ფერმერთა ნაწილი საქართველოში მოზარდი მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტის შესაძლო აკრძალვის აუცილებლობაზე საუბრობს, რაც მათი შეფასებით, ადგილობრივ ბაზარზე ხორცის წარმოების გაზრდასა და ფასების სტაბილიზაციას შეუწყობს ხელს. „აგროქიზიყის“ დამფუძნებელმა ბექა გონაშვილმა 2026 წლის თებერვალში განაცხადა, რომ მოზარდი საქონლის ექსპორტი ამცირებს ადგილობრივ წარმოებას და ხელს უწყობს ხორცის გაძვირებას, რაც ქვეყანაში უკვე არსებული ფასების ზრდის ფონზე განსაკუთრებულ ყურადღებას იწვევს [1].
მოვლენების აღწერა
„აგროქიზიყის“ დამფუძნებელმა ბექა გონაშვილმა განაცხადა, რომ მხარს უჭერს მოზარდი, დაბალი წონის მსხვილფეხა საქონლის ექსპორტის შეზღუდვას. მისი თქმით, ასეთი საქონლის ექსპორტი აფერხებს ადგილობრივად პირუტყვის გაზრდისა და სუქების პროცესს, რაც საბოლოოდ ამცირებს ადგილობრივ ხორცის წარმოებას და ზრდის ფასებზე ზეწოლას [1].
მისი განმარტებით, მოზარდი საქონლის გაყიდვა უცხოეთში ამცირებს იმ რესურსს, რომელიც ადგილობრივ ბაზარზე ხორცის წარმოებისთვის შეიძლებოდა გამოყენებულიყო. შედეგად, ხორცის მიწოდება მცირდება, რაც ფასების ზრდის ერთ-ერთ ფაქტორად განიხილება.
ფერმერთა ნაწილი ასევე აღნიშნავს, რომ საქართველოში საქონლის ხორცზე ფასების ზრდა შესაძლოა 2026 წლის მარტიდან გაგრძელდეს. ამის ერთ-ერთ მიზეზად სახელდება მოზარდი პირუტყვის ექსპორტის ზრდა, განსაკუთრებით ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა ერაყი.
კონტექსტი და ფონი
საქართველოში მოზარდი მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტზე რეგულაციები წარსულშიც მოქმედებდა. 2019 წელს სახელმწიფო გადაწყვეტილებით აიკრძალა 140 კილოგრამამდე წონის მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტი, რაც მოგვიანებით 160 კილოგრამამდე წონის ცხოველებზეც გავრცელდა. აღნიშნული შეზღუდვა ძალაში იყო 2025 წლის 1 აპრილამდე [2].
ამ რეგულაციის მიზანი იყო ადგილობრივი მეცხოველეობის სექტორის გაძლიერება, რათა ფერმერებს ჰქონოდათ შესაძლებლობა მოეშენებინათ და გაეზარდათ პირუტყვი ქვეყნის შიგნით, ნაცვლად იმისა, რომ ის ადრეულ ეტაპზე გაეტანათ ექსპორტზე.
თუმცა, რეგულაციას ჰქონდა როგორც მხარდამჭერები, ასევე მოწინააღმდეგეები. ფერმერთა ნაწილი აცხადებდა, რომ ექსპორტის შეზღუდვა მათ ეკონომიკურ ინტერესებს აზიანებდა და ზღუდავდა ბაზარზე თავისუფალი ვაჭრობის შესაძლებლობას.
დეტალები და ფაქტები
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2019 წელს, ექსპორტის შეზღუდვის შემდეგ, ცოცხალი მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტი მნიშვნელოვნად შემცირდა. კერძოდ, 2018 წელს საქართველოდან ექსპორტირებული იყო 14,939 ტონა ცოცხალი საქონელი, რომლის ღირებულება 29.533 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენდა, ხოლო 2019 წელს ეს მაჩვენებელი 11,821 ტონამდე შემცირდა, ხოლო ღირებულებამ 22.378 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 24.2%-იან შემცირებას ნიშნავს [2].
ბოლო წლებში ექსპორტის მაჩვენებელი კვლავ გაიზარდა. 2025 წელს საქართველოდან ექსპორტზე გავიდა 20,672 ტონა ცოცხალი მსხვილფეხა საქონელი, რომლის საერთო ღირებულება 68.503 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენდა. ეს მაჩვენებელი 24.7%-ით აღემატებოდა წინა წლის მონაცემებს, როდესაც ექსპორტი 18,198 ტონა იყო და მისი ღირებულება 54.951 მილიონ დოლარს შეადგენდა [2].
