კარტოფილის გადაჭარბებულმა მოხმარებამ შეიძლება ნაადრევი დაბერება გამოიწვიოს. კარტოფილს აქვს ორგანიზმისთვის სასარგებლო თვისებები, მაგრამ ჭარბი მოხმარების შემთხვევაში შეიძლება ჯანმრთელობისთვის საზიანო იყოს.
ის შეიცავს ნახშირწყლებს, ძირითადად სახამებლის სახით, ასევე მცირე რაოდენობით ცილებს, ვიტამინებსა და მინერალებს. თუმცა, მიუხედავად მისი კვებითი თვისებებისა, კარტოფილის ხშირმა მოხმარებამ (კვირაში ორ-სამჯერ და უფრო ხშირად და 200 გ-ზე მეტი ერთჯერადი მიღებისას) შეიძლება გამოიწვიოს ჯანმრთელობის პრობლემები და ნაადრევი დაბერება.
კარტოფილს, განსაკუთრებით შემწვარი სახით, აქვს მაღალი გლიკემიური ინდექსი. ამან შეიძლება გამოიწვიოს სისხლში შაქრის დონის მკვეთრი მატება, ინსულინისადმი რეზისტენტობის განვითარება და ტიპი 2 შაქრიანი დიაბეტის ჩამოყალიბება. შემწვარი კარტოფილის დიდი რაოდნეობით და ხშირმა მიღებამ შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე და გამოიწვიოს ჭარბი წონა.
სავსებით მისაღებია გამომცხვარი ან მოხარშული კარტოფილის ზომიერი მოხმარება.
მეცნიერებმა დაადგინეს, თუ რომელ ადამიანებს უვითარდებათ კარიესი კარტოფილისა და პურისგან
Microorganisms: AMY1 გენი გავლენას ახდენს კარიესის განვითარების რისკზე სახამებლის მოხმარებისას.
კორნელის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ადამიანებს, რომლებსაც აქვთ AMY1 გენის მრავალი ასლი, აქვთ კარიესის განვითარების გაზრდილი რისკი სახამებლის შემცველი საკვების მოხმარების გამო, როგორიცაა კარტოფილი, პური და სიმინდი. კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Microorganisms.
მეცნიერებმა შეაგროვეს 31 ადამიანის ნერწყვის ნიმუშები, რომელთა დნმ-ში AMY1-ის ასლების სხვადასხვა რაოდენობა იყო და მათ სახამებელი დაუმატეს, რათა ენახათ, როგორ შეიცვლებოდა ბაქტერიული შემადგენლობა. აღმოჩნდა, რომ AMY1-ის რამდენიმე ეგზემპლარის არსებობისას, სახამებელი საგრძნობლად ამცირებს ორი ბაქტერიის – Atopobium-ისა და Veillonella-ს რაოდენობას, ხოლო სტრეპტოკოკის წილი იზრდება.
მკვლევარების აზრით, სამივე ტიპის ბაქტერია დაკავშირებულია პირის ღრუს დაავადებებთან, მაგრამ კარიესის განვითარებაში მთავარი როლი Streptococcus-ს ენიჭება.
აღნიშნულია, რომ პირის ღრუს მიკრობიომი განვითარდა AMY1 ასლების რაოდენობის ზრდასთან ერთად. ამ გენის მრავალი ასლი გვხვდება პოპულაციებში, რომლებსაც აქვთ სოფლის მეურნეობის სახამებლის შემცველ საკვებზე დაფუძნებული ხანგრძლივი ისტორია.
მეცნიერებმა განმარტეს, რომ AMY1-ის დუბლირება ხელს უწყობს სახამებლის ეფექტურად დაშლას, ამ ნახშირწყლებით მდიდარი საკვებიდან მეტი საკვები ნივთიერებების მიღებას. თუმცა, ასეთი „მგრძნობელობა“ იწვევს სტრეპტოკოკების პოპულაციის ზრდას, რომლებიც იკვებებიან სახამებლის შემცველობაში არსებული შაქრებით.
რომელი კარტოფილია ყველაზე სასარგებლო ხანდაზმული ადამიანებისთვის
რეკომენდებულია მისი დამატება რაციონში.
ახალი კარტოფილი, რომელიც შეიცავს დიდი რაოდენობით C ვიტამინს და მინერალებს, ითვლება ყველაზე სასარგებლოდ ხანდაზმული ადამიანებისთვის.
ის ასევე შეიცავს უამრავ კალიუმს, რომელიც კარგია ხანდაზმულთა გულ-სისხლძარღვთა სისტემისთვის.
დიაბეტით დაავადებულ ხანდაზმულ ადამიანებსაც კი შეუძლიათ ახალი კარტოფილის ჭამა. თუმცა დიდი რაოდენობით მისი მიღებისგან მაინც თავი უნდა შევიკავოთ. მას ნაკლები სახამებელი აქვს, ამიტომ სისხლში გლუკოზის დონე არ იზრდება ისე, როგორც ძველი კარტოფილის მიღებისას.
მოხარშეთ კარტოფილი კანიანად, რადგან ის შეიცავს მეტ მინერალს და მცენარეულ ბოჭკოებს. ეს უკანასკნელი დადებითად მოქმედებს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტზე და ნაწლავის ფლორაზე.
მოხარშული კარტოფილი ასევე ხელს უწყობს არტერიული წნევის კონტროლს ჰიპერტენზიის დროს.
