ევროკომისიის მიერ საერთო ინტერესების პროექტად შერჩეული შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის ინიციატივა მიზნად ისახავს საქართველოს ევროპის ელექტროსისტემებთან დაკავშირებას და ქვეყნის პოზიციონირებას ევროპასა და სამხრეთ კავკასიას შორის ენერგეტიკულ და სატრანზიტო ჰაბად, – ამის შესახებ პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 2026 წლის მსოფლიო მთავრობათა სამიტზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.
მოვლენების აღწერა
საქართველოს პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის პროექტი წარმოადგენს მნიშვნელოვან ინიციატივას, რომელიც ევროკომისიამ საერთო ინტერესების პროექტად შეარჩია. კობახიძის თქმით, მისი მთავარი მიზანია საქართველოს ენერგოსისტემის დაკავშირება ევროპის ელექტროსისტემებთან და ქვეყნის როლის გაძლიერება როგორც რეგიონული ენერგეტიკული და სატრანზიტო ჰაბის.
მთავრობის მეთაურმა ასევე განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის პროექტზე, რომელიც, მისი განცხადებით, შექმნილია დიდი კონტეინერმზიდი გემების მისაღებად და შავი ზღვის პორტების სიმძლავრეების გასაზრდელად.
კონტექსტი და ფონი
ბოლო წლებში საქართველო ცდილობს გააძლიეროს ინფრასტრუქტურული და ენერგეტიკული კავშირები ევროკავშირთან და რეგიონში სატრანზიტო ფუნქცია უფრო სტრატეგიულ დონეზე განავითაროს. შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის პროექტი განიხილება როგორც ერთ-ერთი მთავარი ნაბიჯი ენერგეტიკული ინტეგრაციის მიმართულებით, რაც ევროკავშირის ენერგეტიკული უსაფრთხოების პოლიტიკის ნაწილიცაა.
ამასთან, ანაკლიის პორტის პროექტი დაკავშირებულია ქვეყნის სატრანსპორტო და ლოგისტიკური შესაძლებლობების გაფართოებასთან, განსაკუთრებით ევროპასა და აზიას შორის გადაზიდვების ზრდის კონტექსტში.
დეტალები და ფაქტები
პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტი არის სტრატეგიული მნიშვნელობის ინფრასტრუქტურა, რომელიც:
- გათვლილია დიდი კონტეინერმზიდი გემების მისაღებად
- მიზნად ისახავს შავი ზღვის პორტების გამტარუნარიანობის ზრდას
- წარმოადგენს პლატფორმას ტრანზიტის მაჩვენებლების გასაზრდელად
- ხელს უწყობს გლობალური გადაზიდვის ხაზების მოზიდვას
კობახიძის თქმით, ანაკლია არ არის მხოლოდ პორტი, არამედ მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურული საფუძველი შავი ზღვის, როგორც ევროპასა და აზიას შორის კონკურენტუნარიანი კარიბჭის როლის გასაძლიერებლად.
პრემიერის განცხადებით, საქართველო ასევე დიდ ყურადღებას უთმობს ეფექტურ სასაზღვრო პროცედურებს, პროგნოზირებად ტრანზიტს და საერთაშორისო გადაზიდვების გამარტივებას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
ევროკავშირის პოლიტიკაში საერთო ინტერესების პროექტები (PCI) წარმოადგენს სტრატეგიულ ინიციატივებს, რომლებიც მიზნად ისახავს ენერგეტიკული ქსელების განვითარებასა და წევრ და პარტნიორ ქვეყნებს შორის ინტეგრაციის გაძლიერებას [1].
რეგიონულ დონეზე შავი ზღვის ენერგეტიკული პროექტები განიხილება როგორც ევროპის ენერგეტიკული უსაფრთხოების დივერსიფიკაციის ნაწილი, განსაკუთრებით განახლებადი ენერგიის წყაროების ინტეგრაციისა და ტრანსსასაზღვრო ინფრასტრუქტურის განვითარების კონტექსტში [2].
პორტებისა და სატრანზიტო ინფრასტრუქტურის გაფართოება ასევე წარმოადგენს რეგიონული კონკურენციის მნიშვნელოვან კომპონენტს, სადაც ქვეყნები ცდილობენ ლოგისტიკური ჰაბების ჩამოყალიბებას.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის ინიციატივა და ანაკლიის პორტის პროექტი შეიძლება ჩაითვალოს ეკონომიკური და სტრატეგიული განვითარების მნიშვნელოვან მიმართულებად. მსგავსი ინფრასტრუქტურული პროექტები გავლენას ახდენს ქვეყნის სატრანზიტო შესაძლებლობებზე, ენერგეტიკულ უსაფრთხოებაზე და საერთაშორისო პარტნიორობაზე.
პრემიერის განცხადებით, ამბიციური ინფრასტრუქტურული პროექტები, ეფექტურ მარეგულირებელ ჩარჩოსთან და რეგიონულ თანამშრომლობასთან ერთად, ქმნის ინტეგრირებულ ეკოსისტემას, რომელიც გრძელვადიანი მდგრადობისთვის არის განკუთვნილი. დამატებითი ინფორმაცია ქვეყნის ეკონომიკურ პროცესებზე ხელმისაწვდომია https://www.sheniambebi.ge-ზე.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
ირაკლი კობახიძის განცხადებით, შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის პროექტი და ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის განვითარება წარმოადგენს საქართველოს სტრატეგიულ მიმართულებას, რომელიც მიზნად ისახავს ქვეყნის როლის გაძლიერებას ევროპასა და სამხრეთ კავკასიას შორის ენერგეტიკული და სატრანზიტო კავშირის თვალსაზრისით. მსგავსი პროექტები მომავალში შეიძლება განსაზღვრავდეს საქართველოს პოზიციონირებას როგორც რეგიონული ინფრასტრუქტურული და ეკონომიკური ჰაბის.
წყაროები
- European Commission. Projects of Common Interest (PCI). https://energy.ec.europa.eu/topics/infrastructure/projects-common-interest_en
- European Network of Transmission System Operators for Electricity (ENTSO-E). Regional Integration and Interconnections. https://www.entsoe.eu/
