობის დიდი ნაწილი ხანდაზმულია.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ სოფლებში ბუნებრივი მატების მაჩვენებელი პრაქტიკულად აღარ არსებობს. ახალგაზრდების მნიშვნელოვანი ნაწილი ან დიდ ქალაქებში გადადის, ან ემიგრაციაში მიდის. შედეგად, სოფლებში ძირითადად ხანდაზმული ადამიანები რჩებიან, რომლებიც საკუთარ სახლსა და მიწას არ ტოვებენ.
დაცლილი სოფლების რაოდენობის ზრდა სერიოზულ სოციალურ და ეკონომიკურ გამოწვევად განიხილება. ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ცალკეული სოფლების აღდგენის ინიციატივები პრობლემის მხოლოდ მცირე ნაწილს აგვარებს. მთავარი საკითხი მოსახლეობის შენარჩუნება და ახალგაზრდებისთვის ისეთი პირობების შექმნაა, რომელიც მათ სოფელში ცხოვრებისა და საქმიანობის გაგრძელების მოტივაციას მისცემს.
წინააღმდეგ შემთხვევაში, მომავალში სულ უფრო აქტუალური გახდება კითხვა: ვინ იცხოვრებს ქართულ სოფლებში მაშინ, როდესაც დღევანდელი მოსახლეობაც აღარ იქნება?
