ექსპორტი არარეალურია – რატომ ვერ გავა ქართული ნედლი რძე საერთაშორისო ბაზრებზე?
საქართველოში ნედლი რძის წარმოება იმ დონეზე შეზღუდულია, რომ უახლოეს 20 წელიწადში ექსპორტის დაწყება პრაქტიკულად გამორიცხულია. ამაზე საუბრობს „ყვარლის ბაგას“ დამფუძნებელი და მერძეული ბიზნესის წარმომადგენელი ლაშა პაპაშვილი, რომლის თქმითაც, ქვეყანას ჯერ შიდა მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლადაც არ ჰყოფნის რესურსი.
ინდუსტრიული რძის წარმოება – მხოლოდ 6.5%
ლაშა პაპაშვილის ინფორმაციით, საქართველოს ინდუსტრიული რძით თვითუზრუნველყოფის მაჩვენებელი მხოლოდ 6.5%-ს შეადგენს, რაც საგრძნობლად ჩამორჩება განვითარებული ქვეყნების მონაცემებს.
მაგალითად:
-
აშშ, ისრაელი, ჰოლანდია – ინდუსტრიული რძის თვითუზრუნველყოფა: 100%
ამ მაჩვენებლებით ირკვევა, რომ ქართული ფერმერული სექტორი ჯერ კიდევ განვითარების საწყის ეტაპზეა, რაც არ იძლევა ექსპორტის დაწყების რეალურ შესაძლებლობას.
„ამ მოცულობით სხვა ბაზრებზე ნედლი რძის გატანის შანსი არ გვაქვს. ჯერ ადგილობრივი მოთხოვნის დაკმაყოფილებაც გვიჭირს,“ – აცხადებს პაპაშვილი.
რატომ არის ექსპორტი ამ ეტაპზე შეუძლებელი?
ექსპორტის შესაძლებლობა განისაზღვრება პროდუქტის ხარისხით და რაოდენობით. საქართველოში არსებული მოცულობა საკმარისი არ არის, რომ ადგილობრივი ბაზრის შემდეგ დარჩეს ნედლი რძე უცხოური მომხმარებლისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ 2022 წელს რუსული მედია საუბრობდა ქართული რძის შესაძლო ექსპორტზე, რუსეთში, ეს პროცესი პრაქტიკულად არ განხორციელდა. ოფიციალურად კი საქართველოს სურსათის ეროვნულმა სააგენტომ დაადასტურა მოლაპარაკებების არსებობა, თუმცა ექსპორტი რეალურად არ დაწყებულა.
ძირითადი პრობლემები:
-
დეფიციტი ადგილობრივ ბაზარზე – პროდუქციის რაოდენობა არ შეესაბამება მოთხოვნას.
-
ინდუსტრიული წარმოების დაბალი წილი – თანამედროვე ტექნოლოგიებით დამუშავებული რძის მოცულობა უკიდურესად მცირეა.
-
ინფრასტრუქტურული პრობლემები – ფერმები არ არიან მზად მასშტაბური წარმოებისთვის.
-
მინიმალური საექსპორტო პოტენციალი – რაც პირდაპირ ზღუდავს უცხოურ ბაზრებზე შესვლის შესაძლებლობას.
საზოგადოებრივი ინტერესი და ღიაობა
ნედლი რძის სექტორში არსებული პრობლემების ფონზე, „ყვარლის ბაგამ“ ფერმა მედიისა და დარგის ექსპერტებისთვის გახსნა, რათა განემარტა არსებულ ვითარებაზე და ეჭვები გამოეფანტა. შეხვედრა მიზნად ისახავდა რეპუტაციული ზიანისგან თავის დაღწევას და გამჭვირვალობის გაზრდას.
დასკვნა
ექსპორტზე ფიქრი ბუნებრივია, მაგრამ რეალური ბაზის გარეშე მხოლოდ მიზანშეწონილ სურვილად რჩება. სექტორის გაძლიერება და ინდუსტრიული რძის წარმოების ზრდა უნდა გახდეს პრიორიტეტი, საქართველომ ოდესმე უნდა დაიკავოს ადგილი გლობალურ რძის პროდუქტების ბაზარზე.
