რა უნდა გაითვალისწინოთ მოყინულ გზაზე მოძრაობისას – 5 შეცდომა, რომელიც მოყინულ გზაზე არ უნდა დაუშვათ
ზამთრის სეზონზე საქართველოში გზებზე მოძრაობა ხშირად გართულებულია ტემპერატურის ვარდნის, ყინვისა და ნალექის გამო, რაც ავტოსაგზაო შემთხვევების რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის. განსაკუთრებით პრობლემურია მოყინული გზები, სადაც ავტომობილის კონტროლი რთულდება, იზრდება დამუხრუჭების მანძილი და მცირდება საბურავების გზასთან მოჭიდება. სწორედ ამიტომ, როგორც დამწყები, ისე გამოცდილი მძღოლებისთვის მნიშვნელოვანია იცოდნენ, რა ფაქტორებს უნდა მიაქციონ ყურადღება ცივ სეზონზე და რატომ არის ეს საკითხი საგზაო უსაფრთხოების თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი.
მოვლენების აღწერა – ფაქტობრივი აღწერა – ძირითადი გარემოებები – დადასტურებული ინფორმაცია
მოყინულ გზებზე მოძრაობა ზამთრის პერიოდში ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად რჩება. ამინდის გაუარესებისას გზის საფარი ხშირად ხდება მოლიპული, ხილვადობა მცირდება, ხოლო ავტომობილის რეაქცია მძღოლის მოქმედებებზე იცვლება. არსებული სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, ცივი სეზონის განმავლობაში ავტოსაგზაო შემთხვევების რაოდენობა მატულობს, განსაკუთრებით დილისა და საღამოს საათებში, როდესაც ტემპერატურა ნულს ქვემოთ ეცემა და გზებზე ყინული ყალიბდება [1].
1. საგზაო უსაფრთხოების სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ასეთი პირობები განსაკუთრებით სახიფათოა იმ მძღოლებისთვის, რომლებიც ავტომობილს ზაფხულის საბურავებით მართავენ ან არ ითვალისწინებენ სიჩქარისა და დისტანციის ცვლილების აუცილებლობას. მოყინულ გზაზე მცირე შეცდომაც კი შესაძლოა სერიოზულ შედეგებს გამოიწვიოს.
კონტექსტი და ფონი – ისტორიული, სოციალური, პოლიტიკური ან სამეცნიერო კონტექსტი – რატომ არის ეს ამბავი მნიშვნელოვანი ფართო აუდიტორიისთვის
ავტოსაგზაო უსაფრთხოება საქართველოში მრავალი წლის განმავლობაში საზოგადოებრივი ყურადღების ცენტრშია. საგზაო შემთხვევები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს როგორც მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე, ისე ეკონომიკაზე, რადგან ავარიები ხშირად იწვევს ტრავმებს, ინფრასტრუქტურის დაზიანებას და ტრანსპორტის მოძრაობის შეფერხებას.
2. სამეცნიერო კვლევები აჩვენებს, რომ მოყინულ გზებზე ავტომობილის მართვა ფიზიკური კანონზომიერებების გამო მნიშვნელოვნად განსხვავდება მშრალ ან სველ ასფალტზე მოძრაობისგან. საბურავებისა და გზის ზედაპირის შორის ხახუნის კოეფიციენტი მცირდება, რის გამოც მანქანა უფრო ადვილად სრიალებს და მძღოლის რეაქციის დრო იზრდება [2].
ამ კონტექსტში, ზამთრის მართვის წესების ცოდნა მნიშვნელოვანია ფართო აუდიტორიისთვის, რადგან საკითხი ეხება არა მხოლოდ ინდივიდუალურ უსაფრთხოებას, არამედ საერთო საგზაო გარემოს სტაბილურობას.
დეტალები და ფაქტები – კონკრეტული მონაცემები, განცხადებები, ციტატები – რიცხვების ახსნა მარტივ ენაზე – ინფორმაციის გადამოწმებული წყაროები
3. სპეციალისტების შეფასებით, მოყინულ გზაზე ავტომობილის დამუხრუჭების მანძილი საშუალოდ სამჯერ მეტია, ვიდრე ნორმალურ პირობებში [3]. ეს ნიშნავს, რომ მძღოლმა წინ მოძრავ ავტომობილთან დისტანცია მნიშვნელოვნად უნდა გაზარდოს.
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომა ზამთარში ზაფხულის საბურავებით მოძრაობაა. ასეთ საბურავებს არ აქვთ შესაბამისი პროტექტორი, რაც ზრდის მოცურების რისკს. უსაფრთხო გადაადგილებისთვის რეკომენდებულია ზამთრის საბურავების გამოყენება და მათში წნევის რეგულარული შემოწმება.
