ისრაელური კვების პრინციპებზე დაფუძნებული დიეტა — საკვების შეთავსება და დაბალანსებული დღიური რაციონი
ჯანსაღი კვების შესახებ საუბრისას ხშირად ყურადღება ექცევა არა მხოლოდ პროდუქტის რაოდენობას, არამედ იმასაც, თუ როგორ ერწყმის ერთმანეთთან სხვადასხვა საკვები. სწორედ ამ მიდგომაზეა აგებული所谓 „ისრაელური დიეტის“ პრინციპიც, რომელიც კვების შეთავსების წესებსა და დღის განმავლობაში სწორად გადანაწილებულ რაციონს ეფუძნება.
სხვადასხვა კულტურაში კვების წესებს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს. ისრაელის კულინარიული ტრადიციები ცნობილია პროდუქტებისადმი განსაკუთრებული დამოკიდებულებითა და მკაფიო წესებით, თუ რა და როდის შეიძლება მიირთვათ. ამ კულტურულ გარემოში მუშაობის შედეგად დიეტოლოგებმა ჩამოაყალიბეს კვების სისტემა, რომელიც მიზნად ისახავს ორგანიზმში მიმდინარე პროცესების მოწესრიგებას და სხეულის მასის თანდათანობით შემცირებას.
ამ თემაზე საუბრისას საინტერესოა ასევე ჯანმრთელი ცხოვრების წესის სხვა ასპექტებიც, მაგალითად „კანის ყოველდღიური მოვლის მნიშვნელობა“, რომელიც ხშირად დაკავშირებულია სწორ კვებასთან და სითხის საკმარის მიღებასთან.
საკვების შეთავსების ძირითადი პრინციპები
დიეტის მთავარი იდეა პროდუქტების სწორ კომბინაციას ეფუძნება. ამ მიდგომის მიხედვით, გარკვეული საკვები ერთმანეთთან კარგად ერწყმის, ზოგი კი უმჯობესია ცალკე მიიღოთ.
ძირითადი წესები ასეთია:
ცილოვანი პროდუქტები და ბოსტნეული
ხორცი, კვერცხი და ყველი რეკომენდებულია მიირთვათ მწვანე ბოსტნეულთან ერთად. თუმცა ამავე დროს ამ პროდუქტებთან არ არის სასურველი რძის, მარცვლეულის, არაჟნის, კარაქისა და მცენარეული ზეთის დამატება.
თევზის კომბინაცია
თევზი ყველაზე მარტივად შეთავსებადია მწვანე ბოსტნეულთან. სწორედ ასეთი კომბინაცია მიიჩნევა ყველაზე მსუბუქად მოსანელებლად.
რძის პროდუქტები
რძე რეკომენდებულია მიიღოთ ცალკე, სხვა საკვების გარეშე.
ცხიმები
ცხიმები ყველაზე უკეთ ერწყმის მარცვლეულსა და მწვანე ბოსტნეულს.
მწვანე ბოსტნეული
მწვანე ბოსტნეული უნივერსალურ პროდუქტად ითვლება — ის კარგად ერწყმის როგორც ცილოვან საკვებს, ასევე სახამებლის შემცველ პროდუქტებს.
მჟავე ხილი
მჟავე ხილი უმჯობესია მიირთვათ ცალკე. არ არის სასურველი მათი კომბინაცია მარცვლეულთან, პურთან ან ცილოვან პროდუქტებთან.
მსგავსი მიდგომა ხშირად განიხილება ცხოვრების ჯანსაღი წესის კონტექსტშიც, ისევე როგორც სტატიაში „სხეულის ბუნებრივი დეტოქსის პრინციპები“, სადაც საუბარია ორგანიზმის ყოველდღიურ ბალანსზე.
წონის დაკლების უსაფრთხო ტემპი
დიეტის ავტორები განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებენ წონის კლების ტემპზე. მათი რეკომენდაციით, თვეში სხეულის მასის შემცირება 5 კილოგრამზე მეტი არ უნდა იყოს.
ძალიან სწრაფი წონის კლება ხშირად დაკავშირებულია ორგანიზმის გადატვირთვასთან და არასასურველ ფიზიოლოგიურ რეაქციებთან, ამიტომ კვების ასეთი რეჟიმი გათვლილია თანდათანობით ცვლილებაზე.
ჯანსაღი ცხოვრების წესისადმი მსგავსი მიდგომა ასევე აისახება თემებში, როგორიცაა „ბუნებრივი ზეთები კანისთვის“, რადგან კვება და კანის მდგომარეობა ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული.
დღიური რაციონის მაგალითი
დიეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილი არის დღის განმავლობაში კვების სწორად გადანაწილება.
გაღვიძებისთანავე
დილით, უზმოზე რეკომენდებულია:
ერთი ჩაის კოვზი ზეითუნის ზეთის მიღება
დაახლოებით 15 წუთის შემდეგ — ერთი ჭიქა იოგურტი ან კეფირი
ამ წესის მიზანია საჭმლის მომნელებელი სისტემის აქტივობის მხარდაჭერა და დღის მსუბუქად დაწყება.
