SheniAmbebi.ge | რატომ არის „ეიგლ ჰილზის“ მრავალმილიარდიანი ინვესტიცია საქართველოში რეალური ეკონომიკური შანსი

რატომ არის „ეიგლ ჰილზის“ მრავალმილიარდიანი ინვესტიცია საქართველოში რეალური ეკონომიკური შანსი

ავტორი: პროფესორი გიორგი ფხაკაძე

ბოლო დღეებში საზოგადოებაში აქტიურად განიხილება არაბული ყურის ერთ-ერთი უმსხვილესი დეველოპერული ჯგუფის — „ეიგლ ჰილზის“ — მიერ საქართველოში დაგეგმილი ინვესტიცია. საუბარია დაახლოებით 6–6.6 მილიარდი აშშ დოლარის მოცულობის პროექტებზე, რაც ავტომატურად გახდა სკეპტიციზმის, ემოციური რეაქციებისა და უარყოფის მიზეზი.

ამ სტატიაში მიზანმიმართულად, მოკლედ და ციფრებზე დაყრდნობით განვმარტავ, რატომ არის ეს ინვესტიცია რეალური, რატომ ჯდება იგი საერთაშორისო პრაქტიკაში და რატომ არის მისი ავტომატური დისკრედიტაცია საქართველოს ინტერესების წინააღმდეგ.

ოფიციალური მოცემულობა: რაზეა საუბარი სინამდვილეში

საქართველოს მთავრობის ოფიციალური განცხადებების მიხედვით, 2025 წელს ქვეყანამ მიიღო წინადადება საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მსხვილ კერძო ინვესტიციაზე, რომლის ჯამური მოცულობა დაახლოებით 6 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს [1].

შემდგომ ეტაპზე, 2025 წლის განმავლობაში, გაფორმდა პირობების დოკუმენტი, სადაც ინვესტიციის მოცულობა დაზუსტდა და განისაზღვრა 6.5–6.6 მილიარდ დოლარად, ორი მსხვილი ურბანული განვითარების პროექტის ფარგლებში — თბილისში და გონიოში [2][3].

ეს მონაცემები არ ეფუძნება ერთ წყაროს. ისინი დადასტურებულია როგორც სახელმწიფოს, ისე კომპანიისა და დამოუკიდებელი საერთაშორისო იურიდიული კონსულტანტების მიერ [4]. შესაბამისად, მტკიცება, თითქოს ეს ინვესტიცია „გამოგონილია“, ფაქტობრივ საფუძველს მოკლებულია.

რას მოიცავს ინვესტიცია რაოდენობრივად

არსებული საჯარო შეფასებების მიხედვით, პროექტები მოიცავს:

• 1.5 მილიონ კვადრატულ მეტრზე მეტ განაშენიანებულ ტერიტორიას

• 15 000–16 000 საცხოვრებელ ერთეულს

• რამდენიმე ათეულ სასტუმროსა და აპარტ-სასტუმროს

• სანაპირო და მარინის ტიპის ინფრასტრუქტურას

• საზოგადოებრივ სივრცეებს, პარკებსა და სატრანსპორტო ქსელს [2][5]

მხოლოდ მშენებლობის ფაზაში მოსალოდნელია 20 000–30 000 სამუშაო ადგილის შექმნა, ხოლო ექსპლუატაციის ეტაპზე — დამატებით ათასობით მუდმივი სამუშაო ადგილი მომსახურების, ტურიზმისა და მართვის სექტორებში [6].

ეკონომიკური ეფექტი საქართველოსთვის

საქართველოს მთავრობის შეფასებით, ამ პროექტების საერთო ეკონომიკური ეფექტი ქვეყნის ეკონომიკაზე შეიძლება მიაღწიოს დაახლოებით 11 მილიარდ ლარს, რაც შეესაბამება საქართველოს ერთწლიანი მთლიანი შიდა პროდუქტის დაახლოებით 10–12%-ს [7].

თუ შევადარებთ მასშტაბს:

საქართველოს წლიური მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 80–85 მილიარდ ლარს შეადგენს.
ერთჯერადი 6.5 მილიარდი დოლარის პირდაპირი ინვესტიცია წარმოადგენს ეკონომიკისთვის უპრეცედენტო მოცულობას — დაახლოებით ნახევარი წლის მთლიანი ინვესტიციების ტოლფასს.

„ვეღარ ვაკონტროლებ, რომ ზოგს მოსწონს, ზოგს კი არა“ - რას ამბობს ნუცა ბუზალაძე „ევროვიზიის“ სიმღერის მთავარ გზავნილზე?

მსგავსი მასშტაბის ინვესტიციები, როგორც წესი:

ზრდის მშენებლობისა და მომსახურების სექტორებს

აძლიერებს ტურიზმის შემოსავლებს

ზრდის საგადასახადო ბაზას

ამაღლებს ქვეყნის საინვესტიციო რეიტინგს

საერთაშორისო შედარება: აკეთებს თუ არა „ეიგლ ჰილზი“ მსგავს პროექტებს სხვაგან

„ეიგლ ჰილზი“ არ არის შემთხვევითი ინვესტორი.

სერბეთში, ბელგრადში, კომპანია ახორციელებს ერთ-ერთ უდიდეს ურბანულ პროექტს მდინარის სანაპიროზე, რომლის სრული განვითარების ღირებულება 12 მილიარდ ევროს აჭარბებს და რომელიც უკვე წლებია ეტაპობრივად ხორციელდება [8].

არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, შარჯაში, კომპანიის მონაწილეობით განხორციელებული სანაპირო პროექტი შეფასებულია დაახლოებით 1.2 მილიარდ დოლარად [9].

ეს მაგალითები აჩვენებს, რომ:

თბილისისა და გონიოს პროექტები არ არის გამონაკლისი
ისინი შეესაბამება კომპანიის სტანდარტულ ბიზნეს-მოდელს
მსგავსი ურბანული განვითარება ფართოდ გამოიყენება ეკონომიკური ზრდის ინსტრუმენტად

რატომ ეძებენ ასეთ ინვესტიციებს ევროპული ქვეყნები

დღეს არაბული ყურის ქვეყნების კაპიტალი არის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი რესურსი გლობალურ ეკონომიკაში.

საუდის არაბეთის სახელმწიფო საინვესტიციო ფონდმა 2017–2024 წლებში ევროპაში განათავსა 84.7 მილიარდი დოლარი, ხოლო 2030 წლისთვის გეგმავს ამ მაჩვენებლის 170 მილიარდ დოლარამდე გაზრდას [10].

ევროპული ქვეყნები აქტიურად ქმნიან პირობებს ამ კაპიტალის მოსაზიდად, რადგან ეს არის გრძელვადიანი, ინფრასტრუქტურაზე და რეალურ ეკონომიკაზე ორიენტირებული ინვესტიცია.

ამ ფონზე, საქართველოს მხრიდან მსგავსი ინვესტიციის აპრიორი უარყოფა ეწინააღმდეგება იმ პრაქტიკას, რომელსაც განვითარებული ეკონომიკები იყენებენ.

სად არის სწორი ზღვარი

ინვესტიციის მხარდაჭერა არ ნიშნავს უკონტროლო თანხმობას.

სახელმწიფოს პასუხისმგებლობაა:

გარემოს დაცვის უზრუნველყოფა
სანაპირო ზოლის და ქალაქის იდენტობის დაცვა
კონტრაქტების გამჭვირვალობა
ადგილობრივი სამუშაო ძალისა და ბიზნესის ჩართულობა

მაგრამ ინვესტიციის ავტომატური დისკრედიტაცია, ფაქტების გადამოწმების გარეშე, უკვე ნიშნავს ეკონომიკური შესაძლებლობის დაკარგვას.

დასკვნა

ფაქტები ნათელია.

საქართველოში საუბარია 6–6.6 მილიარდი დოლარის რეალურ ინვესტიციაზე, რომელიც დადასტურებულია ოფიციალური დოკუმენტებით, საერთაშორისო პრაქტიკითა და ანალოგიური პროექტების გამოცდილებით [1–10].

ამ მასშტაბის ინვესტიციის უარყოფა არ არის კრიტიკული აზროვნება.

კრიტიკული აზროვნება ნიშნავს კონტროლს, პირობების მოთხოვნას და გრძელვადიან სარგებელზე ფოკუსირებას.

ძლიერი ქვეყნები ასე მოქმედებენ.

წყაროები

[1] საქართველოს მთავრობა. საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია. 2025 წ. ხელმისაწვდომია: https://www.gov.ge

[2] Eagle Hills. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთან პირობების დოკუმენტის გაფორმება 6.5 მილიარდი აშშ დოლარის ინვესტიციაზე. 2025. ხელმისაწვდომია: https://eaglehills.com

[3] საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. შეთანხმება ერთობლივი კომპანიის შექმნის შესახებ „ეიგლ ჰილზთან“ — პროექტების ჯამური ღირებულება 6.6 მლრდ აშშ დოლარი. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.economy.ge

[4] Hogan Lovells. საქართველოს მთავრობის კონსულტირება 6 მილიარდ დოლარზე მეტი ღირებულების ურბანულ განვითარების პარტნიორობაზე. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.hoganlovells.com

[5] BM.ge. „ეიგლ ჰილზის“ პროექტები თბილისში და გონიოში — დეტალები და მოცულობები. 2025. ხელმისაწვდომია: https://bm.ge

[6] Rustavi 2. „ეიგლ ჰილზის“ ინვესტიციის შედეგად მოსალოდნელი სამუშაო ადგილები და ეკონომიკური ეფექტი. 2025. ხელმისაწვდომია: https://rustavi2.ge

[7] საქართველოს პირველი არხი (1TV). პრემიერ-მინისტრის განცხადება „ეიგლ ჰილზის“ პროექტის ეკონომიკურ ეფექტზე — დაახლოებით 11 მილიარდი ლარი. 2025. ხელმისაწვდომია: https://1tv.ge

[8] Belgrade Waterfront. პროექტის გაფართოება და საერთო ღირებულება 12 მილიარდ ევროზე მეტი. 2025. ხელმისაწვდომია: https://www.belgradewaterfront.com

[9] Sharjah Investment and Development Authority (Shurooq). „მარიამის კუნძული“ — სანაპირო განვითარების პროექტი, დაახლოებით 1.2 მილიარდი აშშ დოლარი. ხელმისაწვდომია: https://shurooq.gov.ae

[10] Public Investment Fund (საუდის არაბეთი). ევროპის მიმართულებით განხორციელებული ინვესტიციები 2017–2024 წლებში და 2030 წლის მიზნები. ხელმისაწვდომია: https://www.pif.gov.sa