4. სიჩქარის გადაჭარბება კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია. მოყინულ გზაზე მაღალი სიჩქარე მნიშვნელოვნად ამცირებს მძღოლის შესაძლებლობას დროულად მოახდინოს რეაგირება. ასევე მნიშვნელოვანია საჭის მკვეთრი მოძრაობების თავიდან აცილება, რადგან ეს იწვევს ავტომობილის სტაბილურობის დაკარგვას.
თუ ავტომობილი მოცურდა, ექსპერტები ყურადღებას ამახვილებენ იმაზე, რომ მკვეთრი დამუხრუჭება ან ხელის მუხრუჭის გამოყენება ზრდის საბურავების დაბლოკვისა და უკონტროლო სრიალის რისკს [4]. ასეთ შემთხვევაში ეფექტურია ძრავით დამუხრუჭება და საჭის ნელა, მოცურების მიმართულებით მართვა.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა – როგორ განიხილება მსგავსი საკითხი სხვა ქვეყნებში ან რეგიონებში – ოფიციალური ორგანიზაციების პოზიციები
ევროპის მრავალ ქვეყანაში, სადაც ზამთარი ხანგრძლივი და თოვლიანია, მოყინულ გზებზე უსაფრთხო მოძრაობა მკაცრად რეგულირდება. სკანდინავიურ სახელმწიფოებში სეზონური საბურავების გამოყენება სავალდებულოა და მათი არარსებობა ჯარიმებით ისჯება [5].
5. საერთაშორისო საგზაო უსაფრთხოების ორგანიზაციები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ზამთრის პირობებში ავარიების შემცირების ერთ-ერთი მთავარი გზა არის მძღოლების ინფორმირებულობის გაზრდა და მართვის ტექნიკის ადაპტაცია ამინდის პირობებთან [2]. მსგავსი მიდგომა ფართოდ გამოიყენება როგორც ევროკავშირის ქვეყნებში, ისე ჩრდილოეთ ამერიკაში.
საქართველოს კონტექსტი – რას ნიშნავს ეს ამბავი საქართველოსთვის – შესაძლო გავლენა საზოგადოებაზე
საქართველოსთვის მოყინულ გზებზე უსაფრთხო მოძრაობის საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია რეგიონების მრავალფეროვანი რელიეფისა და კლიმატური პირობების გამო. მთიან რაიონებში თოვლი და ყინული ხშირი მოვლენაა, ხოლო ქალაქებში მსგავსი პირობები ხშირად მოულოდნელად წარმოიშობა.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, ზამთრის პერიოდში მომხდარი საგზაო შემთხვევები დამატებით დატვირთვას ქმნის როგორც საგანგებო სამსახურებისთვის, ისე ჯანდაცვის სისტემისთვის [1]. ამ პირობებში, საზოგადოებისთვის გადამოწმებული და ფაქტებზე დაფუძნებული ინფორმაციის მიწოდება მნიშვნელოვანია. მსგავსი თემების გაშუქება საინფორმაციო პლატფორმებზე, მათ შორის https://www.sheniambebi.ge, ხელს უწყობს მოქალაქეების ცნობიერების ამაღლებას და საგზაო რისკების გააზრებას.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
მოყინულ გზებზე მოძრაობა ზამთრის სეზონზე მაღალი რისკის შემცველია და მოითხოვს მძღოლებისგან განსაკუთრებულ ყურადღებას. არსებული მონაცემები აჩვენებს, რომ სიჩქარის ადაპტაცია, დისტანციის გაზრდა და ავტომობილის ტექნიკური გამართულობა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს საგზაო უსაფრთხოებაში. ფაქტებზე დაფუძნებული ანალიზი მიუთითებს, რომ ზამთრის პირობებში მართვის თავისებურებების ცოდნა და მათი გათვალისწინება პირდაპირ უკავშირდება ავტოსაგზაო შემთხვევების სიხშირეს და შედეგების სიმძიმეს.
წყაროები
- Ministry of Internal Affairs of Georgia. Road Traffic Safety Statistics. https://police.ge
- World Health Organization. Global status report on road safety. https://www.who.int/publications/i/item/9789241565684
- Organisation for Economic Co-operation and Development. Road Safety Annual Report. https://www.oecd.org/transport/road-safety/
- National Highway Traffic Safety Administration. Winter Driving Tips. https://www.nhtsa.gov/road-safety/winter-driving-tips
- European Commission. Road safety in winter conditions. https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/road-safety_en