საუზმე
კეფირის მიღებიდან დაახლოებით 30 წუთის შემდეგ შესაძლებელია საუზმე.
საუზმე შეიძლება შედგებოდეს:
ბოსტნეულის სალათისგან
ერთ-ერთი პროდუქტისგან:
შვრიის ფაფა
წიწიბურას ფაფა
ბარდა
სიმინდი
ხაჭო
სასმელად რეკომენდებულია მწვანე ჩაი შაქრის გარეშე. სურვილის შემთხვევაში შესაძლებელია დარიჩინის დამატებაც.
დღეგამოშვებით საუზმეს შეიძლება დაემატოს რბილად მოხარშული კვერცხი.
ლანჩი
ლანჩის დრო დაახლოებით 12:00 – 12:30.
ამ დროს რეკომენდებულია:
დაახლოებით 200 გრამი ნაკლებად ტკბილი ხილი
სადილი
სადილი მიიღება დაახლოებით 14:30 – 15:00 საათზე.
სადილის ვარიანტები შეიძლება იყოს:
ბოსტნეულის სალათი
ბოსტნეულის სუპი
ბორში
მოხარშული ხორცი ან თევზი
ასევე შეიძლება დაემატოს:
ერთი ნაჭერი შავი პური
გამომცხვარი ვაშლი
მსგავსი დაბალანსებული კვება ხშირად განიხილება სტატიაში „სილამაზესა და კვებას შორის კავშირი“, სადაც საუბარია ორგანიზმის შინაგან ბალანსზე.
სამხარი
სამხრის დრო — დაახლოებით 17:30 – 18:00.
ამ დროს რეკომენდებულია:
დაახლოებით 300 გრამი ნაკლებად ტკბილი ხილი
ვახშამი
ვახშამი უნდა მიიღოთ ძილის წინ დაახლოებით ორი საათით ადრე.
შესაძლო ვარიანტებია:
ერთი ჭიქა კეფირი
ხილის ნარევი
ხილის ნარევის მოსამზადებლად გამოიყენება:
ჩირი
თხილეული
ორივე პროდუქტი უნდა იყოს თანაბარი რაოდენობით. ასეთი ნარევი განსაკუთრებით ხშირად გამოიყენება მათ მიერ, ვინც ყურადღებას აქცევს საჭმლის მონელების კომფორტს.
კვებისა და საერთო ჯანმრთელობის კავშირზე დამატებით შეგიძლიათ გაეცნოთ თემას „ბალანსირებული კვება და კანის მდგომარეობა“.
სითხის მიღების მნიშვნელობა
დიეტის პერიოდში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს სითხის საკმარის მიღებას.
ყველაზე სასურველია სუფთა წყალი, თუმცა მისი ნაწილობრივ ჩანაცვლება შესაძლებელია:
რძით
ნატურალური წვენით
კომპოტით
სითხის რეგულარული მიღება ხელს უწყობს ორგანიზმის ყოველდღიური ფუნქციების შენარჩუნებას.
შესაძლებელია თუ არა დიეტის ხანგრძლივი დაცვა
კვების ეს მოდელი შედარებით რბილი და დაბალანსებულია. სწორედ ამიტომ ხშირად აღნიშნავენ, რომ მისი დაცვა შესაძლებელია უფრო ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, ყოველდღიური ცხოვრების წესის ნაწილადაც კი.
სისტემა ეფუძნება მარტივ პრინციპებს:
პროდუქტების სწორ შეთავსებას
დღის განმავლობაში საკვების თანაბარ გადანაწილებას
სითხის რეგულარულ მიღებას
ზომიერ ტემპში სხეულის მასის ცვლილებას
შეჯამება
ისრაელური კვების პრინციპებზე დაფუძნებული დიეტა ეფუძნება საკვების შეთავსების წესებსა და დღის განმავლობაში სწორად განაწილებულ რაციონს.
მისი მთავარი იდეაა:
პროდუქტების სწორ კომბინაციაში მიღება
ზომიერი კვება დღის განმავლობაში
ორგანიზმის ბუნებრივი რიტმის გათვალისწინება
ასეთი მიდგომა ხშირად განიხილება ცხოვრების ჯანსაღი წესის ნაწილად, რომელიც გავლენას ახდენს როგორც საერთო კეთილდღეობაზე, ისე ისეთ თემებზე, როგორიცაა „სილამაზისა და ჯანმრთელობის კავშირი ყოველდღიურ ცხოვრებაში“.
წყაროები
Academy of Nutrition and Dietetics. Food Combining and Digestive Health.
Harvard T.H. Chan School of Public Health. Healthy Eating Plate Guidelines.
World Health Organization. Healthy Diet Fact Sheet.
Gibney MJ, Lanham-New SA, Cassidy A, Vorster HH. Introduction to Human Nutrition. Oxford University Press