საექსპორტო მიმართულებებს შორის მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ერაყსა და აზერბაიჯანს. 2025 წელს ერაყში ექსპორტირებული იყო 12,482 ტონა პირუტყვი, რომლის ღირებულება 41.448 მილიონ დოლარს შეადგენდა, ხოლო აზერბაიჯანში ექსპორტი 8,073 ტონა იყო, რომლის ღირებულება 27.015 მილიონ დოლარს შეადგენდა [2].
ბექა გონაშვილის განცხადებით, მოზარდი საქონლის ექსპორტის შეზღუდვა უნდა იყოს დროებითი და თან ახლდეს სახელმწიფო მხარდაჭერის პროგრამები. მისი თქმით, მსგავსი მიდგომა გამოიყენება სხვა ქვეყნებშიც, მათ შორის ყაზახეთში, სადაც სახელმწიფო ფინანსურად უწყობს ხელს ადგილობრივი მეცხოველეობის განვითარებას.
საერთაშორისო ან რეგიონული პერსპექტივა
მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტის რეგულირება სხვადასხვა ქვეყანაში გამოიყენება როგორც ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერის ინსტრუმენტი. ზოგიერთ ქვეყანაში სახელმწიფო პროგრამები მიზნად ისახავს ადგილობრივი მეცხოველეობის განვითარებას და ხორცის წარმოების ზრდას.
ასეთი პოლიტიკა ხშირად მოიცავს სუბსიდიებს, ინფრასტრუქტურის განვითარებას და ფერმერების მხარდაჭერას, რათა გაიზარდოს ადგილობრივი წარმოება და შემცირდეს იმპორტზე დამოკიდებულება.
მსოფლიო ბაზარზე ხორცის მოთხოვნის ზრდა ასევე ზრდის ცოცხალი პირუტყვის ექსპორტის ეკონომიკურ მნიშვნელობას, რაც ქვეყნებს რთული არჩევანის წინაშე აყენებს ადგილობრივი ბაზრისა და ექსპორტის ინტერესებს შორის.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში მეცხოველეობა წარმოადგენს სოფლის მეურნეობის მნიშვნელოვან ნაწილს და გავლენას ახდენს როგორც ადგილობრივ ეკონომიკაზე, ასევე სასურსათო უსაფრთხოებაზე. მოზარდი საქონლის ექსპორტის ზრდა და ხორცის ფასების ცვლილება პირდაპირ გავლენას ახდენს მომხმარებლებზე და ფერმერებზე.
მსგავსი საკითხები რეგულარულად განიხილება ეკონომიკურ და აგრარულ სექტორში, ხოლო თემასთან დაკავშირებული სიახლეები ქვეყნდება საინფორმაციო პლატფორმაზე https://www.sheniambebi.ge.
ფერმერთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ექსპორტის შეზღუდვა ხელს შეუწყობს ადგილობრივი წარმოების ზრდას, ხოლო სხვა ნაწილი მიიჩნევს, რომ თავისუფალი ექსპორტი აუცილებელია მათი ეკონომიკური საქმიანობისთვის.
ანალიტიკური, ნეიტრალური შეჯამება
მოზარდი მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტის საკითხი საქართველოში წარმოადგენს ეკონომიკურ და აგრარულ პოლიტიკასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან თემას. ექსპორტის ზრდა ერთის მხრივ ქმნის შემოსავალს ფერმერებისთვის და ზრდის ქვეყნის საექსპორტო პოტენციალს, ხოლო მეორეს მხრივ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ადგილობრივ წარმოებასა და ფასების სტაბილურობაზე.
მომავალი პოლიტიკა ამ სფეროში შესაძლოა დამოკიდებული იყოს როგორც ბაზრის მოთხოვნებზე, ასევე სახელმწიფო რეგულაციებსა და მხარდაჭერის პროგრამებზე, რომლებიც მიზნად ისახავს მეცხოველეობის სექტორის განვითარებას.
წყაროები
- BusinessPressNews. ბექა გონაშვილი მოზარდი საქონლის ექსპორტის შეზღუდვაზე. https://businesspressnews.ge
- საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. ცოცხალი მსხვილფეხა პირუტყვის ექსპორტის მონაცემები. https://www.geostat.ge
