საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს გადაწყვეტილებით, 2026-2027 სასწავლო წლიდან პირველკლასელთა რეგისტრაციის ახალი, დამატებითი ეტაპი დაინერგება, რომელიც ტერიტორიულ პრინციპს ეფუძნება. რეგისტრაცია 15 მაისს დაიწყება და 25 მაისის ჩათვლით გაგრძელდება, რაც მშობლებს საშუალებას მისცემს, საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით სასურველ სკოლაში პრიორიტეტულად დაარეგისტრირონ ბავშვები.
მოვლენების აღწერა
განათლების სამინისტროს ინფორმაციით, დამატებითი ეტაპი საყოველთაო რეგისტრაციამდე გაიმართება და მიზნად ისახავს, რომ პირველკლასელთა განაწილება უფრო მეტად საცხოვრებელი ადგილების მიხედვით მოხდეს.
ტერიტორიული პრინციპი საპილოტე რეჟიმში 12 ქალაქში ამოქმედდება: თბილისი, ბათუმი, ქუთაისი, რუსთავი, ზუგდიდი, ამბროლაური, ოზურგეთი, ახალციხე, გორი, მცხეთა, თელავი და ფოთი.
რეგისტრაციისას გამოყენებული იქნება სსიპ განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, რომლებიც დაეფუძნება სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ბაზაში 2026 წლის 15 აპრილის მდგომარეობით დაფიქსირებულ მისამართებს.
კონტექსტი და ფონი
პირველკლასელთა რეგისტრაცია საქართველოში ყოველწლიურად რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობს. არსებული პრაქტიკა ხშირად იწვევდა გადატვირთულობას პოპულარულ სკოლებში და ადგილების დეფიციტს გარკვეულ უბნებში.
ტერიტორიული პრინციპის დანერგვა მიზნად ისახავს ამ პრობლემის შემცირებას, რათა მოსწავლეთა განაწილება უფრო თანაბრად მოხდეს და სკოლები უკეთესად მოერგოს ადგილობრივ მოთხოვნას.
მსგავსი მოდელები გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყანაში, სადაც მოსწავლეთა მიღება ნაწილობრივ საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით რეგულირდება.
დეტალები და ფაქტები
თბილისში შეიქმნება 10 სასკოლო უბანი: ისანი, სამგორი, ვაკე, საბურთალო, დიდუბე, ჩუღურეთი, გლდანი, ნაძალადევი, მთაწმინდა და კრწანისი.
მშობლებს შეეძლებათ ბავშვის რეგისტრაცია იმ სკოლაში, რომელიც შესაბამის სასკოლო უბანში მდებარეობს. დამატებით, თუ რეგისტრაციის მისამართი სასკოლო უბნის საზღვართან ახლოსაა, შესაძლებელი იქნება მომიჯნავე უბნის სკოლაში რეგისტრაციაც, იმ შემთხვევაში თუ მანძილი არ აღემატება 1 კილომეტრს.
ქუთაისში განისაზღვრა 5 სასკოლო უბანი, ბათუმში — 4, ხოლო რუსთავში — 3 სასკოლო უბანი.
სხვა ქალაქებში — ზუგდიდში, ამბროლაურში, ოზურგეთში, ახალციხეში, გორში, მცხეთაში, თელავსა და ფოთში — სასკოლო უბნებად დაყოფა არ განხორციელდება და რეგისტრაცია შესაძლებელი იქნება ქალაქის ფარგლებში მდებარე ნებისმიერ საჯარო სკოლაში.
განათლების სამინისტროს ინფორმაციით, მშობლებს რეგისტრაციამდე შეუძლიათ გადაამოწმონ, თუ რომელ სკოლებში აქვთ რეგისტრაციის შესაძლებლობა.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ტერიტორიული პრინციპით სკოლის შერჩევა ფართოდ გამოიყენება ევროპისა და სხვა რეგიონების ქვეყნებში. ამ მოდელის მიზანია:
– სკოლების გადატვირთულობის შემცირება
– ადგილობრივი ინფრასტრუქტურის ეფექტიანი გამოყენება
– მოსწავლეთა გადაადგილების შემცირება
საერთაშორისო კვლევები მიუთითებს, რომ მსგავსი სისტემა ხელს უწყობს განათლების ხელმისაწვდომობას და ორგანიზაციული პროცესების გამარტივებას, თუმცა საჭიროებს მუდმივ მონიტორინგს, რათა არ შეიზღუდოს არჩევანის თავისუფლება [1].
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ახალი რეგისტრაციის მოდელის დანერგვა განიხილება როგორც ნაბიჯი სისტემის ოპტიმიზაციისკენ.
ტერიტორიული პრინციპი შესაძლოა გავლენას ახდენდეს როგორც სკოლების დატვირთვაზე, ისე მშობლების არჩევანის შესაძლებლობებზე. ამასთან, დამატებითი ეტაპის არსებობა მშობლებს აძლევს შესაძლებლობას, საყოველთაო რეგისტრაციამდე მოახდინონ პრიორიტეტული არჩევანი.
ამ თემასთან დაკავშირებული სიახლეები და ანალიზი პერიოდულად ქვეყნდება პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge, სადაც განათლების სფეროში მიმდინარე პროცესები დეტალურად განიხილება.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
პირველკლასელთა რეგისტრაციის ახალი ეტაპის დანერგვა მიუთითებს განათლების სისტემაში ადმინისტრაციული პროცესების გაუმჯობესების მცდელობაზე. ტერიტორიული პრინციპის გამოყენება მიზნად ისახავს რესურსების უფრო ეფექტიან განაწილებას და მოსწავლეთა ნაკადების უკეთ მართვას.
მომდევნო ეტაპზე მნიშვნელოვანი იქნება იმის შეფასება, თუ რამდენად შეძლებს სისტემა ბალანსის შენარჩუნებას ადგილობრივი განაწილებისა და მშობლების არჩევანის თავისუფლებას შორის.
წყაროები
- OECD. School zoning and student allocation policies. Available at: https://www.oecd.org